Ραχήλ Λιπστάιν

Share

Rachel Lipstein

(απόσπασμα από το κεφάλαιο:
Οι Εβραίες του ‘πύρινου κύκλου’)

©Δρ Πιπίνα Δ. Έλλη  
(Dr Pipina D. Elles)

Ο Καζαντζάκης με το που γνωρίζει την ‘Οβραία’ Ραχήλ[1], την αποκαλεί ‘‘Mitkampherin’’ (Συμπολεμιστίνα), και θεωρεί ότι ‘‘οι Οβραίοι είναι το αλάτι της γης’’[2].  Η Ελένη Καζαντζάκη, γράφει κάποιες σκέψεις της για την Ραχήλ, για την οποία λέει, ότι παρόμοια με την  Γαλάτεια και την αδερφή της Έλλη, έσπρωχναν τον Ν. Καζαντζάκη να αναλάβει πολιτικό αγώνα.  Αντίθετα πιστεύει ότι η Έλσα Λάγκεν  -επίσης Εβραία-, ‘‘…ένιωθε και σεβόταν τη φύση του”[3].  Continue reading “Ραχήλ Λιπστάιν”

Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη…

Share

Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη, προς τον Ν. Καζαντζάκη συγγραφέων, εντός και εκτός  Ελλάδας

©Δρ Πιπίνα Δ. Ελλη
(Dr Pipina D. Elles)
7/11/’16, Σύδνεϋ

Εισαγωγή στο κεφάλαιο του τίτλου…

Καθώς το θέμα διαπραγματεύεται τη θηλυκή παρουσία στα θεατρικά του Ν. Καζαντζάκη, είναι απαραίτητη η αναφορά στη γυναίκα, ως μονάδας του κοινωνικού συνόλου εν γένει, και σε άλλους συγγραφείς, των οποίων οι βίοι υπήρξαν παράλληλοι του βίου του Ν. Καζαντζάκη, και σε κάποιους από εκείνους των οποίων τα έργα μελέτησε ή μετάφρασε και που τον επηρέασαν. Continue reading “Η γυναίκα στο έργο παραλλήλων και μη…”

Ίων Δραγούμης

Share

Ίων Δραγούμης, διανοούμενος, πολιτικός ιδεολόγος, εθνικιστής

 

©Πιπίνα Έλλη (Dr Pipina D. Elles)
από τον ανέκδοτο Τόμο Δ’ της σειράς Μελέτες

 

Εισαγωγή – Βιογραφικό Σημείωμα

Το θέμα προς διαπραγμάτευση, αφορά τον διανοούμενο και πολιτικό, ιδεολόγο: Ίωνα Δραγούμη 1, που έδεσε άμεσα την τύχη του με τον Μακεδονικό αγώνα, την περίοδο: 1902-1908.

Maria-kotopouli
Μαρίκα Κοτοπούλη – ηθοποιός

Ο Ίων Δραγούμης που γεννήθηκε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1878 και δολοφονήθηκε2 τον Απρίλιο του 1920, μεγάλωσε σε ένα ήσυχο και οικογενειακό περιβάλλον. Η οικογένειά του ήταν από τα μεγαλύτερα ονόματα της πρωτεύουσας, η δε ανατροφή του και η διαπαιδαγώγησή του υπήρξαν τέλεια. Από νεαρή ηλικία, διάβαζε ιστορία, θέατρο, ποίηση, πεζογραφία και Φιλοσοφία, ενώ στη συνέχεια μελέτησε τους μεγάλους Ευρωπαίους διανοούμενους. Παρά το γεγονός ότι επηρεάστηκε έντονα από τον φιλόσοφο Νίτσε και τον Barres, ως δημοτικιστής, απογοητεύθηκε από το κοινωνικό πρόσωπο του Νιτσεϊσμού. Αγαπημένη του υπήρξε η Μαρίκα Κοτοπούλη, ηθοποιός του Θεάτρου.

Continue reading “Ίων Δραγούμης”

Κωνσταντίνος Καβάφης

Share

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ — ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Μανώλης Αλυγιζάκης
Βανκούβερ, Καναδάς

kabafis1Ο Κωνσταντίνος Καβάφης, ένας από τους πρωτοπόρους της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, στην οδό Σέριφ, όπως κι ίδιος έγραψε χαρακτηριστικά, Κατάγομαι από την Κωνσταντινούπολη αλλά γεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια στο σπίτι στην οδό Σέριφ, μικρός σε ηλικία ξόδεψα μερικά χρόνια στην Αγγλία όπου και ξαναπήγα για λίγο χρονικό διάστημα αργότερα όταν ενηλικιώθηκα. Έχω επίσης ζήσει στη Γαλλία και στην εφηβία μου έζησα για δυο χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Δεν έχω πάει στην Ελλάδα για πολλά χρόνια. Εργάζομαι για το Υπουργείο Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Μιλώ Αγγλικά, Γαλλικά και λίγο Ιταλικά. Αυτό είναι ένα μέρος απ’ το βιογραφικό σημείωμα που έγραψε ο ίδιος το 1924. Continue reading “Κωνσταντίνος Καβάφης”

Σπυρίδων Ζαμπέλιος

Share

Η συνέχεια του κεφαλαίου Ιάκωβος Πολυλάς

©Πιπίνα Δ. Έλλη
(Dr. Pipina D.Elles)

Απόσπασμα από την μελέτη,
Η διαμάχη του Πολυλά-Ζαμπέλιου για το έργο του Σολωμού”
στο ρομαντικό πλαίσιο
(αισθητικό, ιστορικό πλαίσιο)
(Μελέτες Τόμος Β’ 2016)
(A study/M.A./Greek Literature
At Sydney University
September 1997,
Sydney).

 

Σπυρίδων Ζαμπέλιος
Σπυρίδων Ζαμπέλιος (φωτο aromalefkadas.gr)

 

Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος από την άλλη πλευρά, θεωρεί ότι “η μεγάλη ποίησις απαρτίζει και συγκεφαλιοί την πολιτείαν, αντανακλά το φως όλης της ιστορικής εποχής[1]. Κατά τη γνώμη του λοιπόν, σωστοί είναι εκείνοι οι οποίοι επεδόθησαν στη δημιουργία έργων που περιείχαν “παν ό,τι μέγα του αιώνος”[2]. Ο Δημαράς χαρακτηρίζει τον Ζαμπέλιο προσωπικότητα που επιδίδεται στην προσπάθεια για την διατήρηση του κλασικισμού, τονίζοντας τη διαδοχή των περιόδων της ελληνικής ιστορίας και τη συσχέτιση με το Βυζάντιο[3]. Ότι ετούτος θεωρεί την ποίηση ανώτερη από την πεζογραφία, όπως διαφαίνεται από τα λεγόμενά του: “Χωρίς Ηροδότου και Ξενοφώντος ηθέλομεν πώς εννοήσει την Ελλάδα, αλλά, χωρίς Ομήρου ήτο αναμφιλέκτως αδύνατον[4]. Στο κείμενό του Σκέψεις περί ελληνικής ποιήσεως, τονίζει ότι το διάστημα ανάμεσα στην εποποιία (της οποίας δημιουργός είναι ο “θείος Όμηρος”) και στο Δράμα[5] (που αντιπροσωπεύεται από τους Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη), είναι μικρό και ότι η πορεία είναι ομαλή. Παράλληλη του Δράματος είναι και η Φιλοσοφία. Και ενώ χαρακτηρίζει το δράμα του Αισχύλου ελεύθερη διαμαρτυρία κατά της “μυθοθρησκείας”, θεωρεί τον Σωκράτη, τον Ευριπίδη και τον Πλάτωνα ομόπνοους του Αισχύλου και δηλώνει ότι οι εργασίες αυτών σχετίστηκαν με το κήρυγμα των μαθητών του Χριστού[6]. Continue reading “Σπυρίδων Ζαμπέλιος”

Γιώργος Σεφέρης – Σύντομη Ανασκόπηση

Share

γράφει ο Μανώλης Αλυγιζάκης*

Ο Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) αναμφισβήτητα ένας από τους γίγαντες της ελληνικής λογοτεχνίας και βραβευμένος με το Νόμπελ λογοτεχνίας το έτος 1963 κατάγεται από οικογένεια καλλιτεχνών. Ο πατέρας του ακαδημαϊκός, ο αδερφός του ποιητής, η αδερφή του ποιήτρια τον επηρέασαν θετικά και συνέβαλαν στη δημιουργική του ροπή που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 και κράτησε σαράντα χρόνια μέχρι το θάνατό του. Continue reading “Γιώργος Σεφέρης – Σύντομη Ανασκόπηση”

