Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη…

Share

Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη, προς τον Ν. Καζαντζάκη συγγραφέων, εντός και εκτός  Ελλάδας

©Δρ Πιπίνα Δ. Ελλη
(Dr Pipina D. Elles)
7/11/’16, Σύδνεϋ

Εισαγωγή στο κεφάλαιο του τίτλου…

Καθώς το θέμα διαπραγματεύεται τη θηλυκή παρουσία στα θεατρικά του Ν. Καζαντζάκη, είναι απαραίτητη η αναφορά στη γυναίκα, ως μονάδας του κοινωνικού συνόλου εν γένει, και σε άλλους συγγραφείς, των οποίων οι βίοι υπήρξαν παράλληλοι του βίου του Ν. Καζαντζάκη, και σε κάποιους από εκείνους των οποίων τα έργα μελέτησε ή μετάφρασε και που τον επηρέασαν.

Ο συγγραφέας σκέπτεται, ενεργεί και γράφει, ως προϊόν της συνισταμένης ζωτικών παραγόντων, του κοινωνικού-πολιτικού-οικονομικού και πνευματικού πλαισίου εντός του οποίου κινείται. Ο Καζαντζάκης, κινείται στο Κρητικό-Ελλαδικό-Ευρωπαϊκό περιβάλλον και σαν τέτοιο θα πρέπει να διευκρινιστεί, και ως προς τις επιδράσεις που άσκησε στον διανοούμενο, θα πρέπει να εξεταστεί. Στα θεατρικά του Καζαντζάκη οι ήρωες-άντρες, βρίσκονται κάποτε, σε παράλληλο επίπεδο αξιολόγησης προς τη γυναίκα όποια και αν είναι ετούτη, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο ποιητής ανακατατάσσει κάποτε τα μέλη των δύο φύλων της κοινωνίας, σύμφωνα με το πνευματικό τους επίπεδο, την εξυπνάδα τους και επί πλέον, την κοινωνική ή οικονομική τους θέση και δύναμη.  Η δύναμη που αντιπροσωπεύουν οι ήρωές του, προϋποθέτει μυαλό, αποφασιστικότητα, ειδικό τρόπο ζωής και θυσίες.  Μπορεί όμως ετούτη η δύναμη να οφείλεται σε παράγοντες άσχετους με την ικανότητα του ατόμου. Ως ένα σημείο, η εξυπνάδα βοηθά τα μέγιστα στην πρόοδο, εξαρτάται όμως και από την κατεύθυνση του προκατόχου της. Αν μάλιστα συνδυαστεί με τη δύναμη, κυρίως την οικονομική, αποβαίνει  ακατανίκητο εφόδιο. Το διαδοχικό αξίωμα που καθορίζει τη θέση του ατόμου στην κοινωνία, εξαρτάται επιπλέον από την ικανότητα εκείνου που το κατέχει ώστε  να αναγνωριστεί και να  διακριθεί. Η γυναίκα είναι δυνατόν να έχει παρόμοια προνόμια όπως ο άντρας, όταν υπάρχει ο πλούτος ή όταν το υπαγορεύει η κοινωνική της τάξη, και άσχετα με την πνευματική της ικανότητα, όπως μπορεί να συμβαίνει και με εκπρόσωπο του άλλου φύλου. Έξω από αυτό το περίγραμμα της δύναμης και της κληρονομικότητας, ο ρόλος  γυναίκας είναι οργανικός στο οικογενειακό της περιβάλλον και ελάχιστα ιεραρχικός, και εδώ εξαρτάται από τη μητρότητα ή την ηλικία, οπότε δύναται να χαίρει σεβασμού. Ο ρόλος που διαδραματίζει στην  κοινωνία με την μητρότητα, θεωρείται ίσως  το κυριότερο και πρωτίστως  ακατανίκητο όπλο. Στην εποχή του Καζαντζάκη, η θέση της γυναίκας απέχει πολύ από την αντίστοιχη σημερινή.

Please Login or Register to see the link.

Ο Καζαντζάκης αρέσκεται στους ηρωικούς, αποφασισμένους και αδίστακτους τύπους, που ενώ διακρίνονται για τα προτερήματα που τους καθιστούν αθάνατους, δεν χωρούν στα ανθρώπινα όρια. Οι ήρωές του είναι άτομα που κατέχουν ανώτατα αξιώματα, ήρωες της μυθολογίας, τολμηροί εξερευνητές, ή εκπρόσωποι-αρχηγοί θρησκείας. Οι γυναίκες είναι βασίλισσες, αρχόντισσες, ή πόρνες. Σύμφωνα με την τεχνική του Καζαντζάκη οι γυναίκες εκπληρώνουν με την παρουσία τους, την ανάγκη διακόσμησης των ηρώων  του, ώστε να υπογραμμίζεται ο ρόλος τους του μάρτυρα, και σε αντίθεση προς το ταπεινό προφίλ της γυναίκας δίπλα του.  Οι απλές γυναίκες του λαού ή οι δούλες στις αυλές των αρχόντων,  αποτελούν το χαμηλότερο είδος γυναικών, των οποίων η συμβατική ύπαρξη εξυπηρετεί την διαιώνιση του ανθρώπινου είδους ή απλά την ανάγκη των αντρών.  Ένας Ζορμπάς παρόλη την αμορφωσιά  και την βωμολοχία του, αποβαίνει ήρωας, καθώς  αντιπροσωπεύοντας τον υπαρξιστή (σύμφωνα πάντα με τον σκοπό και τον στόχο του συγγραφέα στο μυθιστόρημά του «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά»), δε διστάζει να κάνει την όποιου είδους κατάχρηση,  προκειμένου να πείσει τους άλλους και τον εαυτό του, ότι η ζωή είναι πρόσκαιρη και δε χρειάζεται να την παίρνει κανείς στα σοβαρά.  Ο ταπεινός ως προς την κληρονομικότητά  του, την εκπαίδευσή ή την οικονομική του θέση, Αλέξης Ζορμπάς, αντιπροσωπεύοντας την Ύπαρξη και τη Φύση, και ο εκ διαμέτρου αντίθετος ως προς ετούτον, νεαρός συνεταίρος του, τον Λόγο και την Ουσία, από κοινού συνθέτουν στο μυθιστόρημα Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, ένα εντυπωσιακό συμπόσιο, όπου ο έρωτας προς τη Ζωή, είναι η θεότητα των Μεικτών, όπως παρουσιάζεται στην Πλατωνική Μεταφυσική. Ο Ζορμπάς ελεύθερα κηρύσσει τις απόψεις του για  τη γυναίκα, ότι δηλαδή είναι όργανο της ικανοποίησης του άρρενος, θεωρείται κακόμοιρο πλάσμα, που χωρίς τον άντρα γύρω της, ούτε να ζήσει μπορεί, αλλά μήτε να λειτουργήσει σαν ανεξάρτητη μονάδα. Τη σιχαίνεται αφενός και ταυτόχρονα την αγαπάει, και θεωρεί ότι έτσι αναμφίβολα εκπληρώνει την οντότητά του, του άρρενος, ως αξιόλογο μέλος της κοινωνίας στην οποία ζει και δραστηριοποιείται.

Ο Καζαντζάκης που εκφράζει τις τολμηρές απόψεις του μέσω των ηρώων του, δεν είναι μόνος του στην θέση αυτή.  Έχουν ήδη συζητηθεί οι θέσεις των διανοουμένων της εποχής του. Κατά συνέπεια  ο απλός άνθρωπος και άσχετα με το φύλο του, είναι χωμάτινος, η γυναίκα του λαού παραμένει φυσικό ον και ο κύκλος της ζωής της εξυπηρετεί απλά την αναπαραγωγή και την συνέχεια-διαιώνιση του ανθρώπινου είδους. Και όταν ακόμα κατατάσσεται από τον διανοούμενο σε μία ευνοϊκότερη θέση, για την κοινωνική θέση της ή εξαιτίας της πνευματικότητάς της, εξακολουθεί να καταπιέζεται από την λογοτεχνική πένα του. Ετούτη την θέση του διανοούμενου Ν. Καζαντζάκη, πραγματεύεται το παρόν πόνημα.

 

Ο Καζαντζάκης, ο οποίος ως όργανο μαζικής ενημέρωσης, είχε την ευκαιρεία να ταξιδέψει, να ερευνήσει και να καταγράψει σχετικά (με τους τόπους τους οποίους επισκέφθηκε), την ιστορία τους και την κοινωνική τους στάθμη, δίπλα στην οικονομική,  να έρθει σε επαφή με πρόσωπα της επικαιρότητας, αξιωματούχους, πολιτικούς ευγενείς εκ κληρονομικότητας και ευγενείς του πνεύματος και της τέχνης, αποδεικνύεται ότι αγάπησε τον άνθρωπο για τον -όποιας μορφής- Γολγοθά. Παράλληλα όμως  χρησιμοποίησε ευρέως τις γνωριμίες του για να υποστηρίξει το άτομό του και σε  διαφορετικές περιστάσεις, στην πολύχρονη θητεία του, του διανοούμενου. Όσον αφορά τη γυναίκα, την αγάπησε, αλλά περισσότερο ίσως, όταν μπόρεσε να την  πλησιάσει στην ανάγκη του, ως φίλη που τον σέβεται, τον αγαπά και τον εξυπηρετεί, παρόμοια όπως έκανε και με τους άντρες φίλους του. Ο Καζαντζάκης λάτρεψε πολύ περισσότερο τη δύναμη και την επιρροή που την χρειαζόταν ο ίδιος, για να αναδειχτεί περισσότερο στους πνευματικούς κύκλους, παρά σε αξιώματα που δεν τον εκφράζανε και που ήταν χρονοβόρα για την πνευματική του δημιουργικότητα.

Please Login or Register to see the link.

Η γενική αντίληψη για τη γυναίκα από την αρχαιότητα ως σήμερα

Ο Ν. Καζαντζάκης  (στα θεατρικά του και αλλού), απεικονίζει εν γένει τη θέση του φύλου του της εποχής του, έναντι του θηλυκού γένους. Από τον κανόνα του, εξαιρούνται οι  εκπρόσωποι του γυναικείου φύλου που  απασχόλησαν την ιστορία, γιατί το επέβαλε το γενεαλογικό τους δέντρο ή η κοινωνική τους τάξη, ή γιατί ήταν ευνοούμενες του πλούτου. Στην εποχή του, οι γυναίκες του λαού στην πλειοψηφία τους, υπήρξαν ‘δούλες’ στο οικογενειακό τους περιβάλλον, στην αγροτική ζωή και στην κτηνοτροφία, ‘δούλες’ κατ’ υπαγόρευση του κοινωνικού κατεστημένου των εποχών, αντίθετα με  την προϊστορική περίοδο, όπου η γυναίκα είχε διαφορετικό ρόλο. Αυτή την περίοδο έχαιρε τιμών ως  μητέρα συγκρινόμενη με τη Γη ή με τη φύση μέσα από το θρησκευτικό σύστημα, και βαστούσε καλά γιατί  η εξουσία κατευθυνόταν από το μητριαρχική τάξη των πραγμάτων. Η μετατόπιση από το μητριαρχικό στο πατριαρχικό σύστημα, λαμβάνει χώρα στην Κρητική-Μινωική περίοδο, όπως αποδεικνύεται από τον Ησίοδο, τον Όμηρο, ή αργότερα από τους Έλληνες τραγωδούς, όπως από τον Σοφοκλή  (στην Αντιγόνη ή στην ΗλέκτραPlease Login or Register to see the link.), ή τον τραγικό Ευριπίδη που παρουσίασε μέσα από τις τραγωδίες του τη γυναίκα ως θύμα της κοινωνίας της εποχής (όπως στην Εκάβη, ΆλκηστηPlease Login or Register to see the link., Τρωάδες, Φαίδρα), και ταυτόχρονα ως θύτη όπως την προδομένη από τον Θησέα Μήδεια,  γυναίκα που εκδικείται θανάσιμα ή την μοιραία Ελένη, τη γυναίκα που εξαιτίας της ξεκίνησε ο δεκαετής Τρωικός πόλεμος.

Ο ColeridgePlease Login or Register to see the link. γράφοντας για τους αρχαίους Έλληνες λέει πως πίστευαν ότι ο Ευριπίδης ήταν ένας σκυθρωπός ερημίτης. Σύμφωνα με τις ιστορίες τους, ο τραγικός είχε μακριά γενειάδα, ζούσε απομονωμένος, σε μια σπηλιά της Σαλαμίνας με δύο ανοίγματα, είχε υπέροχη θαλάσσια θέα και όλη την ημέρα σκεφτόταν και έγραφε. Μισούσε την κοινωνία, είχε πολλά βιβλία και δεν του άρεσαν οι γυναίκες γιατί απεχθανόταν οτιδήποτε το οποίο δεν ήταν ‘μέγα’ ή ‘υψηλό’. Τα βιβλία του ωστόσο κινητοποιούν την κοινωνία γύρω από τη γυναίκα, δίνοντάς της μία αίγλη και ανωτερότητα ακόμη και όταν διαπράττει παρανομίες.

Οι προσπάθειες του Αριστοφάνη να υποστηριχτούν οι γυναίκες στο κοινωνικό περιβάλλον της Αθήνας προσέκρουσαν στην παραδοσιακό της υπόβαθρο. Με τις κωμωδίες του επιχείρησε να υποστηρίξει, ότι οι γυναίκες είναι ικανές και ισότιμες με τον άντρα στην ευστροφία  του πνεύματος και στο θάρρος, ώστε να κυβερνήσουν ακόμη και την πολιτεία “εφόσον αυτές είναι επιτέλους οι διαχειρίστριες της οικονομίας στην  οικογένεια, από αυτές εξαρτώνται οι άντρες συναισθηματικά και σεξουαλικά, και αυτές γεννούν τα παιδιά τους, μεταξύ πολλών άλλων”Please Login or Register to see the link..  Στη Λυσιστράτη,Please Login or Register to see the link. διακωμωδεί την ανάμειξη της φεμινίστριας Αθηναίας στην πολιτική και την προσπάθειά της να αφυπνίσει τις εκπροσώπους του φύλου της ακόμη και εκτός της Αθήνας, σε άλλα ελληνικά κρατίδια, όπως στην Σπάρτη -το αντιμαχόμενο μέλος της πατρίδας της, στον περίφημο Πεντηκονταετή Πόλεμο.

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ύστερα από την πάλη των Θεών: Ποσειδώνα και Αθηνάς, η ισοτιμία που ακολουθεί, αρχίζει να χωλαίνει καθώς η πλάστιγγα γέρνει κατά της γυναίκας και η υπεροχή της υποχωρεί.  Ο άντρας  αποβαίνει το βάρος που πιέζει τη γυναίκα, φαινόμενο που υιοθετεί και ο Καζαντζάκης στις τραγωδίες του, επομένως και σε εκείνες με περιεχόμενο από την αρχαιοελληνική μυθολογία. Στον Κούρο η ικανότατη Αριάδνη, καθώς απομακρύνεται από την επίδραση του πατέρα της ως προς τον ρόλο της και την υποχρέωσή της στον θρόνο, υποκύπτει στα θέλω του Θησέα τον οποίο τελικά χάνει, ενώ  στον Προμηθέα Λυόμενο, η ίδια η θεά Αθηνά υποχωρεί στη θέληση του ήρωα Ηρακλή, καθώς ο Προμηθέας που ταυτίζεται μαζί του, επιστατεί των πραγμάτων και η γυναίκα, υποτάσσεται στον άντρα.

Ο τίτλος της εταίρας, στην κλασσική εποχή της Αθήνας, αφορούσε τις πλούσιες, τις κοσμικές και τις διανοούμενες γυναίκες της, και παρά το γεγονός ότι εξελήφθη  ως σκοτεινό κεφάλαιο στην ιστορία της Ελληνίδας και επεκράτησε ως τέτοιο. Στο Συμπόσιο του Πλάτωνος, η ΔιοτίμαPlease Login or Register to see the link. παρουσιάζεται μέσα από τη διαλεκτική ως μία πνευματικά καλλιεργημένη γυναίκα, μία σοφήPlease Login or Register to see the link..  Στον Φαίδρο του Πλάτωνα, ο Σωκράτης αναφέρει,  ότι ο γιος του Εύφημου, Στησίχορος, που ήταν φιλόσοφος, έχασε την όρασή του επειδή διέσυρε την όμορφη Ελένη. Εξαγνίστηκε από την αμαρτία του, μόνο όταν δήλωσε μετάνοια η οποία άρχιζε ως εξής: “Είναι εσφαλμένος εκείνος ο λόγος μου -η αλήθεια είναι ότι δεν επιβιβάστηκαν στα πλοία, ούτε ποτέ πήγαν στα τείχη της Τροίας”. Όταν είχε συμπληρώσει το ποίημά του, επανήλθε η όρασή τουPlease Login or Register to see the link..

Στον διάλογο Θεαίτητος, ο Σωκράτης υποβαθμίζει τον ρόλο της μαμής, αφού ετούτη, απλά συμπαραστέκεται τη γυναίκα στον τοκετό. Καθώς οι γυναίκες δε φέρνουν άλλοτε αληθινά και άλλοτε ψεύτικα παιδιά στον κόσμο, δεν είναι δύσκολο να ξεχωρίζουν τα δεύτερα από τα πρώτα. Ο ρόλος του παρόμοιος με εκείνον της μαμής, είναι πολύ ανώτερος, καθώς συμπαραστέκεται τους άντρες, προσέχει τις ψυχές τους που εγκυμονούν και όχι τα σώματά τους. Η επιτυχία μάλιστα της τέχνης του έγκειται στην εξονυχιστική εξέταση, αν η σκέψη που ο νους του νέου προβάλλει, είναι ψευδές είδωλο, ή αν είναι ευγενής και αληθινή γέννηση (πρωτογενής), του νεανικού του νου. Ο Σωκράτης υποβιβάζει τον φυσικό τοκετό του ανθρώπινου είδους και υπερυψώνει τον τοκετό προϊόντων της ψυχής και του ΝουPlease Login or Register to see the link..

Στο V βιβλίο των Νόμων ο Πλάτων αναγνωρίζοντας πως η Γη είναι γονέας των ανθρώπων, συνιστά να την προσέχουν περισσότερο από ότι τα παιδιά τη φυσική τους μητέρα, καθώς ετούτη είναι Θεά και βασίλισσά τους και αυτοί είναι οι αγνοί της υπήκοοι. Στα θέματα διανομής της γονικής κληρονομιάς, η γυναίκα δεν συμμετέχει στην τοποθέτηση των παιδιών της, εντός της οικογένειας,Please Login or Register to see the link. σύμφωνα με τον αθηναϊκό νόμο.  Στο VΙ βιβλίο των Νόμων του Πλάτωνα, ο ξένος Αθήναιος  θεωρεί ότι είναι νομοθετική παράλειψη να μην υφίσταται η γυναίκα τον νόμο, παρόμοια όπως ο άντρας. Καθώς η φύση της είναι κατώτερη εκείνης του άντρα, ως προς τα προσόντα και τις ικανότητές της, η εξίσωση των φύλων με νόμους, θα υποβοηθήσει ώστε ετούτες να μην αντιδρούν, όπως συμβαίνει στην αποκάλυψη της αλήθειας (Κλεινίας και Αθήναιος, σ. 711). Ο Αθήναιος υποστηρίζει την ισότητα των φύλων σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνίας και προσδιορίζει τον χρόνο της σύζευξης για τον άνδρα ως τα εξήντα και για τη γυναίκα ως τα πενήντα, εφόσον πρώτα έχει φέρει στον κόσμοPlease Login or Register to see the link. παιδιά. Επιπλέον αναφέρει το όριο ηλικίας του άνδρα, ως προς την στρατιωτική θητεία.

Please Login or Register to see the link.

Ο Please Login or Register to see the link. στο βιβλίο του Η Ζωή στην Κλασσική ΕλλάδαPlease Login or Register to see the link., αναφέρεται στη θέση της γυναίκας στην μετα-ομηρική περίοδο. Είναι η εποχή της εύνοιας προς τη Δήμητρα, ως μητέρας της Γης, και οι γυναίκες ως μητέρες τοποθετούνται  ευνοϊκά, στην ελληνική κοινωνία. Ακολουθεί η περίοδος της υπερίσχυσης των εννοιών Θεός και αγαθό και η θέση των γυναικών, ως φύλου προστατευμένου, αλλοιώνεταιPlease Login or Register to see the link.. Σε διαφορετικές πόλεις-κράτη, διαφέρουν και οι αντιλήψεις που επικρατούν για τη γυναίκα. Στη Σπάρτη αποδίδεται μεγάλη σημασία στην παραγωγικότητα της γυναίκας. Όταν λοιπόν δεν αποκτούν παιδιά αποπέμπονταιPlease Login or Register to see the link. από τον σύζυγό τους. Στην Αθήνα, στην εποχή του Αλκιβιάδη, ισχύει ο θεσμός της προίκας. Όταν ένας πατέρας δεν προικίζει την θυγατέρα του, ετούτη εκλαμβάνεται ως νόθο παιδίPlease Login or Register to see the link.. Ο C. Picard, θεωρεί ότι στην ΑθήναPlease Login or Register to see the link. των κλασσικών χρόνων, η οικογένεια μοιάζει περισσότερο με την αντίστοιχη των ημερών μας, μόνο που η γυναίκα προστατεύεται, ως τα πενήντα της χρόνια.   Μπορεί λοιπόν να κυκλοφορεί με κάποια συνοδεία -για παράδειγμα της δούλας της-, μετά όμως το πεντηκοστό έτος της ηλικίας της, κυκλοφορεί ελεύθεραPlease Login or Register to see the link..  Ο Έλληνας χαρακτηρίζεται ως ήπιος άντρας, σε σύγκριση με τον αισθησιακό άντρα της Ανατολής, ο οποίος –αργότερα- συντηρεί χαρέμι, ή με τον Ρωμαίο, ως προς τον ρόλο του, του σκληρού αρχηγού της οικογενείαςPlease Login or Register to see the link.. Οι γυναίκες, σε περίπτωση θανάτου, αναλαμβάνουν τον ρόλο μοιρολογίστρας, συνήθεια που κρατιέται μέχρι σήμερα στην Ελλάδα. Οι μοιρολογίστρες συνθέτουν είδος χορού, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται στην ελληνική τραγωδία. Ο Καζαντζάκης χρησιμοποιεί χορό γυναικών και αντρών σε κάποια από τα θεατρικά του, αλλά και αλλού όπως στο μυθιστόρημά του: Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, όπου ένας αριθμός από μοιρολογίστρες, έρχονται όταν πεθαίνει η Ορτάνς.

Οι παρατηρήσεις του PicardPlease Login or Register to see the link. για την ελληνική κλασσική κοινωνία και τη θέση της γυναίκας  σε αυτή σε  σύγκριση με την αντίστοιχη σημερινή, εντυπωσιάζουν: “Η γυναίκα -νέα, σύζυγος, διαζευγμένη, ή χήρα- παρέμεινε, όπως ακόμη άλλωστε και σήμερα σε μας, μια αιώνια ανήλικος αυτό όμως δεν την εμπόδιζε, να επιδεικνύει επιβολή, αν όχι και αυθαιρεσία, στο σπίτι, ακόμη και έξω από το σπίτι και σε πολλά σπίτια, το καθεστώς της “σανδαλοκρατίας”, που τα αγγεία μας δίνουν με τόσο αστείες εικονογραφήσεις, εξετείνετο από τα παιδιά και τους σκλάβους, στον ψευτοάρχοντα και κύριο”, γράφει. Στα παραδείγματά του αναφέρει και εκείνο της συμπεριφοράς των γυναικών που συνοδεύουν τη Λυσιστράτη,  ή το παράδειγμα της ΞανθίππηςPlease Login or Register to see the link., γυναίκας του Σωκράτη, που ως γνωστό τον περιέλουσε μια μέρα με έναν κουβά νερό. Ο Picard αντλεί τις πληροφορίες του από τους Νόμους του Πλάτωνα.

Στο βιβλίο Please Login or Register to see the link.και στην βιογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αναφέρεται η συμπαθητική συμπεριφορά του Μακεδόνα, ως κατακτητού πλέον, προς τις γυναίκες της οικογενείας του Δαρείου, τη μητέρα του, τη γυναίκα του και τις δύο θυγατέρες του. Ενημερώνει ότι ο Αλέξανδρος, είχε καθησυχάσει τις τέσσερεις γυναίκες με τον αγγελιαφόρο του Λεοννάτο,  ενημερώνοντάς τις, ότι ο Δαρείος δεν ήταν νεκρός και εξηγώντας τη θέση του έναντι του Δαρείου και των υπηκόων του.  Ο Αλέξανδρος δεν είχε επιδιώξει την εκμετάλλευση των γυναικών του ηττημένου βασιλιά ή των  όμορφων Περσίδων αιχμαλώτων. Με την ενθάρρυνση  του ΠαρμενίωναPlease Login or Register to see the link. είχε συνδεθεί μόνο με την κόρη του Αρτάβαζου, τη Βαρσίνη, χήρα του Μέμνονα, που είχε ελληνική μόρφωση και ήπιο χαρακτήρα.

Τον 13ο  αι. πλέον στην Ευρώπη, ο St. Thomas AquinasPlease Login or Register to see the link., σε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, επιτρέπει   στον μελετητή να παρακολουθήσει το σκεπτικό του καθώς το παρουσιάζει μέσα από υποθέσεις, ερωτήματα ή απαντήσεις για να φτάσει σε κάποια συμπεράσματα για την προέλευση ή τη γέννηση της γυναίκας. Ξεχωρίζει ερώτηση που φέρει τέσσερα σκέλη:

  1. αν η γυναίκα συμπεριλαμβανόταν ανάμεσα στα πρώτα δημιουργήματα του θεού πριν από την αμαρτία,
  2. αν πλάστηκε από τον άντρα,
  3. αν πλάστηκε από το πλευρό του άντρα,
  4. αν πλάστηκε κατευθείαν από τον Θεό.

Στο πρώτο σκέλος παρουσιάζει τρεις εκδοχές:

α’. ότι ο δυνατότερος χρησιμοποιεί τον άλλον για το συμφέρον του,

β’. η οικονομική ή κοινωνική δύναμη ενός υποβάλλει τον άλλον στη χρήση του δυνατού,

γ’. Καθώς ο Θεός είναι παντοδύναμος, κατευθύνει ό,τι κακό, σε καλό αποτέλεσμα.

Προχωρεί στο δεύτερο σκέλος με τις ακόλουθες εκδοχές:

α’. ο Θεός έπλασε τη γυναίκα, από τον άντρα όπως η Εκκλησία έχει τις πηγές της στον Χριστό,

β’. έπλασε τον άντρα από λάσπη και τη γυναίκα από τον άντρα,

γ’. Η γυναίκα δε γεννήθηκε από τον άντρα με φυσική γέννηση αλλά με τη θεία Δύναμη γι αυτό και δεν καλείται θυγατέρα του Αδάμ.

Στο τρίτο απαντάει στις προηγούμενες εκδοχές:

α’. ότι αυτή η άποψη επαληθεύει όταν ένα άτομο γεννιέται με φυσικό τρόπο από το όμοιό του,

β’. Δεν γνωρίζουμε αν οι άγγελοι στην υπηρεσία του Θεού, ανέλαβαν το πλάσιμο της γυναίκας.  Αλλά καθώς είναι βέβαιο ότι το σώμα του ανδρός δεν πλάστηκε από τους αγγέλους με την γήινη λάσπη,  τότε και το σώμα της γυναίκας δεν ήταν πλασμένο από τους αγγέλους από το πλευρό του άντρα.

γ’. Η γυναίκα πλάστηκε πριν από την  αμαρτία. Το γεγονός δεν αφορά την ακμαία δύναμη, αλλά  εκείνη, που υπάγεται στη ακμαία δύναμη του Πλάστη.

Στο τέταρτο ο Aquinas απαντάει  με τέσσερεις διαφορετικές υποθέσεις και απαντήσεις στις υποθέσεις καταλήγοντας σε κάποια συμπεράσματα από τα οποία απορρέουν κάποια γενικότερα  όπως καταγράφονται:

α’. Και θα γίνουν οι δύο σάρκα μία,

β’. όπως η Εκκλησία προέρχεται από τον Χριστό, παρόμοια και η γυναίκα από τον άντρα,

γ’. η γυναίκα δεν πλάστηκε από το κεφάλι ή από τα πόδια του άντρα, αλλά από το πλευρό του για να σημειώσει την κοινωνική ένωση των δύο φύλων, παρόμοια από το αίμα και το νερό που έσταξε από την καρδιά του Χριστού στο Σταυρό, δημιουργήθηκαν τα ιερά λείψανα, απάνω στα οποία ιδρύθηκε η Εκκλησία,

δ’. ο Θεός ήταν εκείνος που μπορούσε να πλάσει από το χώμα τον άντρα ή τη γυναίκα από το πλευρό του άντρα.

Στο ερώτημα που θέτει αν η μορφή του Θεού αντικατοπτρίζει τον άνθρωπο, απαντάει ότι υπάρχει μία ομοιότητα με το Θεό στον άνθρωπο, όχι τέλεια αλλά ατελήςPlease Login or Register to see the link.. Για το αν οι σαρκικές και αισθητικές απολαύσεις είναι μεγαλύτερες από τις υπερβατικές και πνευματικές διδάσκει ότι “Τα κατανοητά παραμένουν ακίνητα’ επομένως οι ηδονές είναι φαύλες και γρήγορα περνάν, όχι όμως τα πνευματικά αγαθά. Από την άλλη πλευρά, σε σχέση με εμάς, οι σωματικές ευχαριστήσεις είναι περισσότερο σφοδρές”Please Login or Register to see the link..

Στη ρητορική  ερώτηση αν η ευχαρίστηση εμποδίζει τη χρήση της αιτίας, ο Ακουίνας απαντάει, καταφεύγοντας στη γνώμη του Αριστοτέλη στα Ηθικά, ότι δηλαδή, οι κατάλληλες απολαύσεις αυξάνουν τη δραστηριότητα του ατόμου. Εξηγεί εκτενέστερα τα συναφή με την κατάχρηση και την υπερβολή διαφορετικών ειδών απόλαυσηςPlease Login or Register to see the link..

Στην πολύ σημαντική ερώτηση, αν ο φόβος εμποδίζει την δραστηριότητα,  ο Ακουίνας λέει μεταξύ άλλων ότι αν ο φόβος μεγαλώνει τόσο ώστε να ταράξει την αιτία, εμποδίζει την δραστηριότητα ακόμη και στο θέμα της ψυχής. Ο Απόστολος δεν αναφέρεται σε αυτού του είδους τον φόβο όταν λέει: Μετά φόβου και τρόμου εργάσου για τη σωτηρία σουPlease Login or Register to see the link..

Οι φυσικές, βιολογικές  διαφορές της γυναίκας από τον άντρα, είναι οι πρωταρχικές αιτίες της διαφοράς τους.  Η Ιουδαϊκή-Χριστιανική αντίληψη ότι οι γυναίκες είναι κατώτερες από τον άντρα, τον 19ο αι. βρήκαν καινούργιο στήριγμα από τον Φρόϋντ ο οποίος υποστήριξε ότι η γυναίκα βιολογικά (γενετικά) είναι  κατώτερη από τον άντρα και επομένως κατώτερη να αναπτύξει ηθική λογικήPlease Login or Register to see the link.. Εξάλλου ο ψυχολόγος εξήρε τον άντρα, και υποστήριξε ότι η φύση της γυναίκας ήταν να κάνει παιδιά και να αφοσιωθεί στον άντρα της. Η Helen Mayer HackerPlease Login or Register to see the link. λέει στο σημείο ετούτο ότι οι ψυχαναλυτές οι κοινωνιολόγοι, οι εκπαιδευτικοί, οι κλινικοί ψυχολόγοι, οι “εργάτες” που καθοδηγούν τα παιδιά, καθώς και οι νοβελίστες, οι ποιητές, οι θεατρινογράφοι και οι δοκιμιογράφοι, είναι ανάμεσα σε εκείνους που έχουν επηρεαστεί από τη δουλειά του ΦρόυντPlease Login or Register to see the link..

Ο Ένγκελς αναφερόμενος στην κατάργηση της μητριαρχίας και την αντικατάστασή της από το πατριαρχικό σύστημα, λέει ότι η πτώση της μητριαρχίας ήταν η ιστορική ήττα του γυναικείου φύλου. Οι άντρες σκόπευσαν την εξουσία στο σπίτι, οι γυναίκες έχασαν την αξιοπρέπειά τους, σκλαβώθηκαν, έγιναν όργανα ευχαρίστησης των αντρών και απέβησαν μηχανές γέννησης παιδιών. Η υποτιμητική θέση των γυναικών, κυρίως  εμφανής μεταξύ των Ελλήνων των ηρωικών χρόνων και περισσότερο την κλασσική περίοδο, βαθμηδόν συγκαλύφθηκε ή ακόμη παραποιήθηκε με ηπιότερη μορφή. Δεν έχει όμως καθόλου εξαλειφθείPlease Login or Register to see the link.. Ο Ένγκελς αναφέρεται επίσης σε ένα αδημοσίευτο  χειρόγραφο από τον Μαρξ και τον εαυτό του, το 1846, όπου διατυπώνεται ότι η πρώτη διαίρεση είναι εκείνη: της εργασίας για τον άντρα, και για τη γυναίκα η παραγωγή παιδιών. Σημειώνει επίσης εδώ, ότι ακόμη και στις μέρες του θα μπορούσε να προσθέσει, ότι η πρώτη βαθμίδα ανταγωνισμού του άντρα και της συζύγου, είναι η μονογαμία, και η πρώτη τάξη καταπίεσης, εντός αυτής είναι της γυναίκας από τον άντρα.  Η μονογαμία υπήρξε σπουδαία ιστορική εξέλιξηPlease Login or Register to see the link.. Πιστεύει ότι η σχέση των δύο φύλων βασίζεται στην οικονομία.  Αν δηλαδή τα δύο φύλα, ισομερώς είναι οικονομικά ανεξάρτητα, τότε μπορεί να αναπτυχθεί πραγματική αισθηματική σχέση ανάμεσά τους. Το φαινόμενο παρουσιάζεται καθαρά στο γάμo των φύλων, όπου ο άντρας αποτελεί τη δυναμική μονάδα, στην οποία η γυναίκα είναι υποτελής: Η υπεροχή του ανδρός στο γάμο, είναι απλά αποτέλεσμα της οικονομικής του ανωτερότητας,  και θα πέσει με την κατάργηση του γάμου.Please Login or Register to see the link.

Η Please Login or Register to see the link. αναφερόμενη στο κείμενο του F. Engels, συμπεραίνει ότι οι παρατηρήσεις του έχουν γίνει στην Ευρώπη και ότι δε συμπεριλαμβάνεται ο χώρος της Μέσης Ανατολής, της Αιγύπτου, της Μεσοποταμίας της Ινδίας και της Κίνας. Στις χώρες αυτές οι γυναίκες γνώρισαν την χειρότερη υποτέλειά τους στον άντρα, μετά από την άνοδο της κοινωνίας του κράτους και του αλφαβητισμού, αποδεικνύει η θεωρία του F.EngelsPlease Login or Register to see the link..

Σε σχέση με το σημαντικό κοινωνικό θέμα της αυτοχειρίας των φύλων, η μελέτη και σύγκριση ανάμεσά τους, σκοπό έχει να βρει τους  λόγους που οδηγούν σε αυτή, καθώς έχει μεγάλη σημασία, για τη διευθέτηση κάποιων στοιχείων και την αξιολόγησή τους, όπως είναι ο τρόπος ζωής, η κοινωνικότητά τους ή η απομόνωσή τους. Ο Barclay D.Johnson γράφει κριτική στο κείμενο του Durkheim για την αυτοχειρία των φύλων με τον τίτλο: Durkheim on WomenPlease Login or Register to see the link.: “Ο Durkheim επίμονα παράσταινε τους άντρες ως ενεργητικά συμμετέχοντες στην κοινωνία, που τους προίκισε έτσι με έντονη προοδευτική, διανοητική ζωή. Οι γυναίκες αντίθετα δε συμμετέχουν σε συλλογική παρουσία και υστερούν στις διανοητικές ποιότητες που η κοινωνική εμπειρία προβάλλει.  Τα δύο φύλα  δεν μοιράζονται ισότιμα στην κοινωνική ζωή. Ο άντρας είναι ενεργητικά δραστήριος σε αυτή, ενώ η γυναίκα κάνει λίγο περισσότερο από του να παρατηρεί από μία απόσταση.  Κατά συνέπεια ο άντρας είναι πολύ περισσότερο κοινωνικός από τη γυναίκα. Τα γούστα του οι εμπνεύσεις του και το χιούμορ του έχουν συλλογική προέλευση, ενώ της συντρόφου του επηρεάζονται περισσότερο ευθέως από τον ίδιο της τον οργανισμόPlease Login or Register to see the link..  Επίσης: οι προσωπικές σεξουαλικές της ανάγκες της γυναίκας, έχουν λιγότερο διανοητικό χαρακτήρα, και γενικολογώντας, η διανοητική της ζωή είναι λιγότερο αναπτυγμένη. Αυτές οι ανάγκες συγγενεύουν περισσότερο με τις ανάγκες του οργανισμού, τον ακολουθούν μάλλον  παρά τον κατευθύνουν, και κατά συνέπεια βρίσκουν μέσα τους ένα ικανοποιητικό μέτρο.  Με το να είναι μία ύπαρξη περισσότερο  ενστικτώδης, από τον άντρα, η γυναίκα έχει να ακολουθήσει μονάχα τα ένστικτά της για να βρει ηρεμία και γαλήνηPlease Login or Register to see the link.”.

Όπως τονίζει ο Barclay D. Johnson, ο ισχυρισμός του Durkheim για το ποσοστό αυτοκτονίας που σημειώνεται στα δύο φύλα, σχετίζεται με την κοινωνικότητα των φύλων.  “Η γυναίκα καθώς είναι περισσότερο απομονωμένη δεν επηρεάζεται από το περιβάλλον του συνόλου, στο οποίο κινείται ο άντρας λόγω της εργασίας του: σε όλες τις χώρες του κόσμου οι γυναίκες που αυτοκτονούν είναι λιγότερες από τους άντρες. Είναι επίσης λιγότερο μορφωμένες. Βασικά παραδοσιακές από τη φύση τους, διέπουν την επαφή τους  με μονόπλευρες αντιλήψεις και δεν έχουν μεγάλες πνευματικές ανάγκεςPlease Login or Register to see the link.. Λέει επίσης ότι αν οι γυναίκες αυτοκτονούν  λιγότερο από τους άντρες, είναι γιατί είναι λιγότερο απασχολημένες από τους άντρες σε συλλογική ύπαρξη’ αισθάνονται εκ τούτου την επίδρασή της -καλή ή κακή με λιγότερη ένταση”Please Login or Register to see the link.. Επί του σημείου της κοινωνικότητας του άντρα ως φαινομένου που ωθεί κάποτε στην αυτοκτονία, ο Barclay D. Johnson διαφωνεί προς τον Durkheim ο οποίος αλλού υποστηρίζει ότι τα σύνολα που απομονώνονται περισσότερο, όπως οι γυναίκες, σημειώνουν περισσότερες αυτοχειρίεςPlease Login or Register to see the link..

Στο βιβλίο των R. F. Dossetor and J. Henderson, Introducing Psychology, chapter: “A question of Opposites”Please Login or Register to see the link., η Γη, φέρεται ως σιωπηλή αναπαραγωγική δύναμη και η γυναίκα φέρει ποιότητες παρόμοιες με εκείνες τη Γης. Επικρατεί η αντίληψη ότι οι γυναίκες ζουν στηριζόμενες στα αισθήματά τους αντίθετα από τους άντρες, οι οποίοι ενδιαφέρονται περισσότερο για τον σκεπτικισμό.  Ξεχωρίζει η δήλωση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι πλασμένοι να φέρουν άρρενα και θηλυκά κύτταρα. Παραδείγματα αποδεικνύουν ότι κάποιες γυναίκες ξεφεύγοντας από τον κανόνα υπήρξαν αφοσιωμένες στη ζωή τους και στον ενδεδειγμένο  ρόλο τους.  Η μαντάμ Κιουρί για παράδειγμα υπήρξε ακριβής, μεθοδική  και ψυχρή, η δε Κατερίνη η Μεγάλη της Ρωσίας, κυβέρνησε πιο αποτελεσματικά από τους άμεσους προγόνους της. Στο συγκεκριμένο κείμενο αναφέρονται και άλλες γυναίκες που συμπεριφέρονταν περισσότερο σαν άντρες, ενώ αντίθετα κάποιοι άντρες συμπεριφέρονταν σα γυναίκες ως προς την μαλακή πλευρά του χαρακτήρα τους, και συμπεραίνεται μάλιστα ότι δεν υπάρχουν πιο ανθρώπινοι νοσοκόμοι στα νοσοκομεία από τους άντρεςPlease Login or Register to see the link..

Ο σκεπτικισμός τελικά, υποβιβάζει το έργο της φύσης, που ενθαρρύνει την διαιώνιση του ανθρώπου και τη συνεχή του ανανέωση με τον τρόπο ετούτο.  Η γυναίκα που όχι μόνο χάνει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα από τη νεότητά της, φροντίζοντας για την διαφύλαξη της υγείας της και του μωρού που φέρει στο σώμα της, αλλά και μετά από τη γέννησή του επιβάλλεται να αγωνιστεί για να το αναστήσει. Πώς θα μπορούσε η φύση να βοηθήσει σε αυτή τη ζωτική διαδικασία της διαιώνισής της, αν δεν υπήρχε κάποια έλξη  της γυναίκας προς το άλλο φύλο, και κάποια χαρά της σχέσης της με εκείνο,  ώστε να μετριάζει τα μειονεκτήματα που συνεπάγεται ένας τοκετός, δηλαδή: τον χρόνο της, την ταλαιπωρία της υγείας της, και τον κίνδυνο  της ζωή της; Αν δηλαδή όλα αυτά και πολλά άλλα προτερήματα και βάθος ψυχής για την αντοχή, την υπομονή της ανάστασης ενός ανθρώπου, την διαφύλαξη της υγείας του, την αγωγή του για την καλλιέργεια του χαρακτήρα του και την μετέπειτα διαπαιδαγώγησή του-εκπαίδευσή του, καθιστούν τη γυναίκα ανεύθυνη χωρίς νου και ψυχή, και την κάνει να παραγκωνίζεται σαν υποδεέστερο ον, συγκριτικά με τον ιδεολόγο, τότε τι αξίες έχουν όλες οι ιδεολογίες στη ζωή αν δεν αφορούν την ίδια την ύπαρξη που αρχίζει σαν έμβρυο; Έχοντας μία γυναίκα να κάνει όλα αυτά για το παιδί της, να το παραδίνει στην κοινωνία έτοιμο προϊόν προσφοράς και αποδοχής, λίγος ίσως χρόνος της ανήκει για να εξελιχτεί και να φτάσει τα ακαδημαϊκά ύψη μιας προσωπικότητας, που δεν έχει υποστεί τις συνέπειες μιας τέτοιας μακροχρόνιας διαδικασίας.  Και αν η γυναίκα προσφέρει στην κοινωνία ανθρώπους που αργότερα γυρίζουν -γιατί οι διαθέσεις της επιστήμης τους προδιαθέτουν- και υποβιβάζουν το λειτούργημα της γυναίκας, τότε η κοινωνία αναμφίβολα στηρίζεται σε σαθρά θεμέλια και αλίμονό της. Σήμερα ακόμη και οι γυναίκες-μητέρες έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν στους πεσιμιστές του φύλου της, ότι δίπλα σε όλα τα άλλα καθήκοντά τους της ολοκληρωμένης γυναίκας, έχουν την εξίσου με τον άντρα ικανότητα να επιδείξουν την ίδια πνευματικότητα και να προσφέρουν στη  επιστήμη, αν όχι στο βαθμό που προσφέρει ο άντρας, πάντως σε θαυμάσια ποσοστά κατ’ αναλογίαν, γεγονός που βοηθά στην κατάρρευση μιας τέτοιας θεωρίας. Σοβαρό παραμένει ωστόσο το θέμα της ισότητας των φύλων και εξαιτίας αυτής της συνεχούς αντιπαράθεσης η ποιότητα των σχέσεων των φύλων σε οικογενειακό επίπεδο βρίσκεται σε διαρκή κρίση και έχει ως συνέπεια γενικά την υποβίβαση της ποιότητας της οικογενειακής ζωής.

Βιβλιογραφία:

Please Login or Register to see the link. Η Αντιγόνη, ως αδερφή του καθήκοντος, που αγνοώντας τις προσταγές του Κρέοντος ενταφιάζει τον αδερφό της,  και τιμωρείται η ίδια με ζωντανό ενταφιασμό, ή η γενναία Ηλέκτρα που τάσσεται με πάθος εναντίον, της μητέρας της Κλυταιμνήστρας, δολοφόνου του πατέρα της και ζητάει τη συμπαράσταση του αδερφού της Ορέστη, στην προσπάθειά της να την τιμωρήσει, στην ομώνυμη τραγωδία. Η Ηλέκτρα συναντάει τον Ορέστη στο μνήμα του πατέρα τους Αγαμέμνονα και εκεί αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον.  Η Ηλέκτρα έχοντας εξιστορήσει τα συναφή με την πράξη της Κλυταιμνήστρας, βρίσκει ομόφωνο τον Ορέστη που στη συνέχεια ζητά τη γνώμη της για το πώς θα πρέπει να ενεργήσουν για να αντιμετωπίσουν την επιτυχία των εχθρών τους, Κλυταιμνήστρας και Αιγίστου: “Tell me rather that which will serve our present need -where we must show ourselves, or wait in ambush, that this our coming may confound the triumph of our foes” (από το αγγλικό κείμενο: Sophocles, Electra, Translation, Richard C. Jebb, Great Books of the W. World, University of Chicago, Copyright Encyclopaedia Britannica, 26th edition, 1984, volume 5, page 167, verses 1292-) (μετάφραση Π. Δ. Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Παραδείγματα είναι η δυστυχής σύζυγος και μητέρα Εκάβη, ή η σύζυγος που δίνει τη ζωή της για τον Άδμητο Άλκηστις, οι τραγικές γυναίκες Τρωάδες, ή η Φαίδρα θύμα της Αφροδίτης εξαιτίας του Ιππόλυτου, στην ομώνυμη τραγωδία: Φαίδρα κτλ.  Στο Συμπόσιο του Πλάτωνα ο Σωκράτης λέει τα εξής: “Η αγάπη κάνει τους ανθρώπους να τολμούν να πεθάνουν για τους αγαπημένους τους, για την αγάπη τους και μόνο’ παρόμοια γυναίκες και άντρες. Η Άλκηστις η θυγατέρα του Πελία, μνημονεύεται από τους Έλληνες για τη διάθεσή της να θυσιάσει τη ζωή της για τον άντρα της, όταν του το είχαν αρνηθεί ακόμη και οι γονείς του” (Πλάτων Συμπόσιο Great Books of the W.  World, Univ. of Chicago, Copyright Encycl.. Britannica, 26th edit., Vol. 7, 1984, p.15-153, (μετάφρ. Π. Δ. Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Biographical Note, Euripides, c. 480-406 B.C., Great Books of the W. World, copyright: Encycl. Britannica Inc. Vol. 5,  26th ed. 1984, p.199) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Π. Δ. Έλλη, Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα του Σύδνεϋ και της Νέας Νότιας Ουαλίας, και το Παροικιακό Θέατρο, Σύδνεϋ 2001, σελίδα 40.
Please Login or Register to see the link. Η Λυσιστράτη παραπονιέται στην Καλονίκη για τη συμπεριφορά των ανδρών προς το φύλο της: “Lysistrata: My heart is hot within me, Calonice,/ And sore I grieve for sake of womankind,/ Because the men account us all to be/ Sly, shifty rogues” που ερμηνεύω: “Είμαι οργισμένη Καλονίκη και πονώ για το γυναικείο γένος, γιατί οι άντρες μας θεωρούν όλες πονηρές, ύπουλες παλιογυναίκες” (Aristophanes, Lysistrata, transl. By Benjamin Bikley Rogers, Great Books of  the W. World, copyright:  Encycl. Britannica Inc. 26th ed. 1984, Vol. 5, p. 583, verses 1-23) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link.Στο Συμπόσιο  του Πλάτωνα η Διοτίμα θεωρεί  ότι όλοι οι άνθρωποι εκ φύσεως  τείνουν προς τη γέννηση εντός του σώματός των και εντός της ψυχής των. Σε μια ορισμένη ηλικία η ανθρώπινη φύση έχει την τάση της προ-δημιουργίας που πρέπει να είναι προ-δημιουργία μέσα στην ομορφιά και όχι  στην παραμόρφωση.  Αυτή η τάση είναι η ένωση των φύλων. Η σύλληψη και η διαιώνιση είναι αθάνατα στον θνητό και δεν μπορεί να μην είναι σε αρμονία. Η παραμόρφωση δε βρίσκεται σε αρμονία με το θείο, ενώ η ομορφιά είναι αρμονική. Η Διοτίμα τονίζει επίσης, ότι η γεννητικότητα έχει μεγάλη σημασία για τους ανθρώπους γιατί είναι είδος αιωνιότητας και αθανασίας για αυτούς. Η διαιώνιση του ανθρώπου συντείνει και στην μνήμη και συνέχιση της εξέλιξής του σε όλους τους τομείς. Η μεγαλύτερη όμως αγάπη του ανθρώπου θεωρεί ότι είναι η αγάπη του για την φήμη και την αθανασία. Εξάλλου για τον ίδιο λόγο οι άνθρωποι γεννούν παιδιά.  Θεωρεί ότι οι άνθρωποι που με προθυμία θυσιάστηκαν: η Άλκηστις για τον Άδμητο, ο Αχιλλέας για τον Πάτροκλο κ.τ.λ. είναι επίσης λάτρεις της φήμης και της αθανασίας (Plato, Symposium, translated by Benjamin Jowett, Great Books of W.World, by Encycl. Brittanica Inc. The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, pp. 164-166) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. “I heard from Diotima of Mantineia, a woman wise in this and in many other kinds of knowledge, who in the days of old, when the Athenians offered sacrifice before the coming of the plague, delayed the disease ten years.  She was my instructress in the art of love, and I shall repeat to you what she said to me…” (Plato, Symposium, translated by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc. The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, p.163) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Plato, Φαίδρος, transl. by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc. The Univ. of Chicago, 26th ed. 1984 Vol. 7, pp.122-123 (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Πλάτων: Θεαίτητος, transl. by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc., The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, p. 516) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link.“and seeing that the earth is their parent, let them tend her more carefully than children do their mother. For she is a goddess and their queen, and they are her moral subjects”, λέει ο Πλάτων για τη Γη και την θέση των ανθρώπων απέναντί της. Ο πατέρας ως ο ρυθμιστής όλων όσων αφορούν την κληρονομιά και τη διαίρεσή της, και τη θέση των παιδιών του στην οικογένεια’ τις κόρες θα τις υπανδρέψει ενώ τους λοιπούς άρρενες -εκτός του κληρονόμου του- θα τους μοιράσει στους άκληρους συμπολίτες του. Με τον τρόπο αυτό επικρατεί ισορροπία στον πληθυσμό (Ο αριθμός των σπιτιών παραμένει ο ίδιος: 5040). Αν γεννηθούν προβλήματα στα θέματα των παιδιών και σε σχέση με την γεννητικότητα των πολιτών  η πολιτεία αναλαβαίνει να τα επιλύσει (Plato, Νόμοι V, Transl. by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc., The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, p. 693) (μετάφρ. Π. Δ. Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Plato, Νόμοι VΙ, transl. by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc., The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, Κλεινίας και Αθηναίος, p. 713 (pp.711-713) (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Charles Picard, La Vie Dans La Grece Classique, Μετάφρ. Γεωργίου Ζωγραφάκη, Σειρά βιβλίων: “Τι Πρέπει   να Ξέρω”, αριθ. 72, Εκδότης: Ιωάν. Ν. Ζαχαρόπουλος, Αθήναι, 1965.
Please Login or Register to see the link. Ch. Picard, ibid. p. 42
Please Login or Register to see the link. Ch. Picard, ibid. p. 44
Please Login or Register to see the link. Ch. Picard, ibid. pp. 47-48
Please Login or Register to see the link. Στο Συμπόσιο  του Πλάτωνα, ο Σωκράτης θεωρεί ότι στην Αθήνα το να αγαπά κανείς και να αγαπιέται είναι πολύ έντιμο γεγονός (Plato, Symposium, transl. by Benjamin Jowett, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc. The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, p.154)  (μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Ch. Picard, ibid. p.50
Please Login or Register to see the link. Charles  Picard, ibid.  p. 51.
Please Login or Register to see the link. Ch. Picard,  ibid. p. 60.
Please Login or Register to see the link. Ο Φαίδων συζητώντας με τον Εύκρατη  (Εchecrates), του αφηγείται ότι όταν επισκέφτηκε τον Σωκράτη με άλλους μαθητές του δασκάλου: Απολλόδωρο, Σιμμίας, Κήβης (Cebes) και Κρίτωνα,  η Ξανθίππη καθόταν δίπλα στον Σωκράτη κρατώντας το παιδί τους στα χέρια της. Όταν είδε τους μαθητές του η Ξανθίππη είπε κλαίγοντας, “καθώς κλαίνε οι γυναίκες”, παρεμβάλλει ο Φαίδων: “Ω Σωκράτη αυτή είναι η τελευταία φορά, που θα συνομιλήσεις με τους φίλους σου και αυτοί μαζί σου”. Ο Σωκράτης τότε ζήτησε από τον Κρίτωνα να την συνοδεύσει κάποιος στο σπίτι της.  Κάποιος από τους ανθρώπους του Κρίτωνα τη συνόδευσε μακριά από τη φυλακή του Σωκράτη ενώ εκείνη οδυρόταν (Πλάτων, Φαίδων, Great Books of W. World, Encycl. Brittanica Inc. The Univ. of Chicago, 26th ed., 1984, Vol. 7, p. 221) (μετάφρ. Π. Δ. Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Ploutarch’s Lives – Alexander , Great Books of W. World, The Univ. of Chicago, Encycl. Brittanica Inc., 26th Printing, 1984, vol. 14, p. 550.
Please Login or Register to see the link. Ο St. Thomas Aquinas (1225-1274) γεννήθηκε κοντά στην Naples σε ένα αρχαίο κάστρο της οικογένειας των κόντες Aquino (Thomas Aquinas I, Summa Theologica, The Great Books of W. World, Univ. of Chicago, Encycl. Britannica Inc.,  26th print. 1984,vol. 19, First Part Q. 92. ART. 2, The Production of the Woman (In four articles),pp. 488-491). Ανάμεσα στα έτη 1265-1269, επιχείρησε την ανάλυση των έργων του Αριστοτέλη: Φυσικά, Μεταφυσικά, Για την Ψυχή, Ηθικά, Πολιτικά και Μεταγενέστερες Αναλύσεις. Ο St. Thomas Aquinas έγραψε εργασία με στόχο τη συμφιλίωση της Ελληνικής Εκκλησίας με τη Ρωμαϊκή. Οι ενέργειές του ήταν επίσης σχετικές με την προσπάθειά του επί  της σύγκρουσης αφενός  των Averroists στη Σχολή  Arts στο Παρίσι, που παρουσίαζαν τον Αριστοτελισμό ασυμβίβαστο με τον Χριστιανισμό και αφετέρου τους Αυγουστινιανούς της σχολής της Θεολογίας, που έβλεπαν με δυσαρέσκεια τη χρήση των κειμένων του Αριστοτέλη στη Θεολογία (Thomas Aquinas I, The Great Books of W. World, Biographical Note, p. V-VI).
Please Login or Register to see the link. St. Thomas Aquinas, Summa Theologica, First Part, Q. 92. ART. 2, The Production of the Woman (In four articles), ibid. p. 492.
Please Login or Register to see the link. “intelligible things are without movement; hence pleasures are corruptible and soon pass away; but spiritual goods are incorruptible. On the other hand, in relation to us, bodily pleasures are more vehement”, St. Thomas Aquinas, ibid. p. 756.
Please Login or Register to see the link. St. Thomas Aquinas, ibid. p. 767.
Please Login or Register to see the link. St. Thomas Aquinas ibid, p. 809 (μετάφρ. Π.Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. “Religion, morality, and a social sense – the chief elements of what is highest in man- were originally one and the same thing… It seems that the male sex has taken the lead in developing all these moral acquisitions; and that they have then been transmitted to women by cross-inheritance”, Sigmud Freud, The Ego and the ID (1923), transl. Joan Riviere, Publisher: William Benton, The Great Books, University of Chicago,  Encycl. Britannica Inc., 24th printing, 1982,  p. 707. (μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Woman in a Man-Made World,  A Socioeconomic Handbook, Edited by Nona Glazer-Malbin and Helen Youngelson Waehrer, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago.
Please Login or Register to see the link. “Psychoanalysts, social scientists, educators, clinical psychologists, and child-guidance workers as well as novelists, poets, playwrights, and essayists are among those strongly influenced by his work” (εννοεί τον Φρόυντ),  Woman in a Man-Made World,  A Socioeconomic Handbook, Edited by Nona Glazer-Malbin and Helen Youngelson Waehrer, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago, p.11 (μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Φρίντριχ Ένγκελς, Η Καταγωγή της Οικογένειας της Ατομικής Ιδιοκτησίας και του Κράτους  (F. Engels, The Origins of the Family, Private Property, and the States),   Εκδόσεις, “Θεμέλιο”, 1995, σ. 168.
Please Login or Register to see the link. Φρίντριχ Ένγκελς, (F. Engels, The Origins of the Family, Private Property, and the States), Εκδόσεις “Θεμέλιο”, σ. 177.
Please Login or Register to see the link.Φρίντριχ Ένγκελς (F. Engels, The Origins of the Family, Private Property, and the States), Εκδόσεις “Θεμέλιο”, σ. 196.
Please Login or Register to see the link.“This is unfortunate, for the position of the women in the ancient Asian and Middle Eastern empires substantiates Engels’ theory that women reached their lowest point of subordination and degradation after the rise of “civilization,” the state and the alphabet.” (Woman in a Man-Made World,  A Socioeconomic Handbook, Edited by Nona Glazer-Malbin and Helen Youngelson Waehrer, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago, p.11) (μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Emile Durkheim, Suicide, Glencoe: Free Press, 1951(μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. Barclay D. Johnson on Durkheim, p. 385, (μετάφρ. Π. Δ.Έλλη).
Please Login or Register to see the link. “He (Durkheim) consistently portrayed men as actively involved in society, which has endowed them with a highly developed intellectual life.  Women, in contrast, are not involved in collective existence, and lack the intellectual qualities which social experience provides: “… the two sexes do not share equally in social life.  Man is actively involved in it, while woman does little more than look on from a distance.  Consequently man is such more highly socialized than woman.  His tastes, aspirations and humor have in large part a collective origin, while his companion’s are more directly influenced by her organism (p.385).  And also: Woman’s sexual needs have less of a mental character because, generally speaking, her mental life is less developed.  These needs are more closely related to the needs of the organism, following rather than leading them, and consequently find in them an efficient restraint. Being a more instinctive creature than man, woman has only to follow her instincts to find calmness and peace ( p. 272). (Woman in a Man-Made World, A Socioeconomic Handbook, Edited by Nona Glazer-Malbin and Helen Youngelson Waehrer, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago, p.164).
Please Login or Register to see the link. Barclay D. Johnson on Durkheim, p. 166.
Please Login or Register to see the link. Barclay D. Johnson on Durkheim, p. 299.
Please Login or Register to see the link.  “…in all the countries of the world women commit suicide much less than men.  They are also much less educated.  Fundamentally traditionalists by nature, they govern their conduct by fixed beliefs and have no great intellectual needs (p.166).  He  also says: “If women kill themselves much less often than men, it is because they are much less involved then men in collective existence; thus they feel its influence -good or evil- less strongly (D. Johnson on Durkheim, ο.π., σ.164-164, υποσημ. 1), (Woman in a Man-Made World,  A Socioeconomic Handbook, Edited by Nona Glazer-Malbin and Helen Youngelson Waehrer, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago (Barclay D. Johnson on Durkheim, ibid, p. 299).
Please Login or Register to see the link. R.F. Dossetor and J. Henderson: Introducing Psychology, chapt.: “A question of Opposites”, Penguin Books, 1962, Great Britain , C. Nicholls & Company Ltd. (p. 24).
Please Login or Register to see the link. R.F. Dossetor and J. Henderson: Introducing Psychology, chapt.: “A question of Opposites”, p. 25.

3 Replies to “Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη…”

  1. Εξαιρετική ανάλυση ενός σπουδαίου θέματος, με καλογραμμένο κείμενο, με το λόγο να ρέει και τις σκέψεις να διαδέχονται η μία την άλλη, με κατακλείδα την αλήθεια ότι “όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην αδιαμφισβήτητη και αδιαπραγμάτευτη αξία της γυναίκας¨.
    Η ειρωνεία είναι ότι αν υπάρχει κάποιος αντίλογος, στη σημερινή εποχή, αυτός εκφράζεται -κυρίως – από… γυναίκες.
    Παρά πολλοί άνδρες, πολύ πιο πάνω από το 50%, θεωρούν τη γυναίκα ως ανώτερη του άνδρα σε πολλούς τομείς και πολύ θα ήθελαν γυναίκα να ηγείται και των πολιτικών πραγμάτων σε κάθε χώρα. Ένας από αυτούς είμαι κι εγώ. Πολύ θα ήθελα να είχαμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας και Πρωθυπουργό της Ελλάδας γυναίκες, παρά το ότι η προσωρινή Πρωθυπουργός, προ των εκλογών, με διαψεύδει παταγωδώς.
    Θέλω να θυμίσω ένα ιστορικό περιστατικό και μια χιουμοριστική ατάκα, αν μου επιτρέπετε:
    >Ρώτησαν Σπαρτιάτισσα βασίλισσα με σκωπτική διάθεση, αν είναι αλήθεια ότι στη Σπάρτη οι άνδρες συμβουλεύονται τις γυναίκες σε όλα τα θέματα. Κι εκείνη απάντησε: Και βέβαια είναι αλήθεια, διότι μόνο στη Σπάρτη υπάρχουν αληθινοί άνδρες”
    >Λέγεται ότι σήμερα μόνο μια θέση δεν έχουν καταλάβει ακόμα οι Ελληνίδες. Αυτή του Ευζώνου της Προεδρικής Φρουράς. Αλλά κι εκείνων η στολή “φούστα” περιλαμβάνει.
    Αγαπητή μας Πιπίνα με τέτοιο δοκίμιο, θα μπορούσαμε να συζητάμε ένα ολόκληρο χρόνο, να κάνουμε σεμινάρια και διαλέξεις.
    Επίτρεψέ μας να σε συγχαρούμε από καρδιάς και χρησιμοποιώ πληθυντικό γιατί είμαι 100% βέβαιος ότι και τα άλλα μέλη της Διασπορικής την ίδια γνώμη θα έχουν σχηματίσει για αυτό το πόνημά σου.
    Άρις Αντάνης
    ΥΓ Έχω γράψει κάποιους συναφείς στίχους, με τίτλο ” Ο Κόσμος σε πτώση γενική”, αλλά θα στο στείλω με ι-μειλ, για να μην επιβαρύνω και άλλο το χώρο.

    1. Σε ευχαριστώ πολύ Άρι για το σχόλιό σου… Νομίζω ότι η επιτυχία έγκειται στην συνεργασία των φύλων, καθώς πρώτα απ’ όλα είμαστε όλοι άνθρωποι και επομένως ίσοι προς ετούτο που αποτελεί τη βάση!

      1. Κι εγώ με τη σειρά μου θέλω να σε συγχαρώ αγαπητή Πιπίνα. Το κείμενό σου είναι εξαιρετικό όπως σημειώνει ο Άρις και συμφωνώ απόλυτα μαζί του. Είμαι περήφανος που έχουμε τέτοιους ανθρώπους ταλαντούχους σαν εσάς στη Διασπορική. Δυο πράγματα όμως θα ήθελα να επισημάνω: (1) Δεν είναι δυνατόν ο Άρις να “επιβαρύνει αυτό το χώρο”. Απλά ο άνθρωπος δεν μπορεί. Είναι τόσο ευγενικός και ταλαντούχος που με το κάθε γράμμα που χτυπάει στα σχόλια η Διασπορική εξυψώνεται όλο και πιο πολύ… (2) Το κύριο θέμα που θέλω να συζητήσω: Ότι ο Ν. Καζαντζάκης ήταν δονζουανιστής… Έριχνε τις γυναίκες με τα ελκυστικότατα λογοτεχνικότατα σκαρφίσματά του πολύ εύκολα. Επίσης χρησιμοποίησε πολλές γυναίκες στη ζωή του και τις μείωσε (κυρίως ελληνίδες), μέχρι που τις κατέστρεψε ψυχολογικά. Έχω πάρα πολλές επιστολές στην κατοχή μου με τις διάφορες γυναίκες που είχε σχέσεις. Μία μόνον αγάπησε πραγματικά και αυτή ήταν Εβραία. Δεν ξέρω αν η απέχθειά του για τους Έλληνες είχε τίποτε να κάνει με το ν’ αγαπήσει ξένη. Όμως τη σκεφτόταν μέχρι το θάνατό του και εκείνη το ίδιο. Η Ελένη δεν την ήθελε, για ευνόητους λόγους, και προσπαθούσε να καθυστερεί ή να διακόπτει την επαφή τους, αλλά ο έρωτάς του με την Εβραία ήταν γι’ αυτόν τόσο δυνατός που την άφησε έγκυο… και ποτέ δεν ανέλαβε τις ευθύνες του.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *