Ο Γιάννης Ρίτσος

Γιάννης Ρίτσος και Δημήτρης Καραλής 1980
Share

Το Γιάννη Ρίτσο πρωτογνώρισα στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα όταν βρισκόμουνα κάποτε καλεσμένος σε μια οικογένεια στο Μαρούσι. Η οικοδέσποινα ήταν μια καλλιεργημένη κυρία και μαθήτρια του γνωστού μας ζωγράφου Νίκου Εγγονόπουλου. Στην διάρκεια συζητήσαμε για τη ζωγραφική του Νίκου Εγγονόπουλου καθώς και του Γιάννη Τσαρούχη που ήταν επίσης στενός φίλος της.

Αλλάξαμε συζήτηση για λίγο και μιλήσαμε για Ελληνική ποίηση και προπαντός του Γιάννη Ρίτσο που ήταν στην ακμή του τον καιρό εκείνο. Κατά μεγάλη μου έκπληξη ανακάλυψα πως και ο Ρίτσος ήταν επίσης φίλος της. Εξέφρασα τον θαυμασμό μου που έτρεφα για τον μεγάλο μας αυτό ποιητή και ενθουσιώδες με πρότεινε να τον συναντήσω την άλλη μέρα μιας και γνωριζόταν στενά. Τηλεφώνησε τον Ρίτσο και έκλεισε ραντεβού για την επόμενη μέρα.

Η επόμενη μέρα ήταν η πιο αγωνιώδη για μένα ώσπου να φθάσω στα κάτω Πατήσια, οδός Μιχαήλ κόρακα που έμενε ο Ρίτσος. Χτυπώντας την πόρτα στο διαμέρισμά του, κράταγα συνάμα και μια ανθοδέσμη απ’ άσπρα τριαντάφυλλα. ‘Άνοιξε την πόρτα του και αντίκρισα ζωντανά για πρώτη μου φορά τον πεντακάθαρο και αριστοκράτη Γιάννη Ρίτσο. Με καλωσόρισε ευγενικά λέγοντας, «πέρασε μέσα για να γνωριστούμε διότι άκουσα πολλά για σένα».

Μπαίνοντας μέσα ένοιωσα το πνευματικό του μεγαλείο παντού τριγύρω μου. Ενώ το σαλονάκι του ήταν πολύ μικρό σε μέγεθος, εντούτοις όμως το αισθάνθηκα τεράστιο σε ατμόσφαιρα. Όλοι οι τοίχοι ήταν κατάμεστοι από πολλών λογιών βιβλία και μπροστά στην είσοδο είχε ένα μεγάλο πίνακα του Γιάννη Τσαρούχη. Έτρεφε μεγάλη αδυναμία στην λαϊκή τέχνη και την έβλεπες παντού, ακόμα και στα μαξιλάρια του στους καναπέδες.

‘Άρχισε να μιλά αδιάκοπα με φωνή γλυκύτερη ακόμα κι απ’ το μέλι του Υμηττού. Παρά την πνευμονική του πάθηση που υπέφερε από χρόνια, εντούτοις η φωνή του είχε μεγάλο βάθος σαν τον βυθό της θάλασσας. Ολόκληρος ως άνθρωπος ήταν σαν καλοκουρδισμένη αιολική άρπα που μόλις την άγγιζες έβγαζε ορφικά άσματα. Ότι και να ‘λεγε το μουσικοστόλιζε. Του άρεσε να μιλά περισσότερο για ποίηση και λιγότερο για το βασανισμένο παρελθόν του. Για πρώτη μου φορά ένοιωσα το μεγαλείο ενός ποιητή που δεν αναπτύχθηκε σε άνετα σαλόνια, αλλά στα φρικτά μπουντρούμια της καταφρόνησης και του βασανισμού των ελληνικών φυλακών.

Τι ντροπή και τι βαρβαρότητα, συλλογίστηκα μέσα μου, πως τολμούσαν να βασανίζουν απάνθρωπα ένα τέτοιο σπάνιο ανθρώπινο πλάσμα! Δίκαιο είχε κάποτε ο Επιμενίδης όταν έλεγε, πως η ανθρωπότητα δεν εκπολιτίζετε ομαδικά σε πνευματικό επίπεδο, αλλά απλώς αλλάζει μόνο δογματικά μοντέλα κατά καιρούς. Κάθε αλήθεια που εκφράζει ο στοχαστής, λεει, τα λόγια του παγώνουν ακαριαία στον αγέρα και δεν ακούγοντε διόλου. Μετά από πολλά χρόνια όμως όταν αρχίζει λιγάκι να ζεσταίνει, αρχίζουν να ξεπαγώνουν λέξεις και να ακούγονται ψίθυροι αλήθειας που ξεστόμισαν κάποτε οι τυραγνημένοι μάρτυρες του παρελθόντος.

Γεννήθηκε στην Μονεμβασιά από αριστοκρατική οικογένεια και ήταν παντρεμένος έχοντας μια κόρη. Φαίνονταν νεότερος απ’ την ηλικία του και θυμάμαι την χιουμοριστική έκφραση του Γιάννη Τσαρούχη όταν ρωτήθηκε γιατί ο Ρίτσος φαίνεται πιο νέος απ’ αυτόν ( διότι ήταν της ίδιας ηλικίας). «Α…..Ο Γιάννης ξεκουράστηκε στις φυλακές για αυτό φαίνεται νεότερος, απάντησε χαμογελαστά ο Τσαρούχης». Ο Ρίτσος για μένα ήταν και παραμένει ένας απ’ τους μεγαλύτερους Έλληνες ποιητές του εικοστού αιώνα.

Αισθάνομαι τυχερός και ευτυχής που τον γνώρισα έστω για λίγο στο λιόγερμα της ζωής του. Αντιλαλούν ακόμη στα αυτιά μου οι στίχοι της Ρωμιοσύνης του.

 

«Δω πέρα ο ουρανός δε λιγοστεύει ούτε στιγμή το λάδι του ματιού μας,
δω πέρα ο ήλιος παίρνει πάνω του το μισό βάρος της πέτρας που σηκώνει στη ράχη,
σπάνε τα κεραμίδια δίχως αχ κάτου απ’ το γόνα τού μεσημεριού,
οι άνθρωποι παν μπροστά απ’ τον ίσκιο τους σαν τα δελφίνια μπρός απ’ τα σκιαθίτικα καΐκια
Ύστερα ο ίσκιος τους γίνεται ένας αετός πού βάφει της φτερούγες του στο λιόγερμα,
και πιο ύστερα κουρνιάζει στο κεφάλι τους και συλλογιέται τ’ άστρα,
όταν αυτοί πλαγιάζουνε στο λιακωτό με τη μαύρη σταφίδα
Δω πέρα η κάθε πόρτα έχει πελεκημένο ένα όνομα κάπου από τρεις χιλιάδες τόσα χρόνια
κάθε λιθάρι έχει ζωγραφισμένο ένα άγιο με άγρια μάτια και μαλλιά σκοινένια,
κάθε άνδρας έχει στο ζερβί του χέρι χαραγμένη βελονιά τη βελονιά μια κόκκινη γοργόνα,
κάθε κοπέλα έχει μια φούχτα αλατισμένο φως κάτου απ’ τη φούστα της
και τα παιδιά έχουν πέντε-έξη σταυρουλάκια πίκρα πάνω στη καρδιά τους
σαν τα χνάρια απ’ το βήμα των γλάρων στην αμμουδιά το απόγευμα.

Δεν χρειάζεται να θυμηθείς. Το ξέρουμε.
όλα τα μονοπάτια βγάζουνε στα ψηλαλώνια. Ο αγέρας αψύς κει πάνω.
όταν ξεφτάει απόμακρα στον αχερώνα της ακρογιαλιάς,
Ανηφορίζουν ως εδώ οι γριές απ’ τα σκαμμένα στο βράχο σκαλοπάτια
κάθοντε στη Μεγάλη Πέτρα γνέθοντας με τα μάτια τη θάλασσα,
κάθονται και μετράν τα αστέρια ως να μετράνε τα προγονικά ασημένια τους κουταλοπίρουνα
κι αργά κατηφοράνε να ταγίσουν τα εγγόνια τους με το μεσολογγίτικο μπαρούτι.

Ναι, η αλήθεια, ο Ελκόμενος έχει δυο χέρια τόσο λυπημένα μέσα στη θηλιά τους,
όμως το σαλεύει σαν το βράχο που όλο πάει να ξεκολλήσει,
απάνω απ’ το πικρό του μάτι.
από βαθιά ανεβαίνει αυτό το κύμα που δεν ξέρει παρακάλια,
από ψηλά κυλάει ο αγέρας με ρετσίνι φλέβα και πλεμόνι αλισφακιά.

Αχ, να φυσήξει μια, να πάρει σβάρνα τις πορτοκαλιές της θύμησης,
Αχ, να φυσήξει δυο, να βγάλει σπίθα η σιδερένια πέτρα σαν καψούλι,
Αχ, να φυσήξει τρεις και να τρελάνει τα ελατόδασα στη λάκουρα,

Να δώσει μια με τη γροθιά του να τινάξει την τυράγνια στον αγέρα,
Και να τραβήξει της αρκούδας νύχτας το χαλκά να μας χορέψει τσάμικο καταμεσής στην τάπια,
Και ντέφι το φεγγάρι να χτυπάει που να γεμίσουν τα νησιώτικα μπαλκόνια,
Αγουροξυπνημένο παιδολόι και Σουλιώτισσες μανάδες

Ένας μαντατοφόρος φτάνει απ’ τη μεγάλη λαγκαδιά κάθε πρωινό,
στο προσωπό του λάμπει ο ιδρωμένος ήλιος,
κάτου απ’ την μασκάλη του κρατάει σφιχτά τη ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ
όπως κρατάει εργάτης την τραγιάσκα του μέσα στην εκκλησιά.
«Ήρθε η ώρα λέει Νάσαστε έτοιμοι. Κάθε ώρα είναι η δικιά μας ώρα»

 

Δρ Δημήτρης Καραλής
Νότιος Αφρική

Karalis Dimitri Dr

About Karalis Dimitri Dr

Dr. D. Karalis is a qualified and registered naturopathic physician since 1973 with many years of clinical experience. His popularity was further increased with the opening of the first biologically healing clinic in South Africa.

He has had great success in diseases like: arthritis, neuritis, thyroid, nervous disorders, prostate enlargement, migraines, chronic fatigue, insomnia, dyspepsia, diabetes, early cancers, depressions, fears, lung diseases, obesity, dermatitis, drug addictions and many other chronic and dreaded health disorders.

In his own words:

“Γεννήθηκα σε χωριό του νομού Τρικάλων ονομαζόμενο ΄Μεγάρχη’ και πριν τελειώσω το γυμνάσιο εξαναγκάστηκα (λόγου οικονομικής αδυναμίας να μεταναστεύσω (1958) αρχικά στη Γερμανία όπου αργότερα κατέληξα στην Ολλανδία.

Το όνειρο μου ήταν να γίνω χρήσιμος άνθρωπος  στον εαυτό μου και στη κοινωνία μια μέρα. Εργάστηκα σε πολλά επαγγέλματα για να εξοικονομήσω τα οικονομικά έξοδα  για τη συντήρησή μου  και για  σπουδές αργότερα.

Μαθαίνοντας την Ολλανδική γλώσσα άρχισα να παρακολουθώ βραδινά μαθήματα σε μαθηματικά και βιολογία. Είχα ιδιαίτερη κλήση στα μαθηματικά  και όταν τελείωσα, άρχισα  σπουδές  στον Ιατρικό  κλάδο. Το 1969 ξαναμετανάστευσα πάλη στη Νότιο Αφρική όπου συνέχισα τις σπουδές μου στην βιολογική Ιατρική  αποφοιτώντας το 1973.

Η λογοτεχνική μου διαδρομή  άρχισε αργότερα, μετά από πολύχρονες μελέτες  και ιδιαίτερα τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Είχα ιδιαίτερη αγάπη στη φιλοσοφία και ιδιαίτερα τον Πλάτωνα και τον  βιογράφο Πλούταρχο. Στη δεκαετία του 80 η Ελληνική πρεσβεία με ανάθεσε να οργανώσω ένα παγκόσμιο συνέδριο για την Ελληνική φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο  ‘Πρετόρια’ και είχα καλέσει καθηγητές από όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου. Υποχρεώθηκα να ανοίξω το συνέδριο ως πρώτος ομιλητής και κατά μεγάλη μου έκπληξη έτυχε μεγάλης υποδοχής ζητώντας  πολλά αντίτυπα. Τότε κατάλαβα ότι κάτι χρήσιμο έχω να προσφέρω στην ανθρωπότητα και ξεκίνησα να γράφω άρθρα σε τοπικά  δελτία στην Αγγλική γλώσσα.

Το 1980 γνώρισα τον εθνικό μας Ποιητή μας Γιάννη Ρίτσο στην Αθήνα, όπου και με παρότρυνε να συνεχίσω και στην Ελληνική γλώσσα διότι είναι πλούσια  σε εκφραστικότητα,  στον λογοτεχνικό τομέα. Έτσι όρχησα να εκφράζουμε αγάλι  και στην Ελληνική γλώσσα,  ανακαλύπτοντας ταυτόχρονα και το γλωσσικό της μεγαλείο, ιδιαίτερα τη δημοτική. Με το γράψιμο άρχισε να ξετυλίγετε και το λογοτεχνικό  μου απόθεμα όπου συνεχίζετε μέχρι και σήμερα.

Μιλώ Αγγλικά, Ολλανδικά, Γερμανικά  και φυσικά τη μητρική μας γλώσσα   «τη γλώσσα των θεών» που έλεγε και ο  φιλόσοφος Κικέρων.
Greek, Βίοι συγγραφέων, Σχόλιο, Χρονικό, South AfricaPermalink

3 Responses to Ο Γιάννης Ρίτσος

  1. Πολύτιμες αναμνήσεις!
    Ευχαριστώ που τις μοιράστηκες μαζί μας! Να είσαι πάντα καλά,
    Υιώτα Στρατή
    “Αστοριανή,”
    ΝΥ

  2. Χαίρομαι που η περιληπτική αναφορά για τον Εθνικό μας ποιητή Γιάννη Ρίτσο βρήκε τη θετική σας ανταπόκριση. Φαίνετε πως η αγάπη για ποίηση, φιλοσοφία και στοχασμό, κυλά από την αρχαία εποχή αδιάκοπα μέχρι και σήμερα στο αίμα μας. Όπως σωστά μ’ απάντησε κάποτε ο Γιάννης Ρίτσος συζητώντας για ποίηση μαζί του. «καταγόμαστε από καλή γενιά, Δημήτρη, λέει»
    Να είστε όλοι σας καλά
    Δημήτρης Καραλής
    Cape Town

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>