Αγία Μακρίνα

Ιερός Ναός Αγίας Μακρίνας

Ιερός Ναός Αγίας Μακρίνας
Αξός – Χασάνκιοϊ
Καππαδοκίας

Προλογικά και άλλα τινά

Έχουν γραφεί αρκετά και έχουν ειπωθεί περισσότερα για τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην περιοχή της Καππαδοκίας.  Αλήθειες μα και υπερβολές στηριγμένες στα «τοπικά» και την ιδιοσυγκρασία του ντόπιου στοιχείου που με αυτόν τον τρόπο ή καλύτερα με τέτοιους τρόπους πρόβαλε τα δικά του, που ήταν «σπουδαιότερα και καλύτερα».

Ανθρώπινη αδυναμία; Ίσως. Προτέρημα της φυλής μας; Μπορεί

Πάντως είναι αληθές πως στην περιοχή της Καππαδοκίας- Ανατολής ανδρώθηκε ο χριστιανισμός. Μια πληθώρα μαρτύρων- αγίων επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Από εκεί κατάγονται ή εκεί δραστηριοποιήθηκαν οι τρεις Ιεράρχες, ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Μελέτιος, ο Άγιος Χαραλάμπης κ.α.

Αληθές επίσης πως εκεί ο επισκέπτης του χώρου μένει έκπληκτος με τον τεράστιο αριθμό των εκκλησιών …μεγάλων, μικρών, παντός ναοδομικού ρυθμού, βραχοεκκλησιές, υπόγειες…εξαιρετικά δείγματα μιας άλλης εποχής, ενός άλλου πολιτισμού, μιας άλλης νοοτροπίας.

Σε μια περιοχή τόσο μακρινή και απομονωμένη από όλα τα κέντρα, εθνικά και μη,  χριστιανικές νησίδες έλαμπαν στην απεραντοσύνη του μουσουλμανικού κόσμου.

Ελληνικές κοινότητες, κάπου στην Ανατολία, ανάμεσα σε βουνά και λαγκάδια, με την κάθε μετακίνηση-επικοινωνία να αποτελεί ένα πραγματικό άθλο. [1]

Να συμφωνήσουμε επίσης πως τούτες οι  σπάνιες κατασκευές, αριστουργήματα του είδους,  παρόλες τις όποιες αρνητικές ανθρώπινες «παρεμβάσεις», διατηρούν ακόμα πολλά στοιχεία του μεγαλείου τους και προκαλούν ίσαμε σήμερα το δέος και τον θαυμασμό ειδικών και μη.

Πρόκειται για ανθρώπινες κατασκευές που δεν δικαιολογούνται ούτε από την πληθυσμιακή πυκνότητα, μα ούτε φυσικά και από την οικονομική κατάσταση.[2] Βλέπετε μιλάμε μεν για την αγιοτόκο Καππαδοκία, αλλά για μια περιοχή «άξυλο», φτωχότατη, με λίγα σχετικά χωριά στα βάθη της Ανατολίας και ανάμεσα σε διαφορετικό και σε κάθε περίπτωση όχι και τόσο φιλικό θρησκευτικό περιβάλλον.

Ιδιαίτερα, μάλιστα και προσθετικά, όταν το  καύχημα των κατοίκων της περιοχής, περί υπάρξεως τριών χιλιάδων πεντακοσίων εκκλησιών παντός τύπου, αποτελεί περίπου θέσφατο. Βεβαίως, αριθμός που  κρίνεται  μάλλον υπερβολικός μιας και δεν είναι δυνατόν με τίποτε να επιβεβαιωθεί. Εξάλλου  τα χωριά του Καππαδοκικού χώρου, νησίδες στην απέραντη Οθωμανική αυτοκρατορία δεν υπερέβαιναν τα ογδόντα και σε κάθε περίπτωση με τις λοιπές αποικίες όχι πάνω από εκατό.

Εδώ λοιπόν θα μπορούσαν να τεθούν ορισμένα ερωτήματα, ιδιαίτερα στον επισκέπτη του χώρου, που στο Ντερίνκουγιου, τη Μαλακοπή δηλαδή, επισκέπτεται  την εκκλησιά των Αγίων Θεοδώρων που είναι τεράστια, βλέπει τους Ταξιάρχες, σήμερα τζαμί, εξίσου μεγάλη εκκλησιά…και καμιά δεκαριά άλλες μικρότερης κατασκευής και προβληματίζεται στο γιατί, ιδιαίτερα μάλιστα, όταν πληροφορείται πως σε τούτη η κοινότητα ποτέ ο χριστιανικός πληθυσμός δεν υπερέβαινε τις δυο χιλιάδες πεντακόσιες ψυχές.

Το ίδιο λίγο πολύ συνέβαινε σχεδόν σε όλες τις κοινότητες.

Στο Χασάν Κιόϊ, για παράδειγμα, έχουμε την Αγία Μακρίνα, που στο όνομα και τη μνήμη της οι κάτοικοι ανήγειραν μεγαλόπρεπη εκκλησιά, κοντά σε μια πληθώρα άλλων μικρότερων. Με μια υποσημείωση για τον αναγνώστη: ποτέ ο χριστιανικός πληθυσμός δεν υπερέβη τις τριακόσιες οικογένειες.

Η ιστορική αναψηλάφηση των γεγονότων της κατασκευής και δημιουργίας των εκκλησιαστικών κτισμάτων της περιοχής φέρνει  άμεσα δυο ερωτήματα που περιμένουν απάντηση.

Πρώτον, γιατί τέτοιες κατασκευές οι οποίες θα αφαίμαζαν οικονομικά τον πληθυσμό και δεύτερον, πότε τοποθετείται η έναρξη των κατασκευών αυτών στον Καππαδοκικό χώρο.

Ξεκινώντας από το δεύτερο μπορούμε εύκολα να απαντήσουμε και στο πρώτο.

Κι εδώ η απάντηση είναι μάλλον εύκολη, Αρκεί μια απλή παράθεση ορισμένων ιστορικών στοιχείων.

Στα πλαίσια, λοιπόν, μιας προσπάθειας φιλελευθεροποίησης του οθωμανικού καθεστώτος, εξαιτίας της πίεσης των ευρωπαϊκών δυνάμεων[3], αλλά και εξ ανάγκης

διατήρησης του πολιτικού status quo των κυρίαρχων ομάδων[4], εξεδόθησαν δυο πραγματικά φιλελεύθερα διατάγματα-νόμοι, πάνω στα οποία ή με βάση τα οποία προέκυψαν θαύματα σε διαφόρους πολιτιστικούς και όχι μόνο, τομείς των μη μουσουλμανικών πληθυσμών της αυτοκρατορίας. Κάποιος φρέσκος αέρας δημιουργίας,  ανοίγματα ελευθερίας, νέες κουλτούρες, στερεότυπα, ήθη και έθιμα…

Πρόκειται λοιπόν για :

1-το Χάττι Σερίφ του Gulhane, που δημοσιεύθηκε το 1839 επί σουλτάνου Abdul Mecid και

2-το Χάττι Χουμαγιούμ, που δημοσιεύθηκε στις 18-2-1856 επί σουλτάνου Mahmut B Διατάγματα που μεταξύ των άλλων προέβλεπαν:

-τη θρησκευτική ελευθερία

-τη δυνατότητα να επισκευάζουν ελεύθερα οι μη μουσουλμανικές κοινότητες  και χωρίς περιορισμούς τα δικά τους θρησκευτικά κτήρια.

-τη δυνατότητα να κτίσουν νέες εκκλησιές χωρίς πολλές γραφειοκρατικές διαδικασίες

-καταργούσε κάθε είδους διάκριση που στηριζότανε στη θρησκεία.[5]

Ξαφνικά λοιπόν και ενώ μέχρι τότε υπήρχαν τα χίλια μύρια εμπόδια για την απρόσκοπτη εκτέλεση των θρησκευτικών καθηκόντων, ιδιαίτερα στον τομέα της συντήρησης των εκκλησιαστικών κτηρίων και ναοδομίας, βρέθηκαν σε συνθήκες «απόλυτης»   θρησκευτικής ελευθερίας.

Βεβαίως όλα τα παραπάνω από μόνα τους δεν μπορούν να εξηγήσουν επαρκώς τούτο το φαινόμενο, αν δεν ληφθούν υπόψη και οι άλλες παράμετροι, μικρότερες είναι αλήθεια. Ο λόγος αφορά το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα και η προαναφερθείσα απομόνωση του χώρου. Σημαντικότατα και τα δυο για να περιχαρακώσουν αφενός μεν τις μάζες, αλλά και να τις οδηγήσουν σε δημιουργικές πράξεις αυτοσυντήρησης. Διότι, ναι μεν καλός ο μουσουλμάνος συμπολίτης, αλλά σε στιγμές δύσκολες η επιθετικότητά του ήταν γνωστή, μα και δοκιμασμένη. Και βεβαίως οι περισσότεροι εξ αυτών μνημόνευαν και επιθυμούσαν τη σκέπη και την ευλογία τοπικών αγίων, πίστευαν στην Παναγιά και τον Χριστό, αλλά…αλλά δεν επιτρεπότανε η ανέγερση των κωδωνοστασίων και όταν «ήρθη» η σχετική απαγόρευση δεν θα έπρεπε να είναι υψηλότερα από τους παρακείμενους μιναρέδες. Εξάλλου μέχρι και τότε, την έκδοση των διαταγμάτων δηλαδή, η μαρτυρία του χριστιανού ήτανε πάντοτε σε δεύτερη μοίρα από την όμοια του μουσουλμάνου…

Έτσι, ως μια πράξη αυτοσυντήρησης, αρχικά, οι χριστιανικές κοινότητες περιχαρακώνονται γύρω από τους τοπικούς ηγέτες τους, τους ναούς τους, με αισθήματα προσδοκίας για περαιτέρω προστασία μιας και αποτελούσαν πια ενιαία και μεγάλη ομάδα. Ελλόχευε η ελπίδα και η προσμονή από το Θεό για μακροημέρευση, καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, προστασία…

Επιπλέον και κάτι το ιδιαίτερα ξεχωριστό.

Ο χώρος της Καππαδοκίας από τα μέσα του 17ου αιώνα υφίσταται μια τρομακτική  αφαίμαξη του  ενεργού δυναμικού της. Φυσικά εξαιτίας της αδυναμίας των μαζών να συντηρηθούν από την άγονη γη, τις σχετικές παντοειδείς πιέσεις τις οποίες δεν μπορούσαν πια να ανεχτούν, ο νέος τρόπος ζωής και οι σχετικοί μύθοι για τα αστικά κέντρα, Πόλη, Σμύρνη, Μερσίνα που δίνανε ζωή, άφθονο χρήμα, απόλυτη ελευθερία.

Νέοι λοιπόν από όλα τα χωριά ξεκινούσαν το ταξίδι της ελπίδας, φθάνανε στους «ευλογημένους» τόπους και άρχιζαν τη δημιουργική τους πορεία. Με ότι αυτό μπορούσε να σημαίνει με ή σε κάθε περίπτωση. Και κάτι ακόμα ισχυρό έως ιερό.

Ποτέ δεν ξεχνούσανε την ιδιαίτερή τους γενέτειρα, το μακρινό χωριό τους. Την υπόσχεση στον εαυτό τους και τους δικούς τους ανθρώπους, πως όχι μόνο θα προκόψουν, αλλά κυρίως θα βοηθήσουν αυτούς και το χωριό τους. Και εκεί κατά την άποψή μας βρίσκεται το μεγάλο μυστικό, η απάντηση, αν θέλετε, στα αρχικά ερωτήματα.

Μετανάστες οικονομικοί, οργανωμένοι σε συλλόγους και αδελφότητες μάζευαν τα «φακούδια» και τα έστελναν στα χωριά τους, ως ευεργέτες πια,  για την ανέγερση και συντήρηση των εκκλησιών και των σχολειών τους σε μια «επίδειξη» ευγενούς άμιλλας για το ποια αδελφότητα θα μπορούσε να φτιάξει το πλέον επιβλητικό κτήριο…[6]

Πράξεις οι οποίες είναι καταγεγραμμένες όχι μόνο στους οικείους κώδικες των κοινοτήτων, αλλά και στην υπάρχουσα βιβλιογραφία του χώρου, που βρίθει από τέτοιες καταγραφές.

Εννοείται πως εδώ εμφιλοχωρεί πια και το τοπικό στοιχείο, ένας «θετικός» ανταγωνισμός, χαρακτηριστικό φυσικά της δικής μας ράτσας. Διότι άλλο να είσαι Φλογητιανός, διαφορετικό Μαλακοπίτης και κάτι εξαιρετικό αν είσαι Αξενός.

Αποτέλεσμα.

Όλα αυτά τα υπέροχα κτήρια, οι ναοί και τα σχολειά που ξεπετάχτηκαν από τα μέσα του 19ου αιώνα με αστραπιαίους ρυθμούς, [7]διότι όλες οι προϋποθέσεις δημιουργίας τούτων υπήρχαν και μάλιστα σε υπερθετικό βαθμό. Άφθονα χρήματα, απόλυτη ελευθερία, αλλά και η πίστη.

Κυρίως πίστη, που κινεί μεν τα βουνά, αλλά βοηθά τα μάλα στην ανέγερση των σχετικών εκκλησιαστικών κτηρίων.

Διότι το 1844 στο Μιστί  οι κάτοικοί του με τη βοήθεια της αδελφότητάς τους στην Πόλη ανεγείρουν το θαυμάσιο δωδεκάτρουλλο ναό του Αγίου Βλάσιου, στα Ζήλα το 1841 τους Δώδεκα Αποστόλους, στα Ποτάμια την Κοίμηση της Παναγιάς το 1840, στα Γούρδουνα τη Μεταμόρφωση του Σωτήρα το 1846 και άλλα πολλά…

Συμπερασματικά, θα λέγαμε πως με τα προαναφερθέντα διατάγματα, σε άριστο συνδυασμό  με τις κατάλληλες εξωτερικές συνθήκες που επικρατούσαν, συνέβαλαν αποφασιστικά στην περαιτέρω απελευθέρωση του καταπιεσμένου θρησκευτικού συναισθήματος με αποτέλεσμα τη δημιουργία των θαυμαστών τούτων ναών.

Κωνσταντίνος Νίγδελης – Ιορδάνα Χατζηισαάκ

[1] Σημ: Για να αντιληφθεί ο αναγνώστης την επικρατούσα κατάσταση θα πρέπει να γνωρίζει πως η Καππαδοκία  ήταν άγνωστη στις πληθυσμιακές μάζες της Ελλάδας.  Η γνώση μα και οι πληροφορίες για τον χώρο αρχίζουν λίγο μετά τις αρχές του 19ου αιώνα. Ο απλός, για παράδειγμα,  Αθηναίος αντιλαμβανόταν πως κάπου μακριά στα πέρατα του Οθωμανικού κράτους υπήρχαν κάποιοι «Ανατολίτες», οι «(Γ)καραμαλήδες» που ναι μεν ήταν Έλληνες και χριστιανοί, αλλά ταυτόχρονα χρησιμοποιούσαν μια περίεργη γλώσσα.Και συμπληρώνονταν  οι  εικόνες περί του χώρου με την παρουσίαση ενός σπαρταριστού τύπου Καραμανλή και δη ως ηθογραφικού και ιστορικού  γρίφου, αλλά και οι σχετικές του γνώσεις με πονήματα του τύπου «Περί των τρωγλοδυτών της Καππαδοκίας». Με χαρακτηριστικότατο αυτό του  μητροπολίτη Ικονίου, μετέπειτα πατριάρχη Κυρίλλου, που φέρει τον διακριτικό τίτλο «Ιστορική περιγραφή του εν Βιέννη  προεκδοθέντος χωρογραφικού πίνακος της μεγάλης αρχισατραπείας Ικονίου»  και γράφτηκε μεν το 1815,  σχολιάσθηκε δε  το 1884 στο περιοδικό του « Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου» ως «λίαν περίεργον δια τας τοπογραφικάς ειδήσεις». Και όλα αυτά σχεδόν μέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα,   όπου σταδιακά «ανακαλύπτεται» ο χώρος, για να αποτελέσει λίγο μετά τμήμα του αλύτρωτου Ελληνισμού, χαρακτηριζομένος  ως «πρώτη πατρίδα της Ελληνικής φυλής».Πρβ:   Ι. Η. Καλφόγλους, Ιστορική Γεωγραφία της Μικρασιατικής Χερσονήσου,  Κ.Μ.Σ  Αθήνα 2002,  σ. 13, «…οι απόφοιτοι των σχολείων γνωρίζουν την Ιαπωνία, την Ν. Ολλανδία, σε ποια παραφυάδα φυλής υπάγονται οι κάτοικοι κάποιου νησιού της Πολυνησίας και …αγνοούν τον μικρασιατικό χώρο».Πρβ. Αναγνωστάκης – Μπαλτά, Η Καππαδοκία των ζώντων μνημείων, Εκδ. Πορεία, Αθήνα  1990σ. 14, « Και αν μεν όλα ετούτα συμβαίνανε στο πρόσφατο παρελθόν, μπορεί κανείς εύκολα να φανταστεί το απώτερο, όπου η Καππαδοκία στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού αντιπροσώπευε μόνο κάποιες ορθόδοξες κυρίως πληθυσμιακές μάζες με εξαιρετικά περίεργους αγιολογικούς θρύλους».
[2] Γ.  Μαυροχαλυβίδης, Η Αξός της Καππαδοκίας, Αθήνα Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (Κ.Μ.Σ.) Αθήνα 1990 τ. Α σ. 13 «Και μόνο εποχή θρησκευτικού παροξυσμού μπορούσε να φέρει σε φως τέτοια έργα δυσανάλογα με τις υλικές δυνάμεις των φτωχών χωριών, αλλά και αταίριαστα, μπορεί να πει κανείς με το περιβάλλον. Η παραφωνία κτυπητή. Ναοί μεγαλόπρεποι, τεράστιοι, επιβλητικοί δίπλα σε πλινθόκτιστα χαμόσπιτα»
[3] Σημ: Ο τσάρος Νικόλαος Α στα πλαίσια της επεκτατικής πολιτικής που είχε χαράξει η Μ. Αικατερίνη απέβλεπε αφενός μεν στον διαμελισμό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αλλά αφετέρου αξίωνε να να αναγνωριστεί, ιδιαίτερα μετά τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) ως προστάτης όλων των ορθοδόξων κατοίκων τα αυτοκρατορίας…
[4] Σημ: Αρκετοί ήταν οι νεωτεριστές που τοποθέτησαν τη σφραγίδα τους στην ανανέωση της αυτοκρατορίας. Μεταξύ αυτών οι: Ρεσίντ Πασά, Ααλή Πασάς, Μιντχάτ πασά…Όλοι τους πίστευαν  πως μπορούσε να κυβερνηθεί η ετερογενής αυτοκρατορίας μόνον εάν υπήρχε ισότητα ανάμεσα στις διαφορετικές θρησκευτικές ομάδες.
[5] Ζ.  Ζέμπη, Το βιλαέτι Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων, Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη 1998, σ. 19
[6] Συνέντευξη Δ. Χατζηισαάκ, Κέντρο Ιστορίας Δήμου Συκεών, Φ. 12, α.α.51
«Εμείς είχαμε δυο καλές οργανώσεις. Έτσι έλεγε ο παππούς. Της “αδελφότητα των ΠαιδίωνΑξού” και της  “Αγίας Μακρίνας”»
Σημ: Σύμφωνα με τους ερευνητές του χώρου, Γ Μαυροχαλυβίδη, Σ. Φαρασόπουλο κ.α. πρόκειται για την ίδια αδελφότητα που ιδρύθηκε το 1895, ατόνησε για ένα χρονικό διάστημα και ανασυστήθηκε με έδρα στο Ικόνιο
[7] Σημ: Αξιοσημείωτο γεγονός αποδεικνυόμενο από τις σχετικές ημερομηνίες κατασκευής. Όπως παρατίθεται στο σχετικό κεφάλαιο για την υπό έρευνα εκκλησία μεταξύ της αδείας ανακατασκευής και πέρατος υπήρξε χρονικό διάστημα μόνο τριών ετών.

Παρόμοια άρθρα:

  1. Κλήδονας Β' (29/07/2014)
    Κυρίαρχο στοιχείο της εθιμικής πρακτικής, στο διάβα του χρόνου, σε όλες τις κοινότητες του χώρου, ήταν η δια της μαντικής εκπλήρωση – ικανοποίηση του από αιώνων επιθυμητού της ανθρώπινης υπάρξεως: της πρόβλεψης του μέλλοντος. Ιδιαίτερα μάλιστα του ασθενούς φύλου, που ναι μεν το «πίστευε- έβλεπε- επιδίωκε» αλλά ταυτόχρονα, κατά «βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος», το θεωρούσε και ως μια ικανή διέξοδο από την πλήξη της καθημερινότητας.
  2. Κλήδονας Α' (27/07/2014)
    Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη, καταγραφή και παρουσίαση της πανάρχαιας εθιμικής πρακτικής του ΚΛΗΔOΝΑ στον χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής και ιδιαίτερα στην περιοχή της Καππαδοκίας, που τον ανιχνεύουμε και υπό την ονομασία βαρτουβάρια.
  3. Συνεδριο 24-25 Μαϊου (08/05/2013)
    Καππαδοκια - Χναρια ΕλληνοΧριστιανικου Πολιτισμου Open publication - F
  4. Λιμνά Καππαδοκίας (06/10/2012)
    Φωτογραφικό υλικό και χάρτης Λιμνών Καππαδοκίας που δείχνει σημαντικές περιοχές του χώρου.
  5. Ο Γαρδάς (σημερινή ονομασία Kavakli) (26/10/2011)
    Ο Γαρδάς (στο στρατιωτικό χάρτη σημειώνεται Γαρδάν) ήταν το χωριό των σταφυλιών, των πεπονιών και των ορτυκιών. Βρίσκεται 7 χλμ. νοτιοδυτικά του Τσεκμετζέ (Άθυρα). Από την Κωνσταντινούπολη απέχει 35 χλμ. και από το πλησιέστερο χωριό, την Αρσού, 3 χλμ.. Ο δρόμος από το Γαρδά προς τον Τσεκμετζέ περνούσε μέσα από την Αρσού. Η θάλασσα βρίσκεται κοντά στο Γαρδά, στα 2 χλμ., όμως δε φαίνεται από το χωριό, γιατί μεσολαβεί ένας λόφος κατάφυτος από πεύκα και οπωροφόρα δένδρα.
  6. Οι μαχαλάδες στα Λιμνά Καππαδοκίας (08/10/2011)
    Ολόκληρα σόγια μένοντας στην ίδια γειτονιά και πολλαπλασιαζόμενα έδιδαν στην περιοχή – μαχαλά την ονομασία του επιθέτου τους π.χ. μαχαλάς Νιγδέλογλου, μαχαλάς Τογιάν… Φυσικά στο διάβα του χρόνου επεκράτησαν πολλαπλά κριτήρια ή και σκοπιμότητες συνδεόμενες με την αποκλειστικότητα της περιοχής, τα όριά της, τις αναπτυσσόμενες δυναμικές, τις διάφορες παραγωγές…
  7. Αγία Μακρίνα (22/09/2011)
    Έχουν γραφεί αρκετά και έχουν ειπωθεί περισσότερα για τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην περιοχή της Καππαδοκίας. Αλήθειες μα και υπερβολές στηριγμένες στα «τοπικά» και την ιδιοσυγκρασία του ντόπιου στοιχείου που με αυτόν τον τρόπο ή καλύτερα με τέτοιους τρόπους πρόβαλε τα δικά του, που ήταν «σπουδαιότερα και καλύτερα». Ανθρώπινη αδυναμία; Ίσως. Προτέρημα της φυλής μας; Μπορεί
  8. Σινασός Καππαδοκίας (14/09/2011)
    Η Σινασός βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία στην καρδιά της Καππαδοκίας, στην κεντρική Μικρά Ασία. Απέχει 360 περίπου χλμ. νοτιοανατολικά από την Άγκυρα, και 50 περίπου χλμ. νοτιοδυτικά από την Καισάρεια. Το έδαφος της Καππαδοκίας προέρχεται από ηφαιστειακή λάβα του ανενεργού πλέον ηφαιστείου Αργαίον όρος. Η περιοχή είναι γεμάτη με κωνόλιθους διαφόρων σχημάτων που λαξεύτηκαν στη διάρκεια των αιώνων από τον χρόνο, τις καιρικές συνθήκες αλλά και τους ανθρώπους. Κατοικίες, σκήτες, μοναστικά κέντρα, σκαλιστές στα βράχια εκκλησίες με σημαντικές αγιογραφίες...
  9. Χαμιντιέ (12/09/2011)
    Να θυσιάζονται πολύτιμα αγιοκέρια του παγκόσμιου ναού της φύσης για χάρη μιας κοινότητας κάπου εκεί, στην απεραντοσύνη των εκτάσεων της Μικράς Ασίας…Για ένα μικρό, πολύ μικρό οικισμό, κοινότητα…μια από τις τόσες και τόσες και δεν ήτανε και λίγες, πάνω κάτω τρεις χιλιάδες, διασπαρμένες στην απεραντοσύνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας… Και όταν, μάλιστα, δεν υπάρχουν στα σπλάχνα της παλαιά ευρήματα μιας άλλης εποχής…όταν δεν υπήρξε ποτέ σπουδαίο κέντρο, όταν από εκεί δεν ξεπήδησαν εξαιρετικές προσωπικότητες…
  10. Χαλβάντερε (08/09/2011)
    ....Η του Χαλβαδερέ χωρίου νοτιοδυτικώς της Καρβάλης εις απόστασιν 6 περίπου ωρών τουρκόφωνας αριθμούσα περί τας 50 οικογενείας γεωργικάς ημετέρας εστερημένας δυστυχώς παντός αισθήματος ανθρωπίνου εις κατάστασιν κτηνώδη κυριολεκτικώς παρ’ ισαρίθμοις μωαμεθανικαίς. Συνετηρείτο δημοδιδάσκαλος συνδρομή σημαινόντων Καρβαλιωτών... Γενικόν Βασιλικόν Προξενείον - Προς το επί των Εξωτερικών Βασιλικόν Υπουργείον
  11. Αγιομακρυνιώτικα (07/08/2011)
    Στην ιστορική πατρίδα , την Αξό της Καππαδοκίας το πανηγύρι της Αγίας Μακρίνας , αποτελούσε σημείο αναφοράς για όλους τους Καππαδόκες. Πλήθος κόσμου συνέρρεε, για να προσκυνήσει το άγιο λείψανο της , που βρίσκονταν σε ξεχωριστό ναύδριο ,δίπλα στο ναό και να διασκεδάσουν με τους < < μεγάλους χορούς >> στον αύλιο χώρο του ναού. Χιλιάδες ευλαβείς προσκυνητές όχι μονάχα από τις γύρω κοντινές κοινότητες (Λιμνά, Μιστί , Τροχό, Τσαρικλί , κτλ ) αλλά και από τα ποιο απόμακρα ελληνικά χωριά , ακόμα και Οθωμανοί, επιδίωκαν εκείνες τις μέρες να βρίσκονται στην Αξό.
  12. Το έθιμο Γιολούχ στο Μιτσί της Καππαδοκίας (30/07/2011)
    Στο Μιστί, την Αξό, το Τσαρικλί τα Λιμνά, και στην ευρύτερη περιοχή της Καππαδοκίας υπήρχε το έθιμο του Γιολούχ . Ένα έθιμο που γινόταν με τρόπο απαρέγκλιτα τελετουργικό διατηρώντας την συνήθεια ο πατέρας του γαμπρού να δίνει μπαχτσίσι ( 2 με 3 λίρες, διάφορα οικόσιτα ζώα ) για να επισφραγίσει το αρραβώνα του γιού του με την κόρη. Εφόσον λοιπόν κατάληγαν στο οριστικό μπαχτσίσι , το οποίο ονομαζόταν Γιολούχ γινόταν γλέντι ανάμεσα στα σόγια των νέων.Οι δυο νέοι πλέον θεωρούνταν ...
  13. Το ταντούρ στην Καππαδοκία (09/07/2011)
    Απαραίτητο στοιχείο στο προσφυγόσπιτο κάθε καραμανλίδικης οικογένειας ήταν το ταντούρ. Σημείο συγκέντρωσης της οικογένειας. Η θερμάστρα του σπιτιού αλλά και ο φούρνος ταυτόχρονα. Μια συνήθεια που έφεραν οι πρόσφυγες απ’ την Καππαδοκία. Για τα ταντούρια στα προσφυγόσπιτα μας έδωσε πληροφορίες η κ. Οσία Εδιάρογλου.
  14. Απλά και Πληροφοριακά (06/05/2011)
    Μερικές πληροφορίες λοιπόν για το μετρικό σύστημα της περιοχής, αλλά και μερικές ενδεικτικές τιμές, όπως τις βρήκαμε από καταγραφές στην προαναφερομένη βιβλιογραφία του χώρου… Να σημειώσουμε πως για το ίδιο πράγμα υπάρχει μια ποικιλία ονομάτων, κάτι που είναι αρκούντως γνωστό, μιας και στην περιοχή υπήρχαν τέσσερα γλωσσικά συστήματα με αρκετές παραλλαγές.
  15. Κληρονομικό δίκαιο (03/05/2011)
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  16. Ωφέλιμα και χρήσιμα (30/04/2011)
    Η γιαγά Δευτερίνα, ο Θεός να τη συχωρνά, πάντοτε μας προέτρεπε να τρώμε χόρτα, πολλά μάλιστα, γιατί «είναι του Θεού και κάνουν καλό…». Το γιατί μάλλον δεν το ήξερε, έτσι είχε ακούσει και έτσι έλεγε. Το ίδιο και η θεία μου η Δέσποινα. Αυτή μάλιστα επέμενε πως τα σκόρδα είναι ένα κι ένα για γερό οργανισμό, «σκοτώνουν» μάλιστα το κακό. Ιδιαίτερα το τελευταίο δεν το γνωρίζω, πάντως εκείνο που ξέρω είναι πως κάποτε θέλοντας να αναζωογονηθώ κατά τις προτροπές της, μάλλον ανέδυα οσμές απωθητικές, έστω και μετά από ένα καλό πλύσιμο των οδόντων.
  17. Με μια πρώτη ματιά στη χώρα των αντιθέσεων (27/04/2011)
    Όσο και αν φαίνεται αρκούντως παράξενο η Καππαδοκία ήταν η χώρα των μεγάλων αντιθέσεων ακόμα και στα περί την ιατρική θέματα. Από το ένα σημείο ίσαμε το άλλο. Με φωτεινά παραδείγματα, πρότυπα μίμησης, αλλά και περιπτώσεις που προκαλούσαν θυμηδία έως και θλίψη περισσή.
  18. Ιατρική, θρησκεία και μουσουλμανικό στοιχείο (27/04/2011)
    Ένα πραγματικά από τα πλέον ενδιαφέροντα πεδία έρευνας τούτης της μελέτης είναι και η ιατρική σε σχέση με τη θρησκευτικότητα του μουσουλμανικού κόσμου. Ενός κόσμου που συνοικούσε για χρόνια πολλά με το αντίστοιχο χριστιανικό, μέσα σ’ ένα περίεργο πλέγμα σχέσεων διαμορφωμένο στο διάβα του χρόνου. Με όλους τους ερευνητές μάλιστα να συμφωνούν.
  19. Ιατρική και θρησκεία… β' (26/04/2011)
    Στην κατ’ επανάληψη σχολιαζόμενη σύνδεση-ανάμειξη της θρησκείας με την ιατρική υπήρχε (ει) επιπλέον κάτι ακόμα χαρακτηριστικότερο και ίσως επιεικώς υπερβολικό. Η ταυτοποίηση κάποιων αγίων με τη θεραπεία συγκεκριμένων παθήσεων,[1]συχνά μάλιστα με αλληλοεπικαλύψεις. Απότοκα φυσικά μιας κατανοητής θρησκοληψίας, τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Σε μια στενή σχέση μεταξύ θρησκείας και ιατρικής που η έναρξή της άρχιζε από τα πολύ παλιά. Όπου στη μακριά του διαδρομή το ανθρώπινο γένος ανέθετε στο αυτό άτομο την ιατρική, παράλληλα με την πνευματική εξουσία…
  20. Ιατρική και θρησκεία... α' (26/04/2011)
    Είναι γεγονός πως έχουν γραφεί πολλά, μα έχουν ειπωθεί περισσότερα. Για την επίδραση της θρησκείας στα ιατρικά δρώμενα με τους εκπροσώπους της ή και για να είμαστε δικαιότεροι, για τις διάφορες καταλυτικές παρεμβάσεις σε τέτοια ζητήματα στο διάβα του χρόνου. Στη διαμορφωθείσα κατάσταση, το εθιμικό ιατρικό δίκαιο, τις απαγορεύσεις, και τα πρέπει…

<ΙΣΩΣ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