Σύγκριση των επών

Share

Σύγκριση των επών:

  1. Ο Διγενής Ακρίτας

(ελληνικό, μεσαιωνικό έπος της Βυζαντινής περιόδου),
με το Τουρκικό έπος του 16ου αι.,

  1. The Book of Dede Korkut

(Σύγκριση των δύο λαών: ομοιότητες, ανομοιότητες, αντιλήψεις, χώρος και χρόνος)

©Πιπίνα Έλλη (Dr Pipina Elles)
Από το Β’ Τόμο
της τετράτομης σειράς
Μελέτες και άλλα
(Πρώτο  σχήμα του κειμένου
Μελέτη
για το πτυχίο ‘Μάστερ’ (1997)
Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ
Σύδνεϋ 15/10/1997)

 

Πρόλογος

Στο πόνημα ετούτο επιχειρείται  η σύγκριση δύο επών: του τουρκικού: The Book of Dede Korkut και του ελληνικού της Βυζαντινής περιόδου: Ο Διγενής Ακρίτας.

Θα εξεταστούν εν συντομία τα επί μέρους στοιχεία για τη διαπίστωση των ομοιοτήτων, ανομοιοτήτων και αντιλήψεων των λαών που δημιούργησαν τα έπη αυτά καθώς επίσης  ο χώρος και ο χρόνος της δημιουργίας τους, όπως  αυτά συμπεραίνονται  από τις έρευνες των διαφόρων μελετητών.

Continue reading “Σύγκριση των επών”

Ιωάννης Καποδίστριας και Ρωξάνδρα Στούρτζα

Share

Τζένη Κουφοπούλου

Η διεθνής βιβλιογραφία για την επιστημονική, τη διπλωματική και πολιτική δραστηριότητα του Ιωάννη Καποδίστρια είναι τεράστια. Για τον άνθρωπο Καποδίστρια όμως, τα σχετικά δημοσιεύματα είναι ελάχιστα και ελλιπή. Στην ξένη μάλιστα βιβλιογραφία η τόσο σημαντική αυτή πλευρά του μεγάλου αυτού ανθρώπου είναι άγνωστη. Την καθαρώς ανθρώπινη πλευρά του χαρακτήρα του, που είναι όμως συγκλονιστική και άμεσα συνδεδεμένη με το όλο πρωτοποριακό και “μυθικό” έργο του, την σκέπαζε η σιωπή ή και η σκόπιμη παρανόηση, ακόμα και η παραποίηση.

Ο Δημήτριος Αρλιώτης, ο νεανικός του φίλος και από τους πρώτους βιογράφους του, είχε αφιερώσει μερικές σελίδες και στον άνθρωπο Καποδίστρια. Δεν γνώριζε όμως τις δικές του γραπτές μαρτυρίες, του Καποδίστρια, τις εξαιρετικά αποκαλυπτικές, για τον ίδιο του τον εαυτό. Παραθέτει τις δικές του κρίσεις για τον άνθρωπο Καποδίστρια, ενώ δεν γνώριζε τον άνθρωπο-αποκάλυψη, όπως εύστοχα τον είχε χαρακτηρίσει η διάσημη Δωροθέα Lieven, η γυναίκα του Ρώσου πρέσβη στο Λονδίνο.
Continue reading “Ιωάννης Καποδίστριας και Ρωξάνδρα Στούρτζα”

Η ποιητική συλλογή «Βλέπω»

Share

Η ποιητική συλλογή «Βλέπω» του Γιώργου Βέη

1/ Πρώτη φορά διάβαζα ποίηση του Γιώργου Βέη και ομολογώ ότι με δυσκόλεψε πολύ. Βρέθηκα να περιφέρομαι ανάμεσα σε στίχους ρεαλιστικής δυνάμεως αλλά και σε στίχους υπαρξιακούς και μεταφυσικούς, κινούμενους μέσα σε καθαρά ιδεαλιστική αντίληψη πάσης εκφραζομένης πρακτικής δραστηριότητας. Βέβαια, αυτό συναντάται στην πορεία πολλών ποιητών, σπάνια όμως στην ίδια συλλογή. Σκέπτομαι αν ο Γιώργος Βέης είναι δισυπόστατος, έχει δηλαδή στιγμές συναισθηματικής και ιδεολογικής δισυποστασίας (ίσταται μετέωρος, όπως π.χ. ο γράφων), ή εάν πειραματίζεται συνειδητά επάνω στη μανιέρα του,  {καλύτερα : στον εκφραστικό του τύπο}, την οποία δεν έχει ακόμα οριστικοποιήσει. Μεγάλος λόγος, βέβαια, αφού εγγίζει το πρόβλημα της τέχνης, το απαντημένο διαφορετικά από διάφορους κριτικούς, εάν, δηλαδή, η ιδέα προηγείται της αισθητικής πράξης ή η αισθητική πράξη της ιδέας. Έτσι, πάντως, ή αλλιώς, εκτιμώ ότι ο Γ. Βέης διαθέτει το φυσικό δώρο της αίσθησης και της έκφρασης∙ αυτό, δηλαδή, που λέμε «τάλαντο».

Continue reading “Η ποιητική συλλογή «Βλέπω»”

Κωνσταντίνος Καβάφης

Share

Κ.  Καβάφης:
η δραματική ειρωνεία και ο ανθρώπινος διχασμός
στο ποιητικό έργο του

Π.Δ. Έλλη (Elles)

Από την ανέκδοτη συλλογή, Κριτικές Μελέτες

kavafi5bΓενικά: Ο ίδιος ο Κ. Καβάφης[1] καταθέτει πως η ποίησή του είναι αυτός καθαυτός ο εαυτός του και ότι αν ένας μπορέσει να διαβάσει τα ποιήματά του, όπως πρέπει, θα μπορέσει να κατανοήσει τον τεχνίτη πίσω από αυτά, την καταγωγή του, την Αλεξάνδρεια, την εποχή του.

Η ποίηση του Καβάφη είναι λυρική – δραματική χωρίς ωστόσο να εξαρτάται από λυρικές ή δραματικές εκφράσεις. Ο λυρισμός  και η δραματικότητα των έργων του απορρέουν από την έννοια, το θέμα, τον οραματισμό, το απόκρυφο, το ιστορικό στοιχείο, την παραίνεση και το δίδαγμα.  Εκφράζοντας τον εαυτό του o Καβάφης, αντιπροσωπεύει και τον οικουμενικό άνθρωπο, ταυτόχρονα.

Στην διαδικασία για τη διαπίστωση των παραπάνω  στοιχείων,  οφείλεται να τονιστεί ότι τα χρονολογικά πλαίσια εντός των οποίων εξελίχθηκε η ζωή του ποιητή Καβάφη, απλοποιούν το μυστήριο με το οποίο πολλοί επεχείρησαν να περιβάλλουν τον ποιητή. Ο ποιητής ζει και δρα εντός συγκεκριμένων χρονικών πλαισίων,  δέχεται επιδράσεις πάσης υφής από αυτά και ανταποκρίνεται ή αντιδρά σε ετούτες (τις επιδράσεις) ανάλογα με την πνευματική του ικανότητα.  Με στόχο την κατανόηση των δοθέντων στοιχείων  θα κατατεθεί εδώ, ένα στοιχειώδες χρονολογικό σχεδιάγραμμα, συμπεριλαμβανομένων κάποιων σημαντικών γεγονότων,  που θεωρούνται ορόσημα στην εξέλιξη της προσωπικότητας του ποιητή, ώστε να κατανοηθεί  έτσι ο τρόπος με τον οποίο έγραψε και τα θέματα για τα οποία έγραψε. Continue reading “Κωνσταντίνος Καβάφης”

“Αντίποδες” τεύχος 59

Share

Την Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2013 και ώρα 3.00μ.μ., παρουσιάστηκε για τεσσαρακοστή χρονιά το περιοδικό «Αντίποδες» – τεύχος 59 στην πανέμορφη και αναπαλαιωμένη αίθουσα του Παναρκαδικού Συλλόγου «Ο Κολοκοτρώνης».

Η ατμόσφαιρα θερμή και ελπιδοφόρα μια και αρκετά άτομα νεαρής ηλικίας αναλαμβάνουν θέσεις στο Δ.Σ. του Ελληνο-Αυστραλιανού Πολιτιστικού Συνδέσμου Μελβούρνης, όπως παρατήρησε και η Πρόεδρος κ. Καίτη Αλεξοπούλου στην εορταστική ομιλία της.

Το τεύχος είναι αφιερωμένο στην ακαδημαϊκό και Συντονίστρια του Τμήματος Ελληνικών του Πανεπιστημίου La Trobe Δρα Μαρία Ηροδότου. Την εκδήλωση παρακολούθησαν αρκετά μέλη του Συνδέσμου, η Πρόξενος της Ελλάδας κ. Ελένη Λιανίδου, προηγούμενοι Πρόεδροι, ιδρυτικά μέλη και ακαδημαϊκοί που συνεργάστηκαν στο παρελθόν με το Σύνδεσμο και τη Μαρία Ηροδότου. Ανάμεσά τους και ο Δρ Χρήστος Φίφης ο οποίος έκανε μια σύντομη αναφορά στο περιεχόμενο του τεύχους 59, ενώ ο κ. Κυριάκος Αμανατίδης (επίτιμος Πρόεδρος του Συνδέσμου) έκανε μια ιστορική αναδρομή στην έκδοση του περιοδικού τα προηγούμενα σαράντα χρόνια.

Continue reading ““Αντίποδες” τεύχος 59″

Η Ανανέωση του Μύθου…

Share

 

Η Ανανέωση του Μύθου στην
‘Τετάρτη Διάσταση’ του Γιάννη Ρίτσου

 

Πιπίνα Δ. Ιωσηφίδου-Elles
Απόσπασμα από την
ανέκδοτη Συλλογή

Κριτικές Μελέτες

Σύντομη εισαγωγή

Η Τετάρτη Διάσταση σχεδιάστηκε από τον Γιάννη Ρίτσο για να συμπεριλάβει τα μακρά ποιήματα τα οποία έγραψε  μετά από το 1956 και ως και το 1972.  Ανάμεσα σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα: Η Σονάτα υπό το Σεληνόφως[1] (1956), Φιλοκτήτης[2] (1965), Ορέστης[3] (1966), Αίας[4] (1969),  Χρυσόθεμις[5] (1970), Ελένη[6] (1970) και Η επιστροφή της Ιφιγένειας[7] (1972).  Ανάμεσά σε ετούτα τα αριστουργήματα διακρίνεται η Σονάτα υπό το Σεληνόφως, καθώς σε ετούτο, δε χρησιμοποιείται επεκτατικά ένας συγκεκριμένος μύθος, όπως συμβαίνει στα άλλα ποιήματα[8] της αυτής συλλογής του. Υπό το πρίσμα αυτό, το συγκεκριμένο ποίημα επιδέχεται διάφορες ερμηνείες[9].

Χαρακτηριστικά των ποιημάτων της συλλογής, Τέταρτη Διάσταση

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των ποιημάτων της Τέταρτης Διάστασης  είναι η αξιοποίηση αρχέτυπων αρχαιοελληνικών μύθων και των ηρώων τους, με τρόπο ώστε ετούτα τα ποιήματα να παρουσιάζουν τρισδιάστατο χαρακτήρα, δηλαδή: τον αυτοβιογραφικό, το μυθικό και τον ιστορικό. Μέσα από τον πολύσημο χαρακτήρα τους, ο ποιητής εκφράζει την αγωνία, την πικρία, το πάθος του για τη ζωή, τον φόβο του Θανάτου και την αποδοχή του, την αγανάκτηση, το θυμό, την απογοήτευση, την ευθύνη έναντι του εαυτού του και τους άλλους, τον απολογισμό των πράξεων στο παρελθόν, την ελευθερία, την υποκρισία, τον έρωτα, την ομορφιά, την ευτυχία, το γήρας, την μοναξιά, την ματαιότητα, στοιχεία που επίσης συμβάλλουν  στο γενικό τίτλο της συλλογής: Τέταρτη Διάσταση. Η πολύτροπη διαδικασία και η τεχνική των διαφορετικών επιπέδων στα οποία κινούνται οι  ήρωες και των καταστάσεων όπου αυτοί ενεργοποιούνται,  αποτελούν στοιχεία που ευφυώς υιοθετούμενα από  τον Ρίτσο, καθιστούν το περιεχόμενο της συλλογής  του, διαχρονικό.

Continue reading “Η Ανανέωση του Μύθου…”