“Του Φιόρου και του Μισεμού”

Share

“Του Φιόρου και του Μισεμού”, της Διονυσίας Μούσουρα

Γράφει η Μίνα Ταβουλάρη.

Η πρώτη φορά που “άκουσα” για τη συγγραφέα Διονυσία Μούσουρα, ήταν το 2015. Είχε παραχωρήσει τότε, μια εξαιρετική συνέντευξη για το ένθετο “Τέχνης Λόγια”, το οποίο κυκλοφορούσε με την εφημερίδα ” Ημέρα της Ζάκυνθος”, στην καλή συνάδελφο και φίλη Katerina Demeti! Δυό χρόνια μετά, έχω την τιμή να τη φιλοξενώ στη σελίδα μας!

Χρειάστηκε μόλις, μια εβδομάδα για να διαβάσω το βιβλίο της με τίτλο “Του Φιόρου και του Μισεμού”, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περίπλους. Πρόκειται για συλλογή διηγημάτων που έχουν ένα κοινό χαρακτητιστικό. Κάποια ολόκληρα, κάποια σε μεγάλο μέρος τους, δεν αποτελούν μυθοπλασία αλλά πραγματικότητα!

Η κυρία Μούσουρα, ούσα η ίδια μετανάστρια κι έχοντας βιώσει στο “πετσί” της την πίκρα του ξεριζωμού, τις δυσκολίες της ένταξης σε νέα πατρίδα, την αίσθηση του ξεκινήματος, κυριολεκτικά από το μηδέν, παρουσιάζει αληθινές ιστορίες!

Η γραφή της είναι συγκλονιστικά ρεαλιστική, όπως για παράδειγμα στα διηγήματα “Τα φιλαράκια”, “Η απαγωγή”. Οι περιγραφές της μεταφέρουν τον αναγνώστη εντός της εκάστοτε κατάστασης και τον κάνουν κοινωνό της, όπως στο “Τρακτέρ” ή στην “Εκδίκηση”!

Η συγγραφέας έχει το δικαίωμα, το σθένος και τη “μαγκιά”, ας μου επιτραπεί η λέξη, χάρη στις προσωπικές της εμπειρίες και στην επαφή της με τους μετανάστες, να μην ωραιοποιεί την αλήθεια!! Παραδέχεται και αποδέχεται τις αλλαγές που διακρίνει στους ανθρώπους,τόσο σ’ εκείνους που έφυγαν, όσο και σ’ αυτούς που έμειναν πίσω! Είναι πικρό να διαπιστώνει κανείς πως οι ίδιοι οι δικοί του άνθρωποι τον αντιμετωπίζουν σαν “ξένο σώμα” ή ακόμα χειρότερα, προσπαθούν να τον εκμεταλλευτούν, όπως στα εξαιρετικά διηγήματα “Νύχτα γάμου” και “Η τρελή της γειτονιάς”!!

Επιτρέψτε μου όμως, να σταθώ λίγο περισσότερο, σε δυο διηγήματα που ξεφεύγουν κάπως από το κύριο θέμα του βιβλίου. Δεν αναφέρονται εννοώ, άμεσα τουλάχιστον, στην ξενιτιά. Το πρώτο είναι το ” Ένα καπέλο γεμάτο βροχή”! Ο Ανδρέας είναι ένας νέος που έχει εγκαταλείψει το σπίτι του αφού βίωσε το χωρισμό των γονιών του και τη σεξουαλική κακοποίηση από το φίλο της μητέρας του. Έπεσε στα ναρκωτικά. Ο πιο κοντινός του άνθρωπος έγινε ένας μεσόκοπος άνδρας, άστεγος, ο Χαράλαμπος ή Μπομπ. Το διήγημα είναι συγκλονιστικό! Μέσα όμως από την απίστευτη πίκρα και το θυμό που γεννά αφήνει μια χαραμάδα ελπίδας…

Δεν θα πω περισσότερα… Ελπίζω, πραγματικά, να το διαβάσετε κάποια στιγμή!
Το δεύτερο ιδιαίτερο διήγημα, είναι “Η παραμυθένια πολιτεία”! Πρόκειται για σταχυολόγηση κάποιων περιστατικών από το μεγάλο σεισμό που έπληξε τη Ζάκυνθο τον Αύγουστο του 1953! Εδώ το ύφος είναι πολύ πιο λογοτεχνικό! Διαθέτει έντονα “λυρικά στοιχεία”, πλημμυρίζει από νοσταλγία!! Εμάς, που έχουμε ακούσματα από τους γονείς ή τους γνωστούς μας σχετικά με το τραγικό εκείνο γεγονός, μας αγγίζει στην καρδιά!!

