Ανεπανάληπτες Ιστορικές Στιγμές

Share

Φρειδερίκη Αποκίδου

Υπάρχουν ξεχωριστές στιγμές στη ζωή μας που μένουν ανεξίτηλες στη μνήμη.

Μας συνοδεύουν, μας εμπνέουν, και μας καθοδηγούν.

Τέτοιες στιγμές, δοξασμένες και ανεπανάληπτες είναι εκείνες που έζησα σαν νεαρή μαθήτρια Γυμνασίου κατά την διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α 1955-1959.

Ήταν ένας ένοπλος αγώνας, μια εξέγερση που χωρίς αμφιβολία έγραψε λαμπρή σελίδα στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου και που δεν υστερούσε  καθόλου σε παλληκαριά, ηρωισμό και αυτοθυσία από κείνο τον μεγάλο ξεσηκωμό, την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Όπως τότε που εκείνος ο Αγώνας άρχισε με το σύνθημα “Ελευθερία ή Θάνατος” έτσι και  αυτός του 1955 – 59 άρχισε με το σύνθημα «ή ταν ή επι τας» (ή την ασπίδα ή στην ασπίδα επάνω) με άλλα λόγια, νικητής και ελεύθερος ή νεκρός. Το ίδιο πνεύμα, η ίδια λαχτάρα, το ίδιο ιδανικό..

Οι εκρήξεις γύρω στα μεσάνυχτα της ιστορικής εκείνης 1ης Απριλίου του 1955 συμβόλιζαν την έκρηξη της ψυχής των Ελληνοκυπρίων που δεν άντεχαν άλλο το βάρος της Βρετανικής αποικιοκρατικής διοίκησης. Όταν εκείνη η πρώτη προκήρυξη για την έναρξη του Αγώνα κυκλοφόρησε το πρωί από χέρι σε χέρι, ένας πολύ μεγάλος αριθμός ατόμων – οι περισσότεροι  νέοι – έτρεξαν να ενταχθούν στην Οργάνωση Ε.Ο.Κ.Α και να δώσουν τον ιερό όρκο να παλέψουν για την πραγμάτωση του Εθνικού τους πόθου, την  Απελευθέρωση του νησιού τους και την Ένωση του με  την “Μητέρα Πατρίδα” την  Ελλάδα. Η φλόγα που για χρόνια σιγόκαιγε στις ψυχές τους φούντωσε, έγινε φωτιά και δεν έσβηνε με τίποτα.

Ήταν ακόμα ένας άνισος αγώνας. Ένα μικρό νησί με περίπου 500 χιλ. κατοίκους με χωρίς οπλισμό και πείρα πολέμου και με περιορισμένο σε έκταση χώρο, τα έβαλε  με μια τεράστια Αυτοκρατορία που είχε ένα από τους πιο ισχυρούς και άρτια εξοπλισμένους στρατούς στον κόσμο.

Οι συνθήκες διεξαγωγής του Αγώνα εξαιρετικά δύσκολες και αντίξοες. Κρυμμένοι μέσα σε κρησφύγετα σε πόλεις και σε βουνά ο Αρχηγός Διγενής και τα παλληκάρια του έζησαν χρόνια μέσα σε αφάνταστες κακουχίες και στερήσεις. Ήταν μια τρομερή αόρατη δύναμη που ήταν παντού και πουθενά. Ήταν λίγοι σε αριθμό, δεν ήταν όμως μόνοι. Είχαν την ολοκληρωτική συμπαράσταση του Κυπριακού λαού ο οποίος δεν ήταν ένας απλός θεατής που χειροκροτούσε από κάποια απόσταση αλλά συμμετείχε ενεργά με τον δικό του τρόπο. Χωρίς τη συμπαράσταση του λαού ο Αγώνας δεν θα ήταν δυνατό να διεξαχθεί. Οι μαχητές ήταν απλά τα οπλισμένα χέρια, ήταν η ποτισμένη από τον πόθο της Ελευθερίας ψυχή, το θάρρος, η αποφασιστικότητα, η λεβεντιά, η αυτοθυσία.

“Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια
να βγω στα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά

Θ’ αφήσω αδέλφια συγγενείς την μάνα, τον πατέρα
για τα λαγκάδια πέρα και τις βουνοπλαγιές”

γράφει ο 17χρονος Ευαγόρας Παλληκαρίδης που τελικά συνελήφθηκε και οδηγήθηκε στην αγχόνη.

Ο ηρωισμός, το ηθικό μεγαλείο και η αυτοθυσία των παλληκαριών της εποχής εκείνης είναι δύσκολο, πιστεύω, να κατανοηθούν από πολλούς από μας σήμερα και ειδικότερα από τους νέους γιατί θεωρούμε την Ελευθερία σαν δεδομένη. Υπάρχει, είναι μαζί μας και δεν χρειάζεται να πάρουμε ανηφοριές και μονοπάτια για να τη βρούμε.

Την 1η Απριλίου του 1955 όμως, οι νέοι της Κύπρου έγιναν άντρες μέσα σε μια νύχτα,  πήραν όπλα και χειροβομβίδες και έπεσαν με λεβεντιά και με δυνατή συνείδηση χρέους στον αγώνα. Ξαδέλφια, συμμαθητές μας, φίλοι και πολλά άλλα γνωστά μας αγόρια που μέχρι τότε ζούσαν ανέμελα, ψυχωμένα με πίστη στο δίκαιο του Αγώνα, αψηφώντας το θάνατο δήλωναν έτοιμοι να ριχτούν στη φωτιά της μάχης και να γίνουν ολοκαύτωμα στο ιερό θυσιαστήριο της. Πολλοί συνελήφθηκαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν. Μα και όταν ακόμα τους επισκεπτόμασταν στα Κρατητήρια μας παρότρυναν να συνεχίσουμε τον αγώνα μέχρι την τελική νίκη, μέχρι να δούμε την πατρίδα μας ελεύθερη.

Γεμάτες τόλμη και σιγουριά για τον δίκαιο αγώνα, συμμετείχαμε και μεις τα κορίτσια στη στρατιά των αγωνιστών για την Απελευθέρωση του νησιού μας. Εμείς που μέχρι τότε κοιτάζαμε μόνο τα μαθήματά μας και πώς να περνούμε όμορφα τις εξωσχολικές ώρες με τις φίλες μας, γίναμε ξαφνικά ώριμες γυναίκες με ευθύνες και αποφασιστικότητα. Η απλή  και αθώα σχολική στολή  και η σάκα μας άρχισαν να κρύβουν μέσα τους προκηρύξεις, όπλα, πυρομαχικά και ότι άλλο χρειαζόταν για την διεξαγωγή του Αγώνα. Μερικές από μας των οποίων και οι γονείς ήταν μέλη στην Οργάνωση, διέθεταν το σπίτι τους για συνεδριάσεις στελεχών ή ανελάμβαναν την ευθύνη για δακτυλογράφηση, πολυγράφηση  και διακίνηση των φυλλαδίων στην πόλη και επαρχία.

Χιλιάδες οι συλληφθέντες και βασανισθέντες, οι φυλακισμένοι, πολλοί οι νεκροί, οι εκτελεσθέντες. Αγνοί αγωνιστές, με τα πιο γνήσια πατριωτικά αισθήματα, χαρακτηρίστηκαν από τους κατακτητές τρομοκράτες και εγκληματίες. Ξυλοκοπήθηκαν, βασανίστηκαν, απαγχονίστηκαν.

Η 1η Απριλίου του 1955 είναι μεγάλη μέρα όχι μόνο για μας τους Κύπριους αλλά και για όλο τον απανταχού της γης Ελληνισμό. Είναι μέρα μνήμης, είναι ένας φόρος τιμής στο αίμα που χύθηκε και στην αγχόνη. Είναι ένας ύμνος στη παλληκαριά και την αυτοθυσία των παλληκαριών της Ε.Ο.Κ.Α που θυσίασαν τη ζωή τους για το υπέρτατο αγαθό, την Ελευθερία.

Φρειδερίκη Αποκίδου
1η Απριλίου 2011

2 Replies to “Ανεπανάληπτες Ιστορικές Στιγμές”

  1. Φρειδερίκη Αποκίδου
    Υποκλίνομαι στο ψυχικό σου μεγαλείο και αποκαλύπτομαι στην παλληκαριά σας.
    Γυναίκες Κυπριώτισσες, ξαφνιάσματα της φύσης.
    Δημήτρης Στεργιούλης
    Επίτιμος Διευθυντής
    2ου Δημοτικού Σχολείου Κιάτου
    “ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ”

    1. Σ’ ευχαριστώ πολύ, Δημήτρη Στεργιούλη. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, οι στιγμές εκείνες θα κάθονται σιωπηλές σε μια γωνιά της μνήμης μου.

      Χαιρετισμούς απο τη Μελβούρνη,

      Φρειδερίκη Αποκίδου.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *