«Ο Οθέλλος Ξαναγυρίζει»

Share

 «Ο Οθέλλος Ξαναγυρίζει» του  Νίκου Καζαντζάκη

Μία Πολυδιάστατη  Υπόθεση

© Δρ Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles)

Παρουσίαση στο Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ, Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών, Κυριακή 8 Αυγούστου, ώρα 6-8.30μ.μ., στην αίθουσα, Old Geology Lecture Theatre(A11), Old Geology Building The University of Sydney, yr. 1999. Σημειωτέον ότι πρόκειται για την παγκοσμίως πρώτη ανάλυση -παρουσίαση ετούτου του θεατρικού έργου του Νίκου Καζαντζάκη και έγινε παρουσία του κ. Γεωργίου  Στασινάκη, γνωστού Προέδρου της Παγκόσμιας Εταιρείας Φίλων του Ν. Καζαντζάκη.  Η παρουσίαση ετούτη συμπεριελήφθη στις εορτές για τα σαράντα χρόνια από τον θάνατο του Ν. Καζαντζάκη.

KEIMENO

Εισαγωγή

Ο Οθέλλος ξαναγυρίζει  του Ν. Καζαντζάκη, είναι θεατρικό έργο, γραμμένο σε πεζό λόγο και η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι η απλή δημοτική.  Χαρακτηριστικό στοιχείο ως προς τη δομή του έργου, είναι ότι συμπεριλαμβάνει τρεις πράξεις.

Εισαγωγικό σημείωμα στο τεύχος 848, έτος 1962, πληροφορεί ότι το θεατρικό ετούτο, παραχωρήθηκε από τη δεύτερη σύζυγο του Ν. Καζαντζάκη, Ελένη, στο περιοδικό Νέα Εστία και προφανώς ως εκείνο τον χρόνο, ήταν  ανέκδοτο. 

Ο Παντελής Πρεβελάκης σημειώνει ότι το έργο γράφτηκε στην περίοδο 1936-1937 και το χαρακτηρίζει: “Comedie Πιραντελλικής νοοτροπίας”[1]. Την ίδια περίοδο, ο Καζαντζάκης μεταφράζει για το Βασιλικό θέατρο, το έργο του Πιραντέλλο[2] Απόψε αυτοσχεδιάζουμε, το Φάουστ[3] του Γκαίτε και πολύ πιθανόν, τον Οθέλλο του Σαίκσπηρ, σύμφωνα με την άποψη του Πρεβελάκη[4]. Η επίδραση των έργων αυτών, στο θεατρικό του Καζαντζάκη Ο Οθέλλος ξαναγυρίζει, είναι διαφανής.
Continue reading “«Ο Οθέλλος Ξαναγυρίζει»”

Σπυρίδων Ζαμπέλιος

Share

Η συνέχεια του κεφαλαίου Please Login or Register to see the link.

©Πιπίνα Δ. Έλλη
(Dr. Pipina D.Elles)

Απόσπασμα από την μελέτη,
Η διαμάχη του Πολυλά-Ζαμπέλιου για το έργο του Σολωμού”
στο ρομαντικό πλαίσιο
(αισθητικό, ιστορικό πλαίσιο)
(Μελέτες Τόμος Β’ 2016)
(A study/M.A./Greek Literature
At Sydney University
September 1997,
Sydney).

 

Please Login or Register to see the link. Σπυρίδων Ζαμπέλιος (φωτο aromalefkadas.gr)

 

Ο Please Login or Register to see the link. από την άλλη πλευρά, θεωρεί ότι “η μεγάλη ποίησις απαρτίζει και συγκεφαλιοί την πολιτείαν, αντανακλά το φως όλης της ιστορικής εποχής”Please Login or Register to see the link.. Κατά τη γνώμη του λοιπόν, σωστοί είναι εκείνοι οι οποίοι επεδόθησαν στη δημιουργία έργων που περιείχαν “παν ό,τι μέγα του αιώνος”Please Login or Register to see the link.. Ο Please Login or Register to see the link. χαρακτηρίζει τον Ζαμπέλιο προσωπικότητα που επιδίδεται στην προσπάθεια για την διατήρηση του κλασικισμού, τονίζοντας τη διαδοχή των περιόδων της ελληνικής ιστορίας και τη συσχέτιση με το ΒυζάντιοPlease Login or Register to see the link.. Ότι ετούτος θεωρεί την ποίηση ανώτερη από την πεζογραφία, όπως διαφαίνεται από τα λεγόμενά του: “Χωρίς Ηροδότου και Ξενοφώντος ηθέλομεν πώς εννοήσει την Ελλάδα, αλλά, χωρίς Ομήρου ήτο αναμφιλέκτως αδύνατον”Please Login or Register to see the link.. Στο κείμενό του Σκέψεις περί ελληνικής ποιήσεως, τονίζει ότι το διάστημα ανάμεσα στην εποποιία (της οποίας δημιουργός είναι ο “θείος Όμηρος”) και στο ΔράμαPlease Login or Register to see the link. (που αντιπροσωπεύεται από τους Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη), είναι μικρό και ότι η πορεία είναι ομαλή. Παράλληλη του Δράματος είναι και η Φιλοσοφία. Και ενώ χαρακτηρίζει το δράμα του Αισχύλου ελεύθερη διαμαρτυρία κατά της “μυθοθρησκείας”, θεωρεί τον Σωκράτη, τον Ευριπίδη και τον Πλάτωνα ομόπνοους του Αισχύλου και δηλώνει ότι οι εργασίες αυτών σχετίστηκαν με το κήρυγμα των μαθητών του ΧριστούPlease Login or Register to see the link.. Continue reading “Σπυρίδων Ζαμπέλιος”

Ιάκωβος Πολυλάς

Share

Ιάκωβος Πολυλάς, ο ένθερμος υποστηρικτής του Διονύσιου Σολωμού

Πιπίνα Δ.Έλλη
(Dr Pipina D. Elles)
Απόσπασμα από την μελέτη,
Η διαμάχη του Πολυλά-Ζαμπέλιου
για το έργο του Σολωμού στο ρομαντικό πλαίσιο
(Μελέτες Τόμος Β’ 2016)

Please Login or Register to see the link.Ο Πολυλάς κατατάσσει τον Σολωμό στους Ρομαντικούς ποιητές. Κατά την άποψή του, ρομαντικός είναι ο ποιητής που ακολουθεί “την μυστηριώδη φωνή” της φύσης, είναι ευαίσθητος, αγαπά το ωραίο, το αληθές, τη γλώσσα της φυλής του, είναι διορθωτής της κοινωνίας του, θανάσιμος εχθρός της υποκρισίας, της μικροσοφίας και της ψευδοσοφίας. Ότι χρησιμοποιεί επιπλέον το συναίσθημα και την φαντασία και εκφράζει με τη γλώσσα του, τα συναισθήματα της ψυχής του, τα ένδον, το θυμοειδές. Τα στοιχεία που αποδίδει ο λόγιος στον Σολωμό, είναι χαρακτηριστικά. Continue reading “Ιάκωβος Πολυλάς”

Περίοδος Μεσοπολέμου, 1918-1939

Share

 

Περίοδος Μεσοπολέμου, 1918-1939
Πολιτική αστάθεια στην Ελλάδα

       ©Πιπίνα Δ. Ιωσηφίδου Έλλη

Η περίοδος μεταξύ του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (1918) ως την έναρξη του Δευτέρου (1939) ονομάζεται Μεσοπόλεμος. Στην διάρκειά της, σημειώθηκαν σημαντικά γεγονότα, που συνέβαλαν σε σπουδαίες αλλαγές στην Ελλάδα και αλλού.  Οι χώρες οι οποίες αναδύθηκαν από τον πόλεμο, έχοντας γνωρίσει καταστροφές και έχοντας παράλληλα πολλές ανάγκες, οδηγήθηκαν στο να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους για μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Η μεταπολεμική περίοδος, συνετέλεσε επιπλέον στον άνισο καταμερισμό του υπάρχοντος πλούτου. Τα προϊόντα ήταν απρόσιτα στους πολίτες, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν.  Συνέπεια ετούτου του φαινομένου, ήταν να κλείνουν οι χώροι επεξεργασίας και παραγωγής των προϊόντων -τα εργοστάσια- και επομένως να μειώνεται παράλληλα και  το εργατικό προσωπικό. Continue reading “Περίοδος Μεσοπολέμου, 1918-1939”

Ιωάννης Καποδίστριας και Ρωξάνδρα Στούρτζα

Share

Τζένη Κουφοπούλου

Η διεθνής βιβλιογραφία για την επιστημονική, τη διπλωματική και πολιτική δραστηριότητα του Ιωάννη Καποδίστρια είναι τεράστια. Για τον άνθρωπο Καποδίστρια όμως, τα σχετικά δημοσιεύματα είναι ελάχιστα και ελλιπή. Στην ξένη μάλιστα βιβλιογραφία η τόσο σημαντική αυτή πλευρά του μεγάλου αυτού ανθρώπου είναι άγνωστη. Την καθαρώς ανθρώπινη πλευρά του χαρακτήρα του, που είναι όμως συγκλονιστική και άμεσα συνδεδεμένη με το όλο πρωτοποριακό και “μυθικό” έργο του, την σκέπαζε η σιωπή ή και η σκόπιμη παρανόηση, ακόμα και η παραποίηση.

Ο Δημήτριος Αρλιώτης, ο νεανικός του φίλος και από τους πρώτους βιογράφους του, είχε αφιερώσει μερικές σελίδες και στον άνθρωπο Καποδίστρια. Δεν γνώριζε όμως τις δικές του γραπτές μαρτυρίες, του Καποδίστρια, τις εξαιρετικά αποκαλυπτικές, για τον ίδιο του τον εαυτό. Παραθέτει τις δικές του κρίσεις για τον άνθρωπο Καποδίστρια, ενώ δεν γνώριζε τον άνθρωπο-αποκάλυψη, όπως εύστοχα τον είχε χαρακτηρίσει η διάσημη Δωροθέα Lieven, η γυναίκα του Ρώσου πρέσβη στο Λονδίνο.
Continue reading “Ιωάννης Καποδίστριας και Ρωξάνδρα Στούρτζα”

Κωνσταντίνος Καβάφης

Share

Κ.  Καβάφης:
η δραματική ειρωνεία και ο ανθρώπινος διχασμός
στο ποιητικό έργο του

Π.Δ. Έλλη (Elles)

Από την ανέκδοτη συλλογή, Κριτικές Μελέτες

Please Login or Register to see the link.Γενικά: Ο ίδιος ο Κ. ΚαβάφηςPlease Login or Register to see the link. καταθέτει πως η ποίησή του είναι αυτός καθαυτός ο εαυτός του και ότι αν ένας μπορέσει να διαβάσει τα ποιήματά του, όπως πρέπει, θα μπορέσει να κατανοήσει τον τεχνίτη πίσω από αυτά, την καταγωγή του, την Αλεξάνδρεια, την εποχή του.

Η ποίηση του Καβάφη είναι λυρική – δραματική χωρίς ωστόσο να εξαρτάται από λυρικές ή δραματικές εκφράσεις. Ο λυρισμός  και η δραματικότητα των έργων του απορρέουν από την έννοια, το θέμα, τον οραματισμό, το απόκρυφο, το ιστορικό στοιχείο, την παραίνεση και το δίδαγμα.  Εκφράζοντας τον εαυτό του o Καβάφης, αντιπροσωπεύει και τον οικουμενικό άνθρωπο, ταυτόχρονα.

Στην διαδικασία για τη διαπίστωση των παραπάνω  στοιχείων,  οφείλεται να τονιστεί ότι τα χρονολογικά πλαίσια εντός των οποίων εξελίχθηκε η ζωή του ποιητή Καβάφη, απλοποιούν το μυστήριο με το οποίο πολλοί επεχείρησαν να περιβάλλουν τον ποιητή. Ο ποιητής ζει και δρα εντός συγκεκριμένων χρονικών πλαισίων,  δέχεται επιδράσεις πάσης υφής από αυτά και ανταποκρίνεται ή αντιδρά σε ετούτες (τις επιδράσεις) ανάλογα με την πνευματική του ικανότητα.  Με στόχο την κατανόηση των δοθέντων στοιχείων  θα κατατεθεί εδώ, ένα στοιχειώδες χρονολογικό σχεδιάγραμμα, συμπεριλαμβανομένων κάποιων σημαντικών γεγονότων,  που θεωρούνται ορόσημα στην εξέλιξη της προσωπικότητας του ποιητή, ώστε να κατανοηθεί  έτσι ο τρόπος με τον οποίο έγραψε και τα θέματα για τα οποία έγραψε. Continue reading “Κωνσταντίνος Καβάφης”

Η Μαύρη Επέτειος

Share

H ΜΑΥΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Σαν σήμερα πριν… χρόνια
“Αλέξανδρος εισήχθη εις Νοσοκομείον’’

Απόσπασμα απ’ το βιβλίο ‘’Κύπρος
Ημερολόγιο Λεηλασιών και Αγώνων
Από την Αρχαιότητα μέχρι την Εισβολή’’

Του Αλέκου Αγγελίδη

Στις 8 και 35΄ το πρωί της Δευτέρας, 15 Ιουλίου 1974, ο ταγματάρχης Γεράσιμος Ματάσης, υπασπιστής του στρατηγού Μπονάνου, αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, παίρνει συνθηματικό σήμα απ’ την Κύπρο: ‘’Αλέξανδρος εισήχθη εις Νοσοκομείον’’, Continue reading “Η Μαύρη Επέτειος”

Πλάτωνας και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός

Share

Δρ Δημήτρης Καραλής

Αν ο Θεός κατέβαινε στη γη να κουβεντιάσει με τους ανθρώπους μια μέρα, σίγουρα θα μιλούσε σαν τον Πλάτωνα. Καμιά άλλη γλώσσα δεν θα του ταίριαζε τόσο πολύ να αγγίξει τις καρδιές και τις ψυχές του κόσμου. Διαβάζοντας κανείς τα βαθυστόχαστα γραφτά του, νοιώθει πως Ο Θεός μεταμορφώθηκε σε Πλάτωνα για να μοιράσει αλήθεια, σοφία και αγάπη στην ανθρωπότητα. Τόσο τέλειa πελεκημένες είναι οι σκέψεις του, που μήτε ένα ιώτα δεν άφησε για μας να προσθέσουμε στα θεόπνευστα γραφτά του. Δεν θα υπερέβαλα ελπίζω αν φώναζα κι εγώ σαν το φανατικό ισλαμιστή Ομάρ για το κοράνι του. Κάψτε τις ογκώδες βιβλιοθήκες, δεν μας χρειάζονται πια, αφού οι αξίες τους είναι όλες μαζεμένες στα Πλατωνικά κιτάπια.

Continue reading “Πλάτωνας και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός”

Η Τέχνη του Λόγου

Share
Δρ Δημήτρης Καραλής

Ουσιώδης διαφορά μεταξύ μιας πολύτιμης και μιας κοινής πέτρας σε υλικά συστατικά δεν υπάρχει. Για παράδειγμα ο άνθρακας στο πετροκάρβουνο και στο διαμάντι είναι ο ίδιος, εκτός μόνο την ανατακτοποίηση των μορίων του δευτέρου, δηλ. τη κρυσταλλοποίηση. Αλλά… πόσο τεράστια απέχει το ένα με το άλλο σε αισθητική ομορφιά και κοινωνική αξία; Το μαργαριτάρι και το κογχύλι έχουν κι αυτά την ίδια οικοδομική τους σύνθεση, αλλά το μαργαριτάρι υπερέχει σε λεπτότερη υφαντική και αισθητική αντανάκλαση. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρούμε και στους ανθρώπους. Δυο άνθρωποι ενώ έχουν τις ίδιες λέξεις και ιδέες για να εκφραστούν, εντούτοις όμως ο ένας παράγει λογοτεχνία και ο άλλος απλή κοινοτυπία.

Continue reading “Η Τέχνη του Λόγου”

Η Ελληνικότητα στην Ομογενειακή Λογοτεχνία των Αντιπόδων: Σταθερές και Μεταβλητές

Share

Καθηγητής Γιώργος Καναράκης
– Charles Sturt University
Αυστραλία

 

1. Εισαγωγή

Η εθνική ή εθνοτική ταυτότητα ενός λαού, που οπωσδήποτε απεικονίζεται στην προσωπική του εικόνα και σ’ αυτήν που προβάλλει στους άλλους, ως γνωστό βασίζεται σταθερά πάνω σε κοινές πολιτισμικές παραδόσεις, στη γλωσσική ομοιογένεια, πολλές φορές στη θρησκεία, καθώς επίσης σε κοινές αξίες, θέσεις και χαρακτηριστικούς τύπους κοινωνικής συμπεριφοράς.

Εντούτοις τα στοιχεία αυτά δεν είναι απόλυτα. Παραδείγματος χάρη, στην περίπτωση της ελληνικότητας ή ελληνικής ταυτότητας η γλωσσική ομοιογένεια που συνήθως θεωρείται ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά, ακόμη και αυτό, δε θα πρέπει να εκλαμβάνεται τόσο περιοριστικά ώστε να αποκλείει την απόδοση του χαρακτηρισμού του «Έλληνα» σ’ εκείνα τα άτομα της διασποράς που κατέχουν μεν άλλα στοιχεία ελληνικότητας αλλά όχι αυτό το συγκεκριμένο.

Επίσης, η κοινή πολιτισμική παράδοση, ενώ αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ταυτότητας του Έλληνα και, ταυτόχρονα, ενισχύει τη διαχρονική της έννοια, χρειάζεται να τη δούμε όχι ως ένα απλό χαρακτηριστικό αλλά ως μια ιδιότητα που ποικίλλει ανάλογα με το χρόνο και τον τόπο.

Continue reading “Η Ελληνικότητα στην Ομογενειακή Λογοτεχνία των Αντιπόδων: Σταθερές και Μεταβλητές”

Νίκος Καζαντζάκης: Μια παγκόσμια αγωνία για το μέλλον

Share

Ομιλία που έγινε από τον γράφοντα στις 4 Νοεμβρίου 2007,
εορτάζοντας τα 50 χρόνια από το θάνατο
του Νίκου Καζαντζάκη

Please Login or Register to see the link.ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ότι αναφερθεί σήμερα και σ’ αυτή την ομιλία είναι προσωπική μου γνώμη και δεν αποτελεί θεωρία ή πεποίθηση κανενός από προηγούμενους μελετητές του έργου ή της προσωπικότητάς του Νίκου Καζαντζάκη. Η ομιλία αυτή αναλύει μερικές από τις αναφορές και καταλήγει σε συμπεράσματα που βγαίνουν από τα έργα του «Αναφορά στο Γκρέκο» και «Ασκητική» χρησιμοποιώντας τα ίδια τα λόγια του συγγραφέα.

Από δική μου πεποίθηση, αναγνωρίζω ως μεγάλους τους ανθρώπους που κατά τη διάρκεια της ζωής τους ξεπερνούν τα όρια, αν αυτά είναι θεωρητικά ή πρακτικά ενώ δημιουργούν καινοτομίες, προσφέρουν κάτι σ’ αυτό τον κόσμο το οποίο κανένας άλλος δεν μπόρεσε στο παρελθόν να προσφέρει.

Ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν ένας άνθρωπος που ξεσκέπασε την υποκρισία της χριστιανικής εκκλησίας, ξερίζωσε πρακτικά κατεστημένα και έθεσε τα θεμέλια για περισσότερη εξερεύνηση σε θεωρητικά δεδομένα από μεταγενέστερους ομοϊδεάτες του. Τώρα για την ποιότητα της λογοτεχνίας του δυσκολεύομαι να απαντήσω κι εξηγώ πιο κάτω το γιατί.

Continue reading “Νίκος Καζαντζάκης: Μια παγκόσμια αγωνία για το μέλλον”

Hyper-Literature / Ελληνόγλωσση Υπερλογοτεχνία της Διασποράς

Share

Please Login or Register to see the link.

Hyper-Literature of the Greek Diaspora: It is a fact that a plethora of studies have been carried out on all types of traditional literature, with the exception of literature in electronic formats, an area which has remained largely unexplored. This paper examines one facet of such literature as a distinct body; that which appears in digital format on the Internet in Greek, mainly created by writers of the Diaspora.

Greeks abroad have an important presence in this area, one which is evidently worthy of further research. The historical period covered in this study is ten years starting from the midnineties, when languages other than English acquired the technological capability to appear in droves in this new medium. Here, it is shown that this type of literature boasts a significantly improved potential for the adventurous writer, on account of its ease of composition, its inexpensive publishing means and its numerous display formats.

Continue reading “Hyper-Literature / Ελληνόγλωσση Υπερλογοτεχνία της Διασποράς”