Σήμερα, δυστυχώς, ζούμε για πολλοστή φορά στην Ελλάδα, ένα νέο κύμα ξενιτεμού! Τα νιάτα βρίσκονται πάλι, υπό διωγμό!! Μπορεί οι συνθήκες να είναι διαφορετικές, οι αιτίες όμως παραμένουν οι ίδιες! Η οικονομική κρίση, η πλήρης απαξίωση της παιδείας και του πολιτισμού, η έλλειψη κοινωνικής πολιτικής, η αδυναμία του κράτους να απορροφήσει το έμψυχο δυναμικό της χώρας, επιστημονικό και μη, οδηγούν τους νέους στην ξενιτιά! Η πληγή παραμένει ανοιχτή και χαίνουσα…

Αναζητήστε και γνωρίστε τα βιβλία της Διονυσίας Μούσουρα! Μόνο κερδισμένοι θα βγείτε!!

Αγαπητή Διονυσία, σε υπέρ ευχαριστώ για το ταξίδι στην ιστορία, για το ταξίδι στην “αλήθεια”!!

Μίνα Ταβουλάρη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – Μ. Ταβουλάρη

Διονυσία Μούσουρα

Αγαπητή Διονυσία, ποια ανάγκη σε έσπρωξε στη συγγραφή;

Έγραφα πάντα, από πολύ μικρή ηλικία. Ακόμα και σε χαρτάκια, ιστοριούλες, εκθέσεις για το Σχολείο, σημειώματα σε φίλες, γράμματα σε ξαδέλφια που ζούσαν εκτός Ζακύνθου. Κι όταν έγιναν οι σεισμοί του -53, όπου από πολλά Σχολεία από κάθε γωνιά της Ελλάδας, μας έστελναν δέματα με ρουχισμό κι άλλα είδη, όπου είχαν βάλει και γράμματα μέσα, εγώ έπιασα αλληλογραφία με τη μισή…Ελλάδα που διήρκησε για πολλά χρόνια.
Μετέπειτα, άρχισα να κρατώ Ημερολόγιο σε καθημερινή βάση.
Αργότερα, με παρέσυρε η ζωή, γάμος, οικογένεια, ξενιτεμός, καταφύγιο πάντα όμως, το Ημερολόγιο και το διάβασμα. Διάβαζα και διαβάζω πολύ. Ο παπάς πίστευε πως ο άνθρωπος πρέπει να διαβάζει κατά μέσον όρο, 50 σελίδες την ημέρα. Η γραφή, καταφύγιο και ξέσπασμα ψυχής, γλύκαινε τον πόνο της έσω μοναξιάς, τον αξεπέραστο πόνο του χωρισμού από ό,τι αγαπούσα και άφησα πίσω…
Έγραφα συχνά, όμως, τα έβαζα σε κάποιο συρτάρι ξεχνιόνταν εκεί, καταστράφηκαν πολλά, μετακομίσεις, έλλειψη χώρου κι άλλα δεινά, και τα χρόνια περνούσαν…
Κάποτε, νοικοκυρέψαμε τη ζωή μας, μεγάλωσαν τα παιδιά, τελείωσαν σπουδές κ.λπ, ε, τώρα, είπα…σειρά μου.
Ξεκίνησα με ποίηση, μου ερχόταν πιο εύκολο, έβγαινε αυθόρμητα. Ιδιαίτερα στις δύσκολες στιγμές…
Στην Μελβούρνη, ήμουν αρκετά γνωστή, σαν Διερμηνέας, δασκάλα, Επιμορφωτική Σύμβουλος του Καρκινικού Συμβουλίου και Διαβητικών Αυστραλίας, με δημόσιες διαλέξεις επί των θεμάτων, αλλά όχι σαν συγγραφέας. Ποτέ δεν ανέφερα τίποτα σε κανένα. Η γραφή, ήταν «δική μου» για μένα μόνο.
Κάποτε, ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, ώστε να «μοιραστώ», τη γραφή μου με το κοινό, έτσι, άρχισα να συμμετέχω σε Λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, όπου οι διακρίσεις, βοήθησαν ώστε να γνωρίσει κι αυτή την πλευρά μου, η Μελβούρνη και περεταίρω, η Αυστραλία, πολύ αργότερα δε και η ιδιαίτερη πατρίδα μου, η πολυαγαπημένη μου Ζάκυνθος.
Μέχρι το 2013 που για πρώτη φορά εκδόθηκε βιβλίο μου στην Ελλάδα και πρωτοπαρουσιάστηκε στη Ζάκυνθο, ουδέποτε είχα αναφέρει πέρα από τον πολύ στενό οικογενειακό μου κύκλο, ότι γράφω κι ας είχαν ήδη εκδοθεί στη Μελβούρνη, όχι ένα, αλλά 4 βιβλία μου. 
Ακολούθησε, εδώ στη Μελβούρνη, το 1996, η πρώτη έκδοση, ποιητική συλλογή με τίτλο Τετραλογία, όπου συμμετείχαμε τέσσερα άτομα, τέσσερις καλοί φίλοι . Τίτλος της δικής μου συμμετοχής, «Σκυφτές Ανεμώνες», που έγινε δεκτό πολύ θετικά από το κοινό και την ίδια χρονιά, το βιβλίο βραβεύτηκε από το Αγγελίδιο Ίδρυμα, όπως, λίγο μετά, βραβεύτηκε και το βιβλίο μου «Ο Κραταιός Νόστος», πεζογραφία.
Ακολούθησαν κι άλλες διακρίσεις, σε Αυστραλία, Ελλάδα, Αμερική.

Βρίσκεις κοινά στοιχεία στις ιστορίες σου με την προσωπική σου ιστορία;

Αυτά που γράφω, είναι η πανανθρώπινη ιστορία του απλού, καθημερινού ανθρώπου, που πάλεψε πολύ μ΄ όλα τα «θερία» και τους «δαιμόνους» που βρέθηκαν στο διάβα του, όπου κι όπως και για όποιο λόγο τάχτηκε να ζει εκεί που ζει. Κάποιες φορές, νικούν τα «θερία» κι άλλες ο ίδιος!
Γράφω για το Μεγάλο Χθες. 
Γράφω για το Σήμερα.
Γράφω, για το αμφίβολο, ίσως, ανύπαρκτο Αύριο.
Κάθε μου ιστορία, έχει κίνητρο και βάση, ένα υπαρκτό πρόσωπο, ένα πραγματικό συμβάν/γεγονός. Από κει και πέρα, όμως, ο μύθος εξελίσσεται μόνος του, χάνω τον έλεγχο εγώ και τις περισσότερες φορές, οι πρωταγωνιστές, παίρνουν το λόγο και τον οδηγούν εκεί που θέλουν οι ίδιοι, (εξ ου και στις περισσότερες ιστορίες μου, χρησιμοποιώ πρώτο πρόσωπο), όπου αφήνω τους ίδιους να μιλήσουν για τα συναισθήματα και βιώματα τους, όπως εκείνοι τα έζησαν.
Κάπου, μέσα σε κάθε ιστορία, ασφαλώς και βρίσκονται στοιχεία της «προσωπικής μου» ιστορίας.
Συγκεκριμένα, το διήγημα «Το Τρακτέρ», που αναφέρεται στο «μεγάλο ταξίδι» καθώς και στα πρώτα δύσκολα χρόνια, που είναι η ιστορία της πρώτης γενιάς, είναι λίγο πολύ κι η δική μου ιστορία.
Η «εμπειρία» του πολυήμερου ταξιδιού με το υπερωκεάνιο Πατρίς κι η λεπτομερής περιγραφή της ζωής μας σε αυτό, 31 ατέλειωτα κι επικίνδυνα ημερόνυχτα, είναι η δική μου προσωπική κατάθεση στο πώς εγώ και πολλοί ακόμα τα βιώσαμε.
Το ίδιο και οι αναφορές μου στα πρώτα χρόνια, εδώ στην Μελβούρνη, έτσι έζησα κι εγώ.
Ταξίδευα, με τον σύζυγο και τα δυο μικρά παιδιά μας, 5 και 2μισυ χρονών αντίστοιχα.
Ο «Γιαννάκης» που τον «μοιρολογοτραγουδούσε» η Γιαννούλα μ΄εκείνο το… «μαράθηκε ο Γιαννάκης/πικράθηκε ο Γιαννάκης», είναι υπαρκτό πρόσωπο, οι καμπίνες μας δίπλα-δίπλα. Βλέπε: «Το Τρακτέρ», «Του Φιόρου και του Μισεμού», εκδόσεις Περίπλους, Αθήνα 2013, σελίδα 19.
Παρεμπιπτόντως, 4 περίπου χρόνια πριν, συνάντησα τη Γιαννούλα και το Γιαννάκη σε μια επαγγελματική μου επίσκεψη-συνεδρία ιατρικής φύσης. Μπαίνοντας μέσα στο σπίτι τους, μου έδειξε ένα χαρτάκι με το όνομα μου γραμμένο, να με παρακαλέσει, αν την γνωρίζω, να της δώσω το τηλέφωνο της ή να την παρακαλέσω να τηλεφωνήσει στην ίδια…
Περιττό να σας περιγράψω την συγκίνηση και των δυο μας, όταν της είπα πως…εγώ είμαι αυτή που ψάχνει. Κι είχαν περάσει πάνω από 45 χρόνια από τότε. Έμαθε πώς λέγομαι όταν με άκουσε σε εδώ ραδιοφωνικό σταθμό λίγους μήνες πριν σε συνέντευξη, να μιλάω για «κείνο» το ταξίδι, αναφερόμενη, ανώνυμα και στην ίδια, σημείωσε το όνομα μου και έκτοτε, βάλθηκε να ρωτάει παντού για μένα. Έχω γράψει για αυτή την απρόσμενη συνάντηση, στο βιβλίο μου «Γνεφολογήματα», κι αυτό έκδοση Περίπλους.
Μα, και σε άλλα διηγήματα, «βρίσκομαι» κι εγώ εδώ κι εκεί…

