ΦΥΛΛΟΡΡΟΕΣ-Κριτική/NOSTOS and ALGOS-Review

Share

[tabgroup]

[tab title=”Ελληνικά”]

nostos-and-algos-cover_300
ΦΥΛΛΟΡΟΕΣ,
Μανώλης Αλυγιζάκης,
ποίηση, εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ 2013

“Επίγνωση” είναι ο τίτλος του πρώτου ποιήματος της συλλογής αυτής. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο ποιητής πολύ συνειδητά προτάσσει αυτό το ποίημα με αυτό τον τίτλο στην συλλογή του. Επίγνωση όμως για ποιο πράγμα; Για το ότι η ποιητική συλλογή αυτή υπόκειται στους φυσικούς νόμους της φθοράς, ότι τα φύλλα της θα κιτρινίσουν και μοιραία κάποια στιγμή θα πέσουν αφήνοντας πίσω γυμνό να χάσκει το κενό που υποβόσκει πίσω από κάθε ποιητική συλλογή, πίσω από οποιοδήποτε έργο δημιουργίας;

Επίγνωση για το ότι όπως λέει ο στίχος του ποιήματος «για πάντα τίποτε δεν μένει»;
Αφιερωμένη στους γονείς του η συλλογή. Που έζησαν τα γηρατειά τους στο χωριό. Και το δεύτερο ποίημα έχει τίτλο όχι βέβαια συμπτωματικά, «Ζευγάρι Γερόντων». Κρασί, ελιές, φέτα, σαλάτα κάτω από μία κληματαριά, μονόλογος μοναξιάς, επίλογος ζωής. Αγωνία για τον γιό που ζει στα ξένα αλλά και καρτερία και διαστολή της καθημερινότητας και των απλών στιγμών ευτυχίας, ξέχασες να κόψεις την σαλάτα.

Ποιο είναι το αλφαβητάρι του ποιητή; Κυρίαρχη θέση έχει το Τ της τρυφερότητας. Αν δεν ανοίγει κάποιος τον εαυτό του στην αγάπη δεν έχει λόγο ύπαρξης. Η βραδυφλεγής ανατρεπτική δύναμη που κάνει ένα σπίρτο να μετατρέπεται σε φιτίλι ή ένα νυχτολούλουδο σε καλειδοσκόπιο του σύμπαντος είναι η κινητήρια δύναμη σ’ αυτό το βιβλίο. Ο έρωτας και ταυτόχρονα όμως ο θάνατος που καιροφυλακτεί. Ο αδυσώπητος νόμος που διέπει την ζωή των θνητών.
Δακρύζω λέει ο ποιητής στο ποίημά του Νυχτολούλουδο που γοργά η νύχτα πέρασε.

Η φιλοσοφία του αιώνιου γίγνεσθαι του Ηράκλειτου. Η κίνηση που εκφράζεται με την συνεχή ροή του ποταμού που ολοένα ανανεώνεται. Αυτός είναι ο κορμός του δέντρου των Φυλλοροών του Μανώλη Αλυγιζάκη.

Για τον ποιητή ο μικρόκοσμος και ο μακρόκοσμος, ένα τριαντάφυλλο, μία συστάδα με πεύκα ένα ηλιόλουστο απόγευμα, η ήβη μίας γυναίκας, ένα κοπάδι από σπουργίτια, ένα σεντόνι τυλιγμένο σε αγαπημένο σώμα, οι καθημερινές μικρές τελετουργίες, το βούρτσισμα των μαλλιών, το πλύσιμο του προσώπου των αγαπημένων μας αποτελούν ένα ιερό μυστήριο στο οποίο μυείται με προθυμία και ταπεινότητα.

Φοβάται όμως μήπως η έννοια του μυστηρίου καταπατηθεί από τους ιερόσυλους, από τους ανθρώπους που με τσιμέντο κονιορτοποιούν το συναίσθημα και την ευαισθησία, από τις ιερόδουλες και τους νταβατζήδες που καπηλεύονται την ιδεολογία και ανάλγητοι ισοπεδώνουν τα πάντα.
Για τον ποιητή όλα χάνονται, κυλούν μέσα από τα δάχτυλά του, γίνονται άμμος, ρευστή ύλη που διαλύεται, όλα εκτός από ένα χαμόγελο, ένα μικρό τώρα που αχνίζει, που δεν διαιρείται, δεν αναλύεται, είναι η στιγμή που κοχλάζει.

Η μοίρα είναι προδιαγραμμένη, κλείνουμε ραντεβού με το θάνατο κάθε στιγμή, προδίδουμε τον εαυτό μας και τον άλλο, γεμάτοι πλεονεξία ποθούμε πράγματα που ανήκουν σε άλλο, κινούμαστε ανάμεσα σε άμπωτη και παλίρροια, σε ρεύματα που μας πηγαίνουν μπροστά και πίσω, παλεύουμε κάθε στιγμή την αίσθηση της ματαιότητας και του κενού.

«δεν μπορεί» λέει ο ποιητής στο ποίημά του Ρεύματα.
Πρέπει λοιπόν να υπάρχει κι άλλη μια φορά.
Σίγουρα πρέπει
να υπάρχει.
Οπωσδήποτε πρέπει.

Βαθιά φιλοσοφική και υπαρξιακή αυτή η συλλογή του Μανώλη Αλυγιζάκη, το θαύμα που περνάει και χάνεται, η σιωπηλή αποδοχή και η προσπάθεια κατανόησης, θολή κωπηλασία με μία βάρκα μέσα στην ομίχλη.

Ο ποιητής καλοπιάνει τον θάνατο, προφέρει το όνομά του, προσπαθεί να τον ξορκίσει, ουσιαστικά όμως αποδέχεται πια πολύ συνειδητά τον όρο του συμβολαίου της ζωής που στην ρήτρα του υπάρχει η λέξη θάνατος.

Στα ποιήματα “Πυργίσκος”, “Ήρωες” και “Ανατολή” ο ποιητής σαρκάζει για την εξουσία που στέλνει νέα παιδιά να πολεμήσουν ως πρόβατα επί σφαγή, για τους στρατηγούς, τους επίσκοπους, τις σημαίες και την καπηλεία του πολέμου.

Στα τέσσερα τελευταία ποιήματα της συλλογής (Φακός, Λαχτάρα, Κλαδιά και Επιμονή) προς το τέλος του ποιήματος εμφανίζεται ο στίχος και λες με μία παύλα δίπλα του ή κι είπες με μία παύλα δίπλα του, διαβάζω τους στίχους που ακολουθούν λοιπόν μετά την παύλα και στα τέσσερα αυτά ποιήματα.

Φιλόσοφος θα γίνω την επόμενη φορά/του κόσμου τα προβλήματα να λύσω.
Τι καλά να κολυμπούσαμε στο κρύφιο περιγιάλι μας.

Πιλότος θα γίνω στην επόμενη ζωή/για να πετώ ψηλά στα σύννεφα
Και ο τελευταίοι στίχοι του τελευταίου ποιήματος της συλλογής
Ξανά θα δοκιμάσω τη φωνή
του τριζονιού να μετατρέψω
σε ανατρίχιασμα
και νομίζω ότι δεν μπορεί να υπάρξει καλύτερο τέλος από αυτό.

~Χλόη Κουτσουμπέλη,
ΕΝΕΚΕΝ, Νο 33 Θεσσαλονίκη,
Φθινόπωρο-Χειμώνας 2014

[/tab]

[tab title=”English”]

NOSTOS and ALGOS,
poetry by Manolis Aligizakis,
EKSTASIS EDITIONS, 2013

Awareness is the title of the first poem of this collection and not without reason.
The poet selects this poem as the first one but one wonders: awareness for what? Is it because this poetry collection is subject of the natural laws of decay, like tree leaves that turn yellow and fall at some moment leaving behind them the gaping void that lies under every poetry collection behind every creative form? Or is it awareness because, as the last verses claim, nothing stays forever?

The collection is dedicated to his parents who lived their last years in the village and the second poem of the book “Old Couple” is at that exact place with images such, olives, feta cheese, wine, salad under the grape vine, monologue of loneliness, epilogue of their lives. Agony for a son away in a foreign land but expectation, longing, and the everyday events transcend into moments of happiness and laughter, you forgot to make the salad.

What is the poet’s primer? Prime roll plays the sound of the letter T from the word tenderness. When one doesn’t open himself to love one has no reason for living. The slow spark that reverses the equation and turns into a wick and becomes a conflagration, or a night flower that turns into the kaleidoscope of the Universe are the underlying forces of this book. Eros and at the same time Death that lurk behind everything; the unstoppable law of the cosmos that controls the people’s lives and emotions.

I too grieve,
that night has passed by so fast
the poet says in Night Flower:

Heracleitos’ philosophy of the ever changing world, the continuous movement of things and people like a river that forever evolves and renews this is the backbone of the book Nostos and Algos.

For the poet the microcosm and the macrocosm are but a rose, a thicket of trees in the afternoon, the mound of a woman, a flock of sparrows, a bed-sheet that wrapped the body of the beloved, the simple events of everyday life, the brushing of teeth, the washing the face of a beloved person become a mystery into which he delves with willingness and humbleness.

Yet the poet is afraid that the mystery of these simple everyday events may be violated by the sacrilegious people of the cement city who make dust of every emotion and refinement, by the hierodules and pimps who turn every ideology into a profit thus flattening everything in their path.
For the poet everything vanishes, everything flows through his fingers; we arrange our date with Death at every moment, everything except of a smile that is whole, it can’t be divided, it can’t be analyzed, it is the moment that boils and bubbles.

Fate is predetermined. Our date with Death occurs every day. We betray ourselves and others, we yearn for things that belong to others, we move between high and low tide in currents that take us forth and back we fight at every moment the feeling of this futile life and the void.

Then, there must be
another time
there must be
it must
the poet says in Tides

Deep philosophical, existential collection is this book by Manolis. The miracle passes and vanishes, the silent acceptance and the effort to understand, is but the vague oaring in a foggy day.
In the poems Turret, Heroes, Sunrise, the poet is sarcastic to the leadership that sends men to war like lambs to the slaughterhouse, for the sake of the generals, the bishops, the flags and the business of war.

In his last four poems, Lens, Craving, Branches and Insistence toward the end of each poem the words and you said — appear as if the poet talks to someone next to him and I can see no other way to end this beautiful book but the phrase of the last poem:
Again I shall try to transform
the cricket’s song
into a shiver.

~Cloe Koutsoubelis, ENEKEN, No 33,
Salonica, Greece, Fall-Winter 2014

[/tab]

[/tabgroup]

5 Replies to “ΦΥΛΛΟΡΡΟΕΣ-Κριτική/NOSTOS and ALGOS-Review”

  1. Αγαπητέ Μανώλη, Θερμά συγχαρητήρια για τις ποιητικές σου εμπνεύσεις, τις εκδόσεις σου και βέβαια την άριστη κριτική, που τη δικαιούσαι. Εγώ θα τολμούσα να σου δώσω ένα τίτλο, που ίσως σου φανεί περίεργος. Θα σε αποκαλούσα “Πιστό της ποίησης” γιατί πιστεύεις σε αυτήν. Κι όπως έγραψα και στην Ελένη Φωτιάδου, που παρουσιάζει το ποιητικό της έργο στην Κύπρο, δεν ξέρεις πόσο χαίρομαι τους λογοτέχνες που γράφουν ακόμα στο χαρτί. Και επαναλαμβάνω τη δική μου πίστη ότι το χάρτινο βιβλίο δεν θα χαθεί ποτέ για δύο βασικούς λόγους Α) Διότι είναι σαν το κρασί όπου στην απόλαυση συμμετέχουν όλες οι αισθήσεις (όραση, γεύση του περιεχομένου, αφή φυσικά, όσφρηση του χαρτιού και ακοή του… ξεφυλλίσματος. Β) Διότι είναι σαν την αγάπη! Καλό το ίντερνετ, αλλά άμα δεν κυκλοφορήσεις, δεν θα τη συναντήσεις.
    Με τις ευχές μου να είναι καλοτάξιδο το νέο σου πόνημα κι εσύ να έχεις την υγειά σου και τις εμπνοές σου.
    Άρις Αντάνης

    1. Αγαπητέ Άρι, σ’ ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια. Σχόλια σαν το δικό σου είναι που με κάνουν να επιμένω…να μετατρέψω τη φωνή του τριζονιού σε ανατρίχιασμα…δεν υπαρχει καλύτερο σχόλιο από αυτό. Καλή επιτυχία σε όλες σου τις προσπάθειες! Εκτιμώ το λόγο σου!

  2. Υπέροχη ανάλυση; !(κριτική, είναι βάναυση λέξη)…αυτό το κείμενο είναι ποιητική στάση, αίσθημα που αναδύθηκε από τα αξιόλογα ποιήματα, που χωρίς να τα γνωρίζω, με άγγιξαν μέσω του κειμένου της Χλόης.
    Έτσι ισχυροποιείται η σκέψη μου, πως Ποίηση είναι η εξέγερση των συναισθημάτων, η αγαλίαση των αισθήσεων, όταν στίχοι, σου ξυπνούν την ανάγκη να “μετατρέψεις τη φωνή του μικρόκοσμου(των τριζονιών, της μέλισσας…)σε ανατρίχιασμα”,όπως λέει ο Μανώλης!
    Υποκλίνομαι στην ποιητική σας, φίλοι μου, (μιλώ με τα μικρά σας ονόματα, συγγνώμη) αλλά πως αλλιώς θα ρίξουμε τους φράχτες, να γίνει το εγώ,εμείς, το ένας όλοι μαζί!
    Σας ευχαριστώ για τη μέθεξη.
    τζ

    1. Τζένη καλημέρα από Βανκούβερ. Σ’ ευχαριστώ πολύ για τα όμορφα σου λόγια, χαρά μου και τιμή μου. Ναι, εξέγερση συναισθημάτων, έστι θέλω να εκτιμούν την ποίηση όλοι και όλες! Καλό βράδυ σε εσάς.!

  3. Συγχαρητήρια για την ποιητική σου προσφορά. Η ποίηση μπορεί να νικήσει τον πνευματικό θάνατο και να ανθίσει σαν φωτεινή ψυχή επάνω από το σκότος του κόσμου.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *