Περί Ελπίδος

Share

Ένα ρητό του Ηράκλειτου, του τρισμέγιστου και πρώτου των αρχαίων φιλοσόφων, του οποίου ούτε το δέκα επί τοις εκατό των φιλοσοφικών ρήσεων δεν έχουμε στη διάθεσή μας, διδάσκει περισσότερα απ’ ότι έχουμε διδαχτεί μέχρι σήμερα. Και είναι κρίμα το ότι κάθε του λέξη δεν αποτελεί τη δεύτερη φύση μας ή δεν της αποτίνουμε την πρέπουσα σημασία. Μήπως στο “σύγχρονο” αυτό κόσμο αρέσκουμε να πιστεύουμε στη σύμπτωση, στα ευχολόγια, στην τύχη;
Πριν μερικά χρόνια επανέλαβα το ίδιο ρητό σε άρθρο μου, αντιγράφοντας πιστά τον φιλόσοφο και όπως περίμενα δεν υπήρξε αντίδραση από αναγνώστες. Ούτε τώρα δεν αναμένω αντίδραση. Είμαι εξοικιωμένος με το αποτέλεσμα, δεν έχω απαιτήσεις ούτε φρούδες αναμονές. Αλλά πώς μπορώ να κρύβω κάτι που γνωρίζω ότι οπισθοδρομεί την ανθρωπότητα σύμφωνα πάντα με τα προσωπικά μου πιστεύω;

Continue Reading →

“Περί Ψυχής”

Share

Αυτές τις μέρες χρειάστηκε να τα ξεσκονίσω και πάλι εκείνα που είχα διαβάσει στον “Φαίδωνα” του Πλάτωνος καθώς και του Επικούρου “Περί ψυχής”. Έμεινα εντελώς ικανοποιημένος με την ανάγνωση, εκτός από κάποιο βασικό σημείο στο “Φαίδωνα” που δεν συμφωνώ, όχι επειδή είμαι λογικότερος, ή ότι θέλω να αντιτίθεμαι ή ότι επιθυμώ να επιδειχτώ και με κάθε σεβασμό προς τον μέγιστο των μεγίστων φιλόσοφο της αρχαίας Ελλάδας, απλά όμως δεν καταλαβαίνω αυτό το βασικό σημείο στο οποίο στηρίζει ο Πλάτωνας όλη τη θεωρία του περί ψυχής. Άλλωστε ο X. Θεοδωρίδης αναφέρει ότι ο θάνατος είναι κοινό θέμα θρησκείας και φιλοσοφίας και απ’ αυτόν εξουσιάζεται σε μεγάλο βαθμό ο στοχασμός των ανθρώπων. Κατά συνέπεια το ενδιαφέρον μου χτύπησε κόκκινο.

Continue Reading →

Η Ουσία της Αγάπης

Share

Ο Πέρσης ποιητής ‘Saadi’ κάποτε μέσα απ’ την πνευματική του έκσταση, βρέθηκε να περπατά πανευτυχής ανάμεσα σ’ ανθόκηπους του παραδείσου, πλημμυρισμένους από εξωτικά λουλούδια και σπάνια σε ευωδιά κάτασπρα τριαντάφυλλα. Σκέφτηκε να μαζέψει λίγα στην ποδιά του να τα μοιράσει στους φίλους όταν θα γύριζε, αλλά η μυρωδιά τους ήταν τόσο έντονη που τον μέθυσαν πέφτοντας και η ποδιά του μαζί με τα τριαντάφυλλα.

Continue Reading →

Μια καταγραφή δεν αρκεί

Share

Στη συστηματική κι αμίλητη φύση δεν υπάρχει χώρος για ρουσφετολογία, για αδικία αλλά ούτε και για απόδοση δικαιοσύνης όπως τη γνωρίζουμε. Η φύση λειτουργεί ανεξάρτητα, αυτοκυρίαρχα, αυτοπειθαρχημένα κι όποιος δε γνωρίζει τους νόμους της καταλήγει ανέγνωρος και αθέλητος από αυτή, κατά συνέπεια καταδικασμένος στην αφάνεια, στην απομάκρυνση και αργά ή γρήγορα στην εξαφάνιση. Η απόδοση δικαιοσύνης της φύσης είναι το αποτέλεσμα της παραβίασης των κανόνων της. «Ως σκοπός ορίζεται η ζωή σε συμφωνία με τη φύση…» -Ζήνων ο Κιτιεύς.

Continue Reading →

Υγιεινές Επεξηγήσεις

Share

Ο πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, έθετε πρωταρχικά σε κάθε νέο γιατρό ένα ορισμό παράλληλα με τον καθιερωμένο όρκο, ότι: «δεν μπορείς να γίνεις καλός γιατρός χωρίς να είσαι και φιλόσοφος ταυτόχρονα». Γνωρίζομαι ότι ο φιλόσοφος, εκτός την στοχαστική, παρατηρητική, αναλυτική και διανοητική του ευμάθεια, είναι και αυστηρός φυσιοδίφης παράλληλα, που ορθά οι αρχαίοι προγονοί μας τους ονόμαζαν Ιατροφιλόσοφους.

Continue Reading →

Στοχαστικές στιγμές

Share

Τι ευχάριστο πράμα θα ‘ταν να κουβέντιαζε κανείς με κάποιον που έβλεπε τον κόσμο με τα ίδια μάτια, μοιράζοντας μαζί του ατέλειωτες στιγμές χαράς και κωμικοτραγωδίες που σεργιανούν στο κόσμο σήμερα! Μα τέτοιους φίλους πολύ δύσκολα βρίσκει κανείς στη σύντομη ζωή του. Εάν πρέπει να προσέχομε σ’ ότι λέμε για να μη ενοχλούμε τον συνομιλητή μας, τότε καλύτερα να μένουμε μόνοι μας.

Continue Reading →

Η Ανθρώπινη Εξέλιξη

Share

Αναρωτιέται κανείς, γιατί η γνώση είναι πάντα ανεξάντλητη κι αλλάζει όψη τακτικά σαν το καλειδοσκόπιο; «Ποταμοί δις τοίση αυτοίσι ουκ αν εμβαίης, έτερα γαρ επιρρέει ύδατα», λέει ο Ηράκλειτος, δηλαδή, ‘στο ίδιο νερό του ποταμού δεν μπορείς να κολυμπήσεις δυο φορές, διότι καινούργια νερά ρέουν συνεχώς.

Το ίδιο συμβαίνει και με την αναπτυσσόμενη διάνοια, που ποτέ δεν βλέπει τα φαινόμενα ίδια δυο φορές. Την σημερινή άποψη την αντικαθιστά με κάποια καινούργια αύριο και δεν χρειάζεται καμιά ντροπή για την αδιάκοπη προοδευτική του φύση. Ανάπτυξη σημαίνει, ανανέωση το χθεσινό με το καινούργιο σήμερα, διαφορετικά η ψυχή απολιθώνονται με τη στασιμότητα.

Continue Reading →

Σκέψεις και Επιθυμίες

Share

Η μεγαλύτερη επιθυμία της καρδιάς μου δεν είναι να γίνω πλούσιος, ισχυρός, σπουδασμένος, ξακουστός η ακόμη και καλός, αλλά να ακτινοβολώ από ζωντάνια. Θέλω να λαμπoσκορπώ υγεία, αγάπη ενθουσιασμό, πεποίθηση, κουράγιο, γαλήνη και καλή διάθεση.

Μ’ αρέσει να ζω χωρίς κακία, φθόνο, ζήλια, καπρίτσιο, εγωισμό, και να ‘μαι απλός, ήρεμος κι ανοικτός χαρακτήρας. Να ‘μαι καθαρός στο σώμα και στον νου και να εκπέμπω ειλικρίνεια, δικαιοσύνη, κατανόηση και αγάπη στους συνανθρώπους μου.

Continue Reading →

Τι είναι Δύναμις

Share

Αντικρίζοντας κάποτε ένας φίλος του Ισοκράτη ένα ψηλό νέο με μακριά και γεροδεμένα χέρια κοντά στο γυμναστήριο της αρχαίας αγοράς, εξέφρασε τον θαυμασμό του.

-Α…! αυτός είναι ότι πρέπει για να εξελιχθεί σε ιδανικός πυγμάχος με λιγάκι προπόνηση, λέει.
-Συμφωνώ, απαντά ο Ισοκράτης, αλλά μόνο όταν το στεφάνι της νίκης είναι πολύ ψιλά κρεμασμένο και κερδίζεται μόνο με το μπόι.

Continue Reading →

Οι Μύθοι στην Αρχαία Ελλάδα

Share

Οι μύθοι στους αρχαίους Έλληνες ήταν αλληγορικά οχήματα ψυχικής αφύπνισης, για όσους ήταν ευαίσθητοι ψυχικά να συλλάβουν το αποκαλυπτικό τους μήνυμα. Η λέξη μύθος προέρχεται απ’ τον ήχο Μου= μουρμούρισμα, που ψιθυρίζουμε με τα χείλη μας κλειστά και τη λέξη Μυστήριο συνδεόμενη μαζί του. Συγχωνευμένες δυο τους αποτελούν το αποκαλυπτικό όχημα επικοινωνίας που ονομάζετε ‘Μύθος’.

Continue Reading →

Ο Άρτιος Κυβερνήτης

Share

Ρωτώντας τον Πλάτωνα κάποτε οι Κυρηναίοι να τους γράψει μερικούς φιλοσοφημένους νόμους, προκειμένου να σχηματίσουν δημοκρατικότερη διακυβέρνηση, τους αρνήθηκε απαντώντας.

«Δεν μπορώ, λέει, διότι ζείτε πολύ αλαζονικά και δύσκολα κυβερνείστε με σοφία».

Δεν υπάρχει χειρότερος εχθρός απ’ την αλαζονικό χαρακτήρα ενός ηγέτη να κυβερνήσει δίκαια και με σοφία. Όταν κατέχεται κανείς από εγωκεντρισμό και αλαζονεία, τραχύνουν τα ψυχικά χαρακτηριστικά και χάνει την εύσπλαχνη γαλήνη του. Αποκαλεί τον εαυτό του δήθεν ευδαίμονα και νομίζει πως είναι υπεράνω του νόμου βλέποντας την ανθρωπότητα σαν υποδεέστερη.

Continue Reading →

O Άνθρωπος, θεός ερειπωμένος

Share

Η αρετή, μεγαλοψυχία και αγάπη, λέει Ο Πλάτωνας, είναι προϊόντα είδους καλής υγείας. Είναι ο καρπός του υγιούς μεταβολισμού και της άρτιας γονικής ανατροφής.

Οι αρχαίοι προγονοί μας γνώριζαν το μυστικό της άρτιας υγείας, γι’ αυτό και θεοποιούσαν τον αθλητισμό με το μέτρο στην ικανοποίηση των αισθήσεων, ως αναγκαίο γεφύρωμα στην πνευματοδιανοητική τους καλλιέργεια, «Νους υγιής εν σώματι υγιή» διαλαλούσαν επιγραμματικά.

Continue Reading →

Η Χάρη του Βιβλίου

Share

Υπάρχουν λέξεις που τις χρησιμοποιούμε για να στολίζομε την έκφρασή μας, όπως διαλέγομε λουλούδια να κοσμήσουμε το σπίτι ή τα κρεμάμε γιρλάντες στο λαιμό. Το καταπράσινο λιβάδι αγαλλιάζει τα μάτια του διαβάτη, κι όμως, λίγα αγριολούλουδα φυτρωμένα διάσπαρτα εδώ και εκεί, τονίζουν κι ανυψώνουν ακόμα περισσότερο την παραμυθένια ομορφιά του. Το ίδιο συμβαίνει και με τη λογοτεχνία, όταν νυφοστολίζομαι τις σκέψεις μας με όμορφες λεξούλες, σαν τις κεντήστρες που κοσμούν με πολύχρωμες κλωστές τα αγαπημένα εργόχειρά τους.

Continue Reading →

Η Στοχαστική σκέψη

Share

Εδώ και πριν από εικοσιπέντε (25) αιώνες περίπου, το Αθηναϊκό δικαστήριο παραβίασε τη νοητική ελευθερία και καταδίκασε τον φιλόσοφο Σωκράτη σε θάνατο. Κατηγορήθηκε ότι αγνοούσε τάχα τους Ολύμπιους θεούς, κι ότι ρύπανε τα μυαλά των νέων με καινούργιες φιλοσοφικές ιδέες και θεότητες.
Αυτό συνέβη διότι για ένα μικρό διάστημα η Αθηναϊκή δημοκρατία καταλύθηκε μετά την πελοποννησιακή καταστροφή και αντικαταστήθηκε με τους τριάκοντα (30) τύραννους, όπου και περιόρισαν για μικρό διάστημα την ελευθερία σκέψεως.
Αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας συνέλαβαν τον κύριο μηνυτή του Σωκράτη και τον καταδίκαζαν σε θάνατο. Έχτισαν συνάμα και προσωπικό ναό στην μνήμη του μεγάλου Έλληνα φιλόσοφου.

Continue Reading →

Περί φιλίας

Share

Δημήτρης Καραλής Ειλικρινή φιλία, συνήθως είναι καλύτερη εκλογή απ’ την συναισθηματική αγάπη για σταθερή δίαιτα. Καχυποψία, ζήλια προκατάληψη, γκρίνια και…

Continue Reading →

Μια Ιστορία για Δυο Αγάπες

Share

Ένας τρόπος να προσεγγίσουμε αυτή την πεισματικά δύσκολη ερώτηση είναι να τη δούμε από δυο φαινομενικά αντίθετες και ασυμφιλίωτες στάσεις που κληρονομήσαμε από την Ελληνική Μυθολογία: αυτή της Αφροδίτης και του Απόλλωνα – τα δύο άκρα του φάσματος, ή ας πούμε καλειδοσκόπιο αγάπης. Αν πράγματι είναι ασυμφιλίωτοι μπορούμε να διαλέξουμε σαρκική αγάπη όπως εμπνέει η Κύπρια Αφροδίτη, θεά του Έρωτα, η οποία προσγειώνει την αγάπη στην ηδονή του σώματος, και η οποία, όπως η χορωδία στην Αντιγόνη προειδοποιεί, τρελαίνει άνδρες και γυναίκες, ή στην πνευματική αγάπη του νου, όπως τη θεόπνευστη του Απόλλωνα θεού του Ήλιου;

Continue Reading →

Πλάτωνας και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός

Share

Αν ο Θεός κατέβαινε στη γη να κουβεντιάσει με τους ανθρώπους του μια μέρα, σίγουρα θα μιλούσε σαν τον Πλάτωνα. Καμιά άλλη γλώσσα δεν θα του ταίριαζε τόσο πολύ να αγγίξει τις καρδιές και τις ψυχές του κόσμου. Διαβάζοντας κανείς τα βαθυστόχαστα γραφτά του, νοιώθει πως Ο Θεός μεταμορφώθηκε σε Πλάτωνα για να μοιράσει αλήθεια, σοφία και αγάπη στην ανθρωπότητα. Τόσο τέλειa πελεκημένες είναι οι σκέψεις του, που μήτε ένα ιώτα δεν άφησε για μας να προσθέσουμε στα θεόπνευστα γραφτά του. Δεν θα υπερέβαλα ελπίζω αν φώναζα κι εγώ σαν το φανατικό ισλαμιστή Ομάρ για το κοράνι του. Κάψτε τις ογκώδες βιβλιοθήκες, δεν μας χρειάζονται πια, αφού οι αξίες τους είναι όλες μαζεμένες στα Πλατωνικά κιτάπια.

Continue Reading →

Ζωή και Αθανασία

Share

Κανένα άλλο ζήτημα δεν απασχόλησε τόσο πολύ και θα απασχολεί αιώνια την ανθρωπότητα, όσο το ερωτηματικό της ζωής μετά τον θάνατο. “Διδαχθήκαμε απ’ τα φασκιά μας ότι γεννηθήκαμε για να πεθάνομε, και μαζί με άλλες προκαταλήψεις που περισύλλεξε η θεολογία απ’ τους βάρβαρους λαούς, πρόσθεσαν περισσότερες φοβέρες στη φορτωμένη μας κατήφεια”, λέει ο Έμερσον. “

Continue Reading →

Το μυστικό της ευτυχίας

Share

Πριν από κάμποσο καιρό καθώς πλησίαζα τη συνταξιοδοτική μου ηλικία, απεφάσισα και εγώ να βγω πια σε σύνταξη. Είχα κουραστεί πια μετά από τα πολλά χρόνια σκληρής δουλειάς και νοσταλγούσα να ξεκουραστώ. Έχτισα ένα σπιτάκι σε μια βουνοπλαγιά αντίκρυ στη θάλασσα κι άρχισα να διαβάζω, να γράφω, να ασχολούμαι με λίγη κηπουρική και κοντινούς περίπατους. Το κάκου μου όμως δεν υπολόγισα σωστά τις βλαβερές συνέπειες που φέρνει η απότομη διακοπή της εντατικής απασχόλησης.

Continue Reading →

Ο Δανεισμός στη Γνώση

Share

Εάν παρατηρήσουμε τα διάφορα παράσιτα κι άλλα μικροσκοπικά σκαθάρια στη φύση, διαπιστώναμε πως όλα τους δανείζονται έτοιμη τροφή από μεγαλύτερα όντα για θρέψη κι ανάπτυξη. Ψύλλοι, ψείρες, κουνούπια, βδέλλες τσιμπούρια και πολλά άλλα, ροφάνε ξένο αίμα ασταμάτητα όπου και όποτε τα δοθεί η ευκαιρία.

Continue Reading →

Αγωνίζομαι για μια ιδέα…

Share

“Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας ας έχωσι θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία.” Ανδρέας Κάλβος…

Continue Reading →

Απλές σκέψεις… αυτοπροσδιορισμού

Share

Είναι άραγε νίκη ή ήττα όλα όσα καταφέραμε όλοι μας κυνηγώντας τα “θέλω” μας, τις φιλοδοξίες και υποχρεώσεις που αυτές συνεπάγονται φυλακισμένοι μέσα στον κλοιό του χρόνου που μας κυνηγάει ανελέητα και σπαταλώντας την αλήθεια που υπάρχει μέσα στα απλά πράγματα!!!

Continue Reading →

Προφητεία

Share

«πρόρρησις των μελλόντων» Σαν έννοια η λέξη «προφητεία» φανερώνει την ικανότητα αποκάλυψης ή και την αποκάλυψη την ίδια, γεγονότων του…

Continue Reading →

Περί ουσιώδους γνώσης…

Share

Ο Ηράκλειτος με την πιο πάνω φράση λέγει πως εμείς ως θνητοί δεν είναι δυνατό να έχουμε ουσιώδη γνώση μόνον οι θεοί είναι δυνατόν να έχουν αληθινή και ουσιώδη γνώση (…θείον δε έχει).

Η ηρακλήτεια αυτή ρήση εντάσσεται εντός του πλαισίου του σκεπτικού της Διασπορικής και θεωρείται επίκαιρη και κατάλληλη προς περισσότερη ανάλυση. Υπάρχει βέβαια αυτή η ρήση και στο έργο του Ωριγένη (Κατά Κέλσου, 6.12.14-5, απόσπ. 78). Δεν γνωρίζουμε τον τίτλο του βιβλίου του Ηράκλειτου γιατί δεν έχει σωθεί και ο τίτλος ‘Ο Λόγος και το Εν’ είναι θέμα σύγχρονης ταξινόμησης.

Continue Reading →