Γιώργος Σεφέρης – Σύντομη Ανασκόπηση

Share

γράφει ο http://zaphiro.ch/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597250981.3911099433898925781250 Μανώλης Αλυγιζάκης*

Ο Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) αναμφισβήτητα ένας από τους γίγαντες της ελληνικής λογοτεχνίας και βραβευμένος με το Νόμπελ λογοτεχνίας το έτος 1963 κατάγεται από οικογένεια καλλιτεχνών. Ο πατέρας του ακαδημαϊκός, ο αδερφός του ποιητής, η αδερφή του ποιήτρια τον επηρέασαν θετικά και συνέβαλαν στη δημιουργική του ροπή που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 και κράτησε σαράντα χρόνια μέχρι το θάνατό του.

Παρ’ όλο που η ποίησή του επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό απ’ την Κρητική λογοτεχνία του 16ου και 17ου αιώνα και τη δημιουργική χρήση της ελληνικής γλώσσας της εποχής εκείνης η ποίησή του διαφέρει απ’ την Κρητική στον τρόπο που χρησιμοποιεί τις διάφορες εικόνες, τους ήρωες και τους μύθους που προέρχονται απ’ την αρχαία Ελλάδα. Αν παρατηρήσει κανείς τον  Κωστή Παλαμά που αναφέρεται στην αντίθεση ανάμεσα στην αρχαία Ελλάδα «τους ανθρώπους των λειψάνων» που δέσποζαν στους ναούς και στα ελαιόφυτα της Αττικής και στο σύγχρονο λαό που «έρπεται αργά σαν κάμπια πάνω στο λευκό λουλούδι» ή τον Κωνσταντίνο Καβάφη που φέρνει στη μνήμη, ίσως ειρωνικά, ίσως ερωτικά, κάποια σκηνή απ’ την  αρχαία Αλεξάνδρεια ή τον Άγγελο Σικελιανό που ονειρεύεται να ξαναεγκαθυδρίσει ολόκληρο το πάνθεο των αρχαίων θεών και να γίνει ιεροφάντης των μυστηρίων ή το Γιώργο Σεφέρη που ψάχνει  με το Βασιλιά της Ασίνης τον σημαντικό ήρωα που πάλεψε με άλλους ήρωες κι ανακαλύπτει το ασήμαντο κενό της σύγχρονης ύπαρξης, ό,τι και να `ναι αυτό ο αρχαίος κόσμος μ’ όλες του τις πτυχές απορροφά τη φαντασία των σύγχοονων ποιητών ακατάπαυστα. Αυτή η ολοκληρωτική μέριμνα είναι καθ’ όλα φυσιολογική σε μια χώρα σαν την Ελλάδα που είναι ολόγιομη απ’ την πανάρχαια κληρονομιά αφού όπου κι αν βρεθεί κανείς θα συναντήσει «κομμάτια ζωής που κάποτε ήταν πλήρης». Ο Σεφέρης όπως και πολλοί απ’ τους σύγρονούς του ποιητές έχουν αντλήσει απ’ αυτή την αστέρευτη πηγή του ελληνικού πνεύματος.

Το ποιητικό του έργο δεν θεωρείται μεγάλο σε σύγκριση με εκείνο του Γιάννη Ρίτσου ή ακόμα και με το έργο του Οδυσσέα Ελύτη, κι ο ποιητής μοιάζει συγκρατημένος, υπερεκλεπτυσμένος, φιλοσοφικός σ’ αντίθεση μ’ έναν πηγαίο ποιητή που προκαλεί στιγμιαία διέργεση ή ακόμα και μ’ έναν παιγνιδιάρη λυρικό που δημιουργεί εικόνες και ήχους σαν γάργαρο ποταμάκι που πάντα βιάζεται. Όμοια με πολλούς άλλους της εποχής του η ποίησή του εμπλουτίζεται από τον υπέροχο ελληνικό χώρο, τη γαλανή θάλασσα, τα νησάκια, τα «κρυφά περιγιάλια», τις ολόχρυσες αμμουδιές και πάνω απ’ όλα αυτά την πανάρχαια ομορφιά που αντιπροσωπεύουν τ’ αγάλματα και οι αρχαίοι ναοί. Η αγάπη του κι ο θαυμασμός του για το κάθε τι ελληνικό είναι παντού στο έργο του, ο τόπος άγονος, σκληρός και τιμωρούν, η γυμνή πανωραία ομορφιά, ο ήχος της θάλασσας στο ακρογιάλι των αναμνήσεών του απ’ τη γη των παιδικών του χρόνων, τα ψηλά γρανιτένια βουνά, η παράδοση και ο θρύλος, τα έθιμα κι ο αέναος αγώνας μα κι η καθημερνή πάλη του απλού ανθρώπου για τη βιοπάλη κι η διαιώνιση της ελληνικής γλώσσας  είναι τα στοιχεία που συναντούμε ξανά και ξανά.