Αν μπορούσες θα άλλαζες κάτι στην πορεία σου; (θα προτιμούσες, δηλαδή, να μην είχες φύγει;).

Θα μπορούσα να απαντήσω, με λίγες λέξεις μόνο:
Είναι αργά για δάκρυα Ηλέκτρα…
Δύσκολη η ερώτηση πιο δύσκολη η απάντηση.
Τίποτα δεν είναι άσπρο-μαύρο…
Υπάρχουν χίλιες και βάλε αποχρώσεις ενδιάμεσα. 
Για πάνω από δέκα χρόνια, έκλαιγα συνέχεια…κρυφά και μόνη πάντα, μην πληγώσω τα παιδιά μου, μην αντιμετωπιστώ από άλλους με ειρωνεία, με οργή, ότι αντιμετωπίζαμε όλοι μας τόσα σοβαρά προβλήματα κι εγώ…μουτσόκλαιγα σαν μωρό… Ζούσα καρτερώντας τον Ταχυδρόμο. Η μόνη στιγμιαία λάμψη φωτός στην καταχνιά μου.
Η Μαμά μου κι εγώ, κάναμε μια συμφωνία πριν φύγω. Ανεξάρτητα αν είχαμε λάβει γράμμα ή όχι, κάθε Τετάρτη, θα γράφαμε η μια στην άλλη και θα γράφαμε πάντα την αλήθεια! Και τότε τα γράμματα έρχονταν με το καράβι και περνούσαν 5 και 6 εβδομάδες μέχρι να φτάσουν εκεί ή εδώ..
Τηρήσαμε τησυμφωνία για δεκαετίες, μέχρι που η τηλεφωνική επικοινωνία κατέστη ανθρώπινη και δεν στοίχιζε ένα βδομαδιάτικο για συνομιλία πέντε λεπτών. Την μισή συμφωνία όμως…Ούτε εκείνη μου έγραφε πάντα την αλήθεια…ούτε εγώ ποτέ της έγραψα… 
«Όλη την αλήθεια και ΜΟΝΟ την αλήθεια».
Άλλωστε, πώς και τι σκοπό θα εξυπηρετούσε τη στιγμή που ό,τι κι αν αντιμετώπιζα, σε προσωπικό ή οικογενειακό επίπεδο, η Μάνα κι ο Πατέρας, ανίσχυροι να κάνουν το παραμικρό για να με στηρίξουν και μόνο θα θλίβονταν νιώθοντας την αδυναμία τους σαν γονείς να κάνουν το παραμικρό για το παιδί τους στην άλλη άκρη του κόσμου;
Δεν ήταν λίγες οι φορές, που τις μικρές ώρες της νύχτας, έγραψα μακροσκελές γράμμα στον παπάκη μου…ήταν περισσότερες οι φορές, όμως, που με το πρώτο φως της αυγής το έκανα χίλια μικρά κομματάκια που τα σκόρπιζα στους 4 ανέμους…
Και τι περίεργο, δεν τον έφτασαν ποτέ.Ευτυχώς, έτσι η Μάνα κι Εκείνος έφυγαν πιστεύοντας σε μια ψευδαίσθηση που εγώ εσκεμμένα δημιούργησα για να μην τους προκαλώ ανώφελο πόνο…
Τι θα άλλαζα στην πορεία μου;
Μα, τίποτα.
Γιατί ποτέ «δεν ήταν ο κατάλληλος χρόνος» για ανατροπές και αλλαγές!
Ούτε υπάρχουν εγγυήσεις σε καμία κατάσταση.
Σήμερα, ευγνωμονώ, τη Θεία Δύναμη, όπως κι αν την νιώθει και αισθάνεται έκαστος, για το ότι άντεξα και δεν λύγισα.
Αξιώθηκα να μεγαλώσω και να παραδώσω στην Κοινωνία δυο υπέροχους ανθρώπους, το γιο και την κόρη μου, που με τη σειρά τους και πατώντας οι ίδιοι σε γερά θεμέλια, κάνουν σήμερα το ίδιο με τα δικά τους παιδιά, τα λατρεμένα μου εγγόνια.
Αξιώθηκα να πραγματώσω, την κατάλληλη στιγμή κι η κυρά-ζωή ξέρει πάντα πότε είναι αυτή η στιγμή, τα περισσότερα όνειρα μου.
Φοίτησα εδώ, στα 36 μου σε Πανεπιστήμιο και μετέπειτα εκπαιδεύτηκα και σε άλλους τομείς, κάτι που ΠΟΤΕ δεν θα μπορούσα να πραγματοποιήσω στην Ελλάδα. Έκανα πετυχημένη καριέρα στον τομέα που επέλεξα, ταυτόχρονα ασχολούμενη και με πολλές άλλες, πνευματικές/πολιτιστικές δραστηριότητες εδώ που ζω.
Αξιώθηκα να υλοποιήσω την αγαπημένη μου ασχολία της γραφής και να δω 8 εκδομένα βιβλία μου.
Μετά τα παιδιά μου, το μεγαλύτερο επίτευγμα μου, οι πολυπληθείς φίλοι που έχω τόσο εδώ που ζω όσο και στην Ζάκυνθο και σε άλλα μέρη της Ελλάδας.
Κι επί πλέον, ακόμα, κι εδώ, μέσω του φατσόλιμπρου, όπως το αποκαλώ, είχα τη μεγάλη χαρά να επανασυνδεθώ με δεκάδες αγαπημένους φίλους από τα παιδικά και νεανικά μου χρόνια, αλλά και να γνωρίσω καινούρια, πολύ σωστά άτομα, που δεθήκαμε με ωραία, σωστή φιλία!
Με πολλά από αυτά τα άτομα, είχαμε την ευκαιρία να γνωριστούμε από κοντά με τις συχνές, προσωρινές, επιστροφές μου τα τελευταία χρόνια, στην φιλτάτη πατρίδα!
Μα και με τα άτομα που οι συνθήκες δεν μας επέτρεψαν να βρεθούμε εκ του σύνεγγυς, μας συνδέει αλληλοεκτίμηση και αγάπη!
Θα ήταν αχαριστία αν δεν εξέφραζα ευγνωμοσύνη για όλα αυτά…
Εν κατακλείδι, πίσω στην αρχική ερώτηση, αν θα άλλαζα κάτι στην πορεία μου, αν είχα τη δυνατότητα, Ε, λοιπόν, όχι…
Έχω μια Μάνα που λατρεύω, αλλά δεν είχε τις δυνατότητες, όσο κι αν το επιθυμούσε, να με κρατήσει κοντά της και μια πολύ στοργική Μητριά που με περιβάλλει με σεβασμό και που μου έδωσε πολλές ευκαιρίες, αλλά και πολλή δουλειά, ώστε να τις αξιοποιήσω.
Μην ξεχνάμε: Κόποις κτώνται τα αγαθά
Τελειώνοντας, ένα Μεγάλο Ευχαριστώ, σε σένα Μίνα Ταβουλάρη για την όμορφη ευκαιρία που μου έδωσες!

Αγαπημένη μου, Διονυσία, εγώ σ’ ευχαριστώ που είχες την καλοσύνη να ανοίξεις στους Βιβλιόφιλους τον Εθνών και σε μένα προσωπικά, την καρδιά σου!! Καλή συνέχεια, καλά ταξίδια!

Ένα από τα διηγήματα του βιβλίου
“Του Φιόρου και του Μισεμού”
με τίτλο “Η Παραμυθένια Πολιτεία
 θα βρείτε εδώ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *