8. Γιώργος Καναράκης: ο γλωσσολόγος

Share

του Γιάννη Λιάσκου
εφημ. ΤΑ ΝΕΑ (Αυστρ.) 2003

photo: AnagnostisΣτα προηγούμενα άρθρα είδαμε τον Γ. Καναράκη τον φιλόλογο, τον ερευνητή του Τύπου μας στους Αντίποδες και τον ιστοριογράφο στην πρωτοποριακή συμβολή του στους κλάδους αυτούς, μια τρίπτυχη επιστημονική προσφορά με κεντρικό θέμα τον Ελληνισμό των Αντιπόδων.

Το έργο και η προσφορά όμως του Γ. Καναράκη δεν σταματάει εκεί. Ο ίδιος έχει συμβάλλει ερευνητικά και συγγραφικά και στον κλάδο της γλώσσας-γλωσσολογίας. Όπως είναι φυσικό, η προσφορά του στο χώρο αυτό είναι άγνωστη στο ευρύτερο παροικιακό κοινό για δυο βασικούς λόγους:

Πρώτον, λόγω των εξειδικευμένων θεμάτων που χειρίζεται, τα δημοσιεύματά του είναι γνωστά κυρίως μεταξύ των ειδικών (γλωσσολόγων και άλλων με ανάλογα ενδιαφέροντα), και δεύτερον γιατί δεν έχουν σχέση με τον Ελληνισμό των Αντιπόδων.

Ρίχνοντας μια ματιά στο βιοεργογραφικό του Γ. Καναράκη διαπίστωσα πως ενώ οι πτυχιακές του σπουδές είναι φιλολογικές, οι μεταπτυχιακές του είναι καθαρά γλωσσολογικές. Αυτό δικαιολογεί το γεγονός ότι οι έρευνες και τα δημοσιεύματά του, τα πρώτα 10 χρόνια μετά την απόκτηση του διδακτορικού του (1974) ήταν γλωσσικής-γλωσσολογικής φύσης. Βέβαια είναι πολύ ενδιαφέρον ότι μετά την εγκατάστασή του εδώ, κατά ομολογία του ίδιου, ο Ελληνισμός της Αυστραλίας παράλληλα τράβηξε το επιστημονικό του ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα έκτοτε τα περισσότερα γραπτά του να αφορούν το χώρο αυτό, πράγμα που ωφέλησε στον εμπλουτισμό και περαιτέρω ανάπτυξη των ελληνοαυστραλιανών μας Γραμμάτων.

Μια άλλη διαπίστωσή μου είναι ότι τα σχετικά δημοσιεύματά του περιλαμβάνουν άρθρα, βιβλία και μονογραφίες, και επιπλέον μπορούν να υποδιαιρεθούν σε τρεις κατηγορίες: α) βιβλία για τη διδασκαλία της Ελληνικής σε ξενόγλωσσους και της Αγγλικής σε ελληνόγλωσσους, β) γλωσσολογικές εργασίες πάνω στην Ελληνική και γ) εργασίες σε θέματα εφαρμοσμένης και θεωρητικής γλωσσολογίας.

Επειδή δεν είμαι ειδικός ας δούμε τι λένε άλλοι, ειδικότεροι από μένα για τη γλωσσική και γλωσσολογική συμβολή του Καναράκη. Μάλιστα, για λόγους χώρου, θα περιοριστώ μόνο σε δύο. Λ.χ. για το διδακτικό του βιβλίο «Translation Through Exercises and Passages», η φιλόλογος και καθηγήτρια της Αγγλικής κα Καίτη Λειβαδά, διευθύντρια του αθηναϊκού περιοδικού «Νέα Αριάδνη», γράφει: «Επρόκειτο για έργο επίμοχθο, υπεύθυνο, αξιόλογο και καθόλου μικρό. Ένα βιβλίο που φανερώνει με τον καλύτερο και πιο εύγλωττο τρόπο το μεράκι, τη διάθεση για προσφορά και την αφοσίωση του δασκάλου στο εκπαιδευτικό και ανθρωπιστικό του έργο… Ήταν όπως καλά το γνωρίζουν όλοι οι καθηγητές των Αγγλικών, μια όαση» (Ιούλ.-Αύγ. 1998, σ.22).

Παρόμοια, ο Καναράκης απέσπασε την εκτίμηση των ειδικών και στο θεωρητικό γλωσσολογικό πεδίο. Θα σταθώ μόνο στο έργο του «Η φωνολογική παρεμβολή της Ελληνικής κατά το αγγλιστί γράφειν» (1974) που υπήρξε και η διδακτορική του διατριβή. Στη σχετική βιβλιοκρισία του που αναδημοσιεύτηκε γαλλιστί στο Δελτίο της Γλωσσολογικής Εταιρείας του Παρισιού, ο έγκριτος γλωσσολόγος δρ. Νικόλαος Κοντοσόπουλος, τότε Δ/ντής του Ιστορικού Λεξικού της νεοελληνικής γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών, γράφει στο περ. «Πλάτων» της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων:

«Η νέα ελληνική γλώσσα ουδέποτε είχε μελετηθεί επιστημονικώς εν συγκρίσει προς άλλην σύγχρονον γλώσσαν και η υπό τον ανωτέρω τίτλον διδακτορική διατριβή του κ. Γ. Καναράκη αποτελεί τον πρώτον και άριστον καρπόν της εφαρμογής της συγκριτικής μεθόδου εις την περιγραφήν και μελέτην της γλώσσης μας εν αναφορά προς ξένην γλώσσαν… Τα συμπεράσματα του συγγραφέως ενδιαφέρουν πρωτίστως τους ειδικούς… το βιβλίον του όμως παρουσιάζει ιδιαίτερον ενδιαφέρον δι’ όλους τους φιλολογούντας… Ας αναμείνομεν λοιπόν να μιμηθούν και άλλοι Έλληνες γλωσσολόγοι την μέθοδον του κ. Καναράκη προς την κατεύθυνσιν ταύτην» (1976, σ. 326, 327).

Ύστερα από αυτά δεν μας εκπλήσσει το ότι ο Γ. Καναράκης ανακηρύχτηκε αριστούχος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και πως η διατριβή του περιλήφθηκε στις εκδόσεις του πανεπιστημίου.

Ολοκληρώνοντας το πορτρέτο του καθηγητή Γ. Καναράκη μέσα από αυτή τη σειρά άρθρων, θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω ότι αυτός ο πρωτοπόρος των Ελληνοαυστραλιανών μας Γραμμάτων κλείνει του χρόνου 40 ολόκληρα χρόνια ως δάσκαλος, επιστήμονας και συγγραφέας, ενώ συμπληρώνει, επίσης, 26 χρόνια παρουσίας, έρευνας και συγγραφής στην ελληνική παροικία της Αυστραλίας.

Έχει ήδη υπάρξει αναγνώριση από άλλες χώρες για τον τίμιο πνευματικό του κόπο που κυρίως τιμά εμάς τους Έλληνες της διασποράς. Π.χ. το 1994 η Διεθνής Ακαδημία της Ρώμης προς Διάδοση του Πολιτισμού, τον έκανε αντεπιστέλλον μέλος της, το 1999 το Πανεπιστήμιο Charles Sturt της Ν.Ν.Ο. τον τίμησε με  Επίτιμο Διδακτορικό Γραμμάτων, ενώ πνευματικά ιδρύματα της Ελλάδας τον έχουν ανακηρύξει επίτιμο μέλος τους. Νομίζω ότι έφτασε ο καιρός να αναγνωρίσουμε επίσημα κι εμείς σαν παροικία το τεράστιο έργο του Γ. Καναράκη, του ανθρώπου που δουλεύει όλα αυτά τα χρόνια για την προώθηση των Ελληνικών Γραμμάτων. Εύχομαι η σκέψη μου αυτή να μην μείνει, στο τέλος, φωνή βοώντος.

__________

ΕΠΙΜΕΤΡΟΝ

Από το 2001, έτος δημοσίευσης της σειράς αυτής των άρθρων του ποιητή Γιάννη Λιάσκου για τον καθηγητή Γιώργο Καναράκη, ο ανωτέρω καθηγητής συνεχίζει ακάματα μέχρι σήμερα (2010) την ερευνητική και συγγραφική του δημιουργία.

Στο διάστημα αυτό έχει δημοσιεύσει τρία βιβλία (Γιώργος Νικολαΐδης: Μια κυπριακή σελίδα στον Αυστραλιώτη Ελληνισμό (2003, δίγλωσση έκδοση), Όψεις της λογοτεχνίας των Ελλήνων της Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (2003), και Διαγλωσσικές επιδράσεις στην αγγλική γλώσσα και η συμβολή της Ελληνικής (2005, β’ έκδοση 2008)) και πάνω από 35 άρθρα σε συλλογικούς τόμους, εγκυκλοπαίδειες, εφημερίδες και περιοδικά. Έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή συνέδρια και έχει διατελέσει μέλος πανεπιστημιακών και άλλων επιτροπών σε θέματα παιδείας και έρευνας.

Στην πολιτιστική του συμβολή ανήκει επίσης η προ της Ολυμπιάδας του Σύδνεϋ έντονη καταγγελία του στα αυστραλιανά και διεθνή μέσα μαζικής επικοινωνίας για το επί εβδομήντα χρόνια απαράδεκτο ατόπημα της απεικόνισης του Κολοσσαίου της Ρώμης στη μία όψη του μεταλλίου των Ολυμπιακών Αγώνων, γεγονός που τελικά αναγνωρίστηκε από την Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή και διορθώθηκε στην Ολυμπιάδα της Αθήνας (2004).

Για την προσφορά του στα ελληνικά γράμματα (ιδιαίτερα της Αυστραλίας) και τον ελληνικό πολιτισμό, το 2002 του απονεμήθηκε από τις αυστραλιανές αρχές το Medal of the Order of Australia (OAM) και το 2008 το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών του απένειμε στους Δελφούς το «Βραβείο Σοφίης» για τις υπηρεσίες του (με το έργο και τις πράξεις του) στο αξιακό σύστημα του Ελληνισμού.

Βιβλία και μονογραφίες του καθηγητή Γιώργου Καναράκη

Ι. ΓΛΩΣΣΑΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ

1969      Translation Through Exercises and Passages, Αθήνα. Δεύτερη έκδοση 1970 (αναθ. και επαυξ.), ανατ. έκδ. 1972, 1975, 1979.

1971α    Teacher’s Guide to Translation Through Exercises and Passages, Αθήνα. Ανατ. έκδ. 1979.

1971β    Οι γλωσσικές δοκιμασίες (tests) υπό το φως των νεότερων και σύγχρονων εξελίξεων: Συμβολή στη διδακτική της ξένης γλώσσας, Αθήνα.

1974      Η φωνολογική παρεμβολή της νέας ελληνικής γλώσσης κατά το αγγλιστί γράφειν, (Βιβλιοθήκη Σοφίας Ν. Σαριπόλου, αρ. 24), Αθήναι: Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών.

1978      Modern Greek for Beginners, Bathurst, New South Wales.

1983      Bilingualism and Language Learning with Reference to the Australian Context, (Monograph Series: No. 1), Bathurst: School of Communication and Liberal Studies, Mitchell CΑΕ.

2005      Διαγλωσσικές επιδράσεις στην αγγλική γλώσσα και η συμβολή της Ελληνικής, Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη. Δεύτερη έκδοση 2008 (αναθ. και επαυξ.).

ΙΙ. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ – ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

1985      Η λογοτεχνική παρουσία των Ελλήνων στην Αυστραλία, (Σειρά: Μελετήματα, αρ. 1), Αθήνα: Ίδρυμα Νεοελληνικών Σπουδών.

[Το εισαγωγικό μελέτημα (σ. 1-56) εκδόθηκε και αυτοτελώς με τίτλο Η λογοτεχνική δημιουργία των αποδήμων Ελλήνων της Αυστραλίας, Αθήνα: Εκδόσεις  Έλαφος, 1985].

1987      Greek Voices in Australia: A Tradition of Prose, Poetry and Drama, Sydney: Australian National University Press.  Aνατ. έκδ. 1991.

1993 Μια οδύσσεια στο ελληνικό θέατρο της Αυστραλίας: Το φαινόμενο του Χρυσόστομου Μαντουρίδη, Σύδνεϋ: Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας.

2003      Όψεις της λογοτεχνίας των Ελλήνων της Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας, (Σειρά: Ο Ελληνισμός της Διασποράς, αρ. 2), Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.

III. ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ

1997        In the Wake of Odysseus: Portraits of Greek Settlers in Australia, (Series: Greek-Australian Studies Publications, No. 5), Μelbourne: RMIT University.

2003        Γιώργος Νικολαΐδης: Μια κυπριακή σελίδα στον Αυστραλιώτη Ελληνισμό, (Σειρά: Βιβλιοθήκη Κυπριακής Διασποράς, αρ. 2), Λευκωσία: Γραφείο Προεδρικού Επιτρόπου [Δίγλωσση έκδοση].

IV.  ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

2000      Ο ελληνικός Τύπος στους Αντίποδες: Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία, (Σειρά: Ο Ελληνισμός της Διασποράς, αρ. 1), Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη, 2000.

Liaskos John

About Liaskos John

He was born in Athens in 1954 and from 1990 he has resided permanently in Melbourne. From 1995 he has actively participated in the cultural activities of the Greek community of Melbourne.

His poetic work has been published in literary magazines and anthologies which circulate in both Australia and Greece . He has also personally published 15 books, 8 of which constitute collective publications, and 7 which are individual poetic collections. Many of these published works have been awarded literary prizes.

Yianni has had active involvement in the publishing of over 20 Greek books, and through his editorial “?” a further 25 books have been printed whose authors were Greek-Australians.

The last 8 years, Yianni has collaborated articles, reports and hommages in numerous Greek newspapers of Melbourne , including “Nation”, “The News” and “ New World ”.

In “Nation” he composed the columns “About sonnet” and “In the city of thoughts”; in “The News”, the columns “As today” and “the 20th century through events and persons”. In the “ New World ”, he collaborated his work from the last five years in the columns: “As today”, “Foni Voontos”, “Stories from the past” and “Objections”.

Yianni has collaborated as producer and presenter with the Greek-speaking radio stations of Melbourne “3AB” and “3XY”. In “3AB” he presented the two-hour weekly emission “Akroama”, whilst also presenting “Our century”, “The world of book”, “Portraits” and “Ways” in “3XY”.

In 2001 he was honoured with the “HELLENIC” award for his offer in the letters of the Greek community of Melbourne .

Australia, Greek, Ανάλυση, Βίοι συγγραφέων, Μελέτη, Σχόλιο, Φωνή Βοώντος, , Permalink

One Response to 8. Γιώργος Καναράκης: ο γλωσσολόγος

  1. ΤΟΜ ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ says:

    ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΠΟΛΥ ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑ Ε-ΜΑΙΛ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

    ΚΑΝΑΡΑΚΗΣ ? ΕΧΩ ΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΩ ΜΑΖΥ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 1977 …..ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΙ ?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>