Συχνά συναντούμε στους στίχους του δυισμούς: νόστος-θάνατος, στην «Κίχλη», μύθος-ιστορία, στο «Μυθιστόρημα», νόστος-άλγος, στο γνωστό του ‘Γυρισμός του Ξενιτεμένου, όπου ο γυρισμός είναι μια τραυματική εμπειρία για τον ξενιτεμένο που δεν συναντά πια εικόνες της παιδικής του ηλικίας που έχουν εξαφανιστεί και αντικατασταθεί με την καθημερνή μικρότητα.

Κι εδώ συναντούμε ξανά τις εικόνες που συχνά επαναλαμβάνονται στο έργο του οι πέτρες, τα μάρμαρα, τ’ αγάλματα, οι ναοί, εικόνες που συνδέουν τη σύγχρονη Ελλάδα με το δοξασμένο παρελθόν. Αυτές οι αναφορές αντιπροσωπεύουν τη ξακουστή ιστορία που παρ’ όλο που είναι στατική είναι επίσης ένδοξη και άξια θαυμασμού αλλά και ταυτόχρονα νεκρή κι ακίνητη σε αντίθεση με τον αγώνα του ποιητή που προσπαθεί να τα ξαναενώσει τους δυο αυτούς κόσμους μια η προσπάθεια που δεν είναι καθόλου επιτυχής. Αυτές οι εικόνες αναφέρονται στο μυθολογικό και ιστορικό βάρος που ο σύγχρονος Ελληνας υποβαστάζει στους ώμους του.

Κριτικοί βρίσκουν κάποιαν ομοιότητα ανάμεσα στην ποίηση του Σεφέρη και του Έλλιοτ που ο Γιώργος Σεφέρης γνώρισε στο Λονδίνο. Επίσης κριτικοί υποδεικνύουν σημεία όπου το έργο του Σεφέρη διαποτίζεται από την Ευρωπαϊκή απαισιοδοξία της εποχής του μεσοπολέμου, /σώματα που δεν ξέρουν πια πώς ν’ αγαπήσουν/, /ο πανάρχαιος πόνος/ στοιχεία που σκιαγραφούν την ελληνική μοίρα. Αλλά πώς είναι δυνατόν κάποιος που έχει χάσει την πατρική του γη, τον τόπο που γεννήθηκε για πάντα να μη νιώθει απαισιόδοξος; Κι αυτή η εικόνα της απαισιοδοξίας πηγάζει απ’ την επίκαιρη Μικρασιατική τραγωδία του 1922, πρόσφατος πόνος που έζησε ο ποιητής κι όλος ο Ελληνισμός, αυτός ο καημός της Ρωμιοσύνης, ο ολοκάθαρα ελληνικός κάνει τη φωνή του ποιητή να ντύνεται μια ξάστερη ειλικρίνια επηρεασμένη απ’ τον πόλεμο, την καταστροφή, την εξορία-μετανάστευση των ημερών εκείνων. Είναι αυτή η βαθειά επίγνωση του ποιητή, άγνωστη τις περισσότερες φορές για κράτη με λιγόχρονη ιστορία και λιγότερο τραγική από την ιστορία της Ελλάδας, που βοηθά τον ποιητή Σεφέρη και τον οδηγεί στο μελαγχολικό κι απαισιόδοξο τόνο του.

Η Ελληνική μυθολογία παίζει σπουδαίο ρόλο στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, αλλά θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι είναι ένα ξεχωριστό αυτόνομο στοιχείο τη στιγμή που συνυφαίνεται με διάφορους άλλους ιστούς της ελληνικής δημιουργικότητας όπως η παράδοση, η λογοτεχνία κι ο μύθος στοιχεία που είναι σφιχτά δεμένα το ένα με το άλλο στο έργο του κι ο καθένας μπορεί να διαισθανθεί όλο το παρελθόν του ελληνισμού όπως αντιπροσωπεύεται στην ποίηση απ’ την εποχή του Ομήρου μέχρι τη σημερινή εποχή κι είναι ολοφάνερα στην ποίηση του Σεφέρη. Αναμφίβολα όταν κάποιος συλλαμβάνει τον ήχο της πλούσιας παραδοσιακής φωνής που έχει γαλουχηθεί απ’ τους ήχους της εξαίσιας ποίησης των αρχαίων χρόνων γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η φωνή του μεγάλου Σεφέρη είναι επίκαιρη κι ο συναισθηματισμός του ποιητή δεν στέκεται καθόλου μακριά απ’ αυτόν των ποιητών της αρχαίας εποχής και νοσταλγικά εμβαθύνει σε εικόνες του παρελθόντος για να ξεφύγει απ’ την παραζάλη της σημερινής ζωής καθώς το παρελθόν παρουσιάζεται για να φωτίσει τη σύγχρονη εικόνα.

Με την έκδοση του βιβλίου «Μυθιστόρημα», το 1935, που θεωρείται το καλύτερό του έργο, ο ποιητής αφήνει πίσω του την προσκόλησή του σε ποιητικές φόρμες και τεχνικά στοιχεία των προηγούμενων βιβλίων του και καθαρά ελεύθερος δοκιμάζει να εκφράσει τον εσωτερικό του κόσμο με μεγαλύτερη άνεση χαρακτηριστικό ενός ώριμου ποιητή που βρίσκουμε στη δουλειά του ολοκάθαρους τόνους κι εκφράσεις, εικόνες δίχως στολίδια και καλλωπισμούς, τα χρώματα είναι απλά και οι εικόνες αραιότερες. Και σ’ αυτή την ώριμη ποίηση ο Σεφέρης συνδυάζει το ύφος της καθημερινής ομιλίας με το ρυθμό της παραδοσιακής χρήσης της γλώσσας με τρόπο που καταλήγει σε μια αρμονική συνύφανση πυκνότητας του λόγου. Κι υπάρχουν στιγμές που διακρίνουμε σε κάποιο επεισόδιο την ανάπτυξη μιας εικόνας απ’ το τοπικό ή ενδοχωρικό επίπεδο να προεκτείνεται ολοκάθαρα στο παγκόσμιο επίπεδο στοιχείο ωρίμνασης του ποιητή που υπερβαίνει απ’ τον ελληνικό χώρο στον παγκόσμιο.

Αλλά όσο παγκόσμιο είναι το έργο του Σεφέρη άλλο τόσο είναι καθαρά ελληνικό κι η λατρεία του για κάθε τι ελληνικό είναι αναμφισβήτητη, χαρακτηριστικό στοιχείο για όλους όσους έχουν φύγει, ας θυμηθούμε ότι έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του μακριά απ’ την πατρίδα και σχεδόν όλη του τη ζωή μακριά απ’ τον αγαπημενο χώρο των παιδικών του χρόνων τη Σμύρνη. Επίσης είναι γνωστό ότι όλοι όσοι έχουν φύγει απ’ την πατρίδα κουβαλούν πάντα βαθειά στην καρδιά τους τον ελληνικό χώρο, τη γαλανή θάλασσα, τις υπέροχες ακρογιαλιές, τα γραφικά νησάκια, τον απλοϊκό άνθρωπο που πάντα σηκώνει στους ώμους του το βαρύ φορτίο του ένδοξου παρελθόντος και προσπαθεί μερικές φορές ανέλπιδα να συνδυάσει το υπέροχο αρχαίο με το απαισιόδοξο σημερινό στοιχείο που βουτηγμένο στο μοντέρνο τρόπο ζωής του καταναλωτισμού και την απόκτηση υλικών αγαθών παραβλέπει τον πλούτο που του έχουν εμπιστευθεί οι Μοίρες και μετατρέπεται σε μια έννοια παράλογη και άγευστη.

*O Μανώλης Αλυγιζάκης,
είναι Ελληνο-Καναδός ποιητής,
μεταφραστής και συγγραφέας.
www.cantfus.blogspot.com

Aligizakis Manolis

By Aligizakis Manolis

Manolis (Emmanuel Aligizakis) is a Greek-Canadian poet and author. He was recently appointed an honorary instructor and fellow of the International Arts Academy, and awarded a Master’s for the Arts in Literature. He is recognized for his ability to convey images and thoughts in a rich and evocative way that tugs at something deep within the reader. Born in the village of Kolibari on the island of Crete in 1947, he moved with his family at a young age to Thessaloniki and then to Athens, where he received his Bachelor of Arts in Political Sciences from the Panteion University of Athens. After graduation, he served in the armed forces for two years and emigrated to Vancouver in 1973, where he worked as an iron worker, train labourer, taxi driver, and stock broker, and studied English Literature at Simon Fraser University. He has written three novels and numerous collections of poetry, which are steadily being released as published works. His articles, poems and short stories in both Greek and English have appeared in various magazines and newspapers in Canada, United States, Sweden, Hungary, Slovakia, Romania, Australia, and Greece. He now lives in White Rock, where he spends his time writing, gardening, traveling, and heading Libros Libertad, an unorthodox and independent publishing company which he founded in 2006 with the mission of publishing literary books.

Valium Bula Anvisa Distinguished Awards

  • 1st International Poetry Prize for his translation of “George Seferis-Collected Poems”, 2013
  • Master of the Arts in Literature, International Arts Academy, 2013
  • 1st Prize for poetry, 7th Volos poetry Competition, 2012
  • Honorary instructor and fellow, International Arts Academy, 2012
  • 2nd Prize for short story, Interartia festival, 2012
  • 2nd Prize for Poetry, Interartia Festival, 2012
  • 2nd Prize for poetry, Interartia Festival, 2011
  • 3rd prize for short stories, Interartia Festival, 2011

 

Buy Diazepam Xanax Buy Diazepam Europe Books by Manolis

Ubermensch/Υπεράνθρωπος, poetry, Ekstasis Editions, 2013

Mythography, paintings and poetry, Libros Libertad, 2012

Nostos and Algos, poetry, Ekstasis Editions, 2012

http://weiroch.co.uk/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597265990.7234220504760742187500 Vortex, poetry, Libros Libertad, 2011

Buy Valium Australia Online The Circle, novel, Libros Libertad, 2011

Vernal Equinox, poetry, Ekstasis Editions, 2011

Order Valium Online India Opera Bufa, poetry, Libros Libertad, 2010

http://birmingham-dolls.co.uk/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597259871.3497409820556640625000 Vespers, poetry by Manolis paintings by Ken Kirkby, Libros Libertad, 2010

Triptych, poetry, Ekstasis Editions, 2010

Nuances, poetry, Ekstasis Editions, 2009

India Valium Online Rendition, poetry, Libros Libertad, 2009

Buy Diazepam 5 Mg Impulses, poetry, Libros Libertad, 2009

http://blogs.keshokenya.org/2016/06 Troglodytes, poetry, Libros Libertad, 2008

Petros Spathis, novel, Libros Libertad, 2008

El Greco, poetry, Libros Libertad, 2007

Path of Thorns, poetry, Libros Libertad, 2006

Footprints in Sandstone, poetry, Authorhouse, Bloomington, Indiana, 2006

http://bankholidays-2019.co.uk/holidays/in/new-years-day?ajaxCalendar=1 The Orphans - an Anthology, poetry, Authorhouse, Bloomington, Indiana, 2005

http://bassenthwaite-reflections.co.uk/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597401420.2762770652770996093750  

http://birmingham-dolls.co.uk/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597246286.5215480327606201171875  

Buy Diazepam Without Buy Diazepam Online Europe Translations by Manolis

Yannis Ritsos-Selected Poems, Ekstasis Editions, 2013

Cloe and Alexandra-Selected Poems, Libros Libertad, 2013

Buying Valium Online In Canada George Seferis-Collected Poems, Libros Libertad, 2012

http://zaphiro.ch/index.php/2018/11/12/zaphiro-clp-collaboration Yannis Ritsos-Poems, Libros Libertad, 2010 Valium Online Purchase

Valium Online India Constantine P. Cafavy - Poems, Libros Libertad, 2008 Buy Cheap Valium Uk Online

Cavafy-Selected Poems, Ekstasis Editions, 2011

 

Buy Diazepam Fast Delivery  

http://vincenttechblog.com/wp-cron.php?doing_wp_cron=1597241027.3474259376525878906250 Books in other languages

Nostos si Algos, (Romanian) poetry, DELLART, Cluj-Napoca, Romania, 2013

Tolmires Anatasis, (Greek) poetry, GAVRIILIDIS EDITIONS, Athens, Greece, 2013

Filloroes, (Greek ) poetry, ENEKEN PUBLICATIONS, Thessaloniki, Greece, 2013

Earini Isimeria, (Greek) poetry, ENEKEN PUBLICATIONS, Thessaloniki, Greece, 2011

Stratis o Roukounas, (Greek) novel, MAVRIDIS EDITIONS, Athens, Greece, 1981

 

Generic Valium Online Uk Magazines

Canadian Fiction Magazine—Victoria, BC

Pacific Rim Review of Books—Victoria, BC

Canadian Poetry Review—Victoria, BC

Monday Poem, Leaf Press-Lantzville, BC

The Broadkill Review, Milton, Delaware

Ekeken, Thessaloniki, Greece

Envolimon, Beotia, Greece

Annual Literary Review, Athens, Greece

Stigmes, Crete, Greece

Apodimi Krites, Crete, Greece

Patris, Crete, Greece

Nyxta-Mera, Chania, Greece

Wallflowers, Thessaloniki, Greece

Diasporic Literature Spot, Melbourne, Australia

Black Sheep Dances, California, USA

Diasporic Literature Magazine, Melbourne, Australia

Spotlight on the Arts, Surrey, BC

Barnwood, International Poetry Magazine, Seattle, USA

Unrorean, University of Maine, Farmington, Maine, USA

Vakhikon, Athens, Greece

Paremvasi, Kozani, Greece

Szoros Ko, Bratislava, Slovakia

Mediterranean Poetry, Sweden

Apostaktirio, Athens, Greece

Life and Art, Athens, Greece

Logos and Images, Athens, Greece

Contemporary Writers and Thinkers, Athens, Greece

Palinodiae, Athens, Greece

Royal City Poet’s Anthology, 2013, New Westminster, BC, Canada

To parathyro, Paris, France

5 comments

  1. Καλέ μου Μανώλη, νιώθω την ανάγκη να σ’ευχαριστήσω, γι’αυτο το ωραίο κείμενο-αφιέρωση στον μεγάλο μας, Σεφέρη, “το ακρογιάλι”της ψυχής μας!

  2. Αγαπητή Τζένη, σ’ ευχαριστώ πολύ για τα υπέροχα λόγια σου. Χαίρομαι που η σύντομη ανασκόπησή μου σε συγκίνησε. Είναι που έχουμε όλοι εμείς οι ξενιτεμένοι τόση βαθειά αγάπη και θαυμασμό για τα μεγάλα μας πνεύματα και γι αυτό πάντα κάνουμε το παν για να τα προβάλουμε στον κόσμο. Καλό βράδυ από Βανκούβερ.

  3. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΟΥ ΜΑΝΩΛΗ. ΟΠΩΣ ΠΑΝΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ, ΠΟΙΗΤΙΚΟΣ, ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΣ.
    ΜΕ ΥΠΟΛΗΨΗ
    ΑΡΙΣ

  4. Σ’ ευχαριστώ πολύ Άρι, εκτιμώ το λόγο σου γιατί γνωρίζω ότι είναι πάντα ολοκάθαρος! Σε χαιρετώ από το μακρινό Βανκούβερ!

  5. Το καθόλα εμπεριστατωμένο κείμενο αναμοχλεύει διάφορα συναισθήματα… Από θαυμασμό και αγάπη για τον σοβαρό τον αξιόλογο ποιητή και συγγραφέα (έγραψε και κάποιες κριτικές), στη λύπη και μέχρι την οργή ακόμα, για το χαμό της Σμύρνης (εννοείται ότι συμπεριλαμβάνεται η καταστροφή ολάκερης της άλλοτε ελληνικής Ανατόλιας). Να σκεφθεί κανείς ότι το σπίτι του Νομπελίστα Σεφέρη στην Σμύρνη, το έχει μετατρέψει μερικώς, σε καφενέ, Τούρκος, ο οποίος όμως, διατηρεί “και ευτυχώς”, χώρους πίσω από το μαγαζί του όπου υπάρχουν (και όντως τυγχάνουν περιποίησης) πολλά από τα προσωπικά αντικείμενα της οικογενείας των Σεφέρη… χάριν τουρισμού! Δυστυχώς δεν κράτησα ούτε το άρθρο, ούτε τη φωτογραφία… Προσωπικά, ακόμη και τώρα, αισθάνομαι την ωδύνη και τον πόνο της οικογενείας μου (και από τα δύο μέρη) αλλά ιδιαίτερα από την πλευρά της μητέρας μου, που η ζωή τους συμμαδεύτηκε ανεπανόρθωτα από την προσφυγιά του 1922! Και το λέω αυτό μόνο και μόνο για να μιλήσω για το ύφος του Σεφέρη… μου θυμίζει έντονα εκείνο των δικών μου… Όσο και αν είχαν αναρριχηθεί κοινωνικά, υπήρχε μία έντονη θλίψη χαραγμένη στο βλέμμα τους! Η μνήμη των μεγαλυτέρων δεν πέθανε καθώς εμείς τα παιδιά των μωρών τους εκείνη την εποχή, “δεν ξεχνούμε”! Ευχαριστώ για την “αναμόχλευση” ετούτων των αναμνήσεων-μνημόσυνο, και των βαθέων συναισθημάτων!

